Boşanma kararıyla müşterek çocuğun velayetinin anneye veya babaya verilmiş olması, bu kararın çocuk ergin oluncaya kadar hiçbir şekilde değiştirilemeyeceği anlamına gelmez.

Velayet düzenlemelerinde temel ölçüt her zaman çocuğun üstün yararıdır. Boşanma kararından sonra anne, baba veya çocuğun yaşam koşullarında önemli değişiklikler meydana gelmesi ve mevcut velayet düzeninin artık çocuğun yararına olmaması halinde velayetin değiştirilmesi talep edilebilir.

Türk Medeni Kanunu’nun 183. maddesi de anne veya babanın başka biriyle evlenmesi, başka bir yere gitmesi veya ölmesi gibi yeni olguların gerekli kılması halinde hâkimin kendiliğinden veya anne ya da babadan birinin talebi üzerine gerekli önlemleri alabileceğini düzenlemektedir.

Dolayısıyla velayet konusunda daha önce verilmiş bir mahkeme kararı bulunması, koşullar değiştiğinde yeni bir değerlendirme yapılmasına engel değildir. Yargıtay da velayet ve kişisel ilişkiye ilişkin kararların koşulların değişmesi halinde yeniden düzenlenebileceğini kabul etmektedir.

Bu nedenle velayetin değiştirilmesini isteyen kişinin, yalnızca diğer ebeveynle yaşadığı sorunları değil, değişikliğin neden çocuğun üstün yararına olacağını ortaya koyması gerekir.

Velayetin Değiştirilmesi Davası Nedir?

Velayetin değiştirilmesi davası, daha önce anne veya babadan birine bırakılmış olan velayetin sonradan ortaya çıkan yeni koşullar nedeniyle diğer ebeveyne verilmesinin talep edildiği hukuki süreçtir.

Örneğin boşanma tarihinde çocuk anne yanında sağlıklı ve düzenli bir yaşam sürdürürken yıllar içerisinde koşullar ciddi şekilde değişebilir. Aynı şekilde başlangıçta baba yanında yaşayan çocuğun daha sonra bakım, eğitim veya güvenlik açısından farklı ihtiyaçları ortaya çıkabilir.

Mahkemenin değerlendirdiği temel soru;

“Anne mi daha haklı, baba mı daha haklı?”

değil;

“Çocuğun bundan sonraki yaşamını hangi ebeveyn yanında sürdürmesi onun üstün yararına olacaktır?”

sorusudur.

Yargıtay da velayet düzenlemesinde çocuğun bedensel, zihinsel, ruhsal, ahlaki ve toplumsal gelişiminin korunmasını temel ölçüt olarak kabul etmektedir.

Bir boşanma avukatı tarafından velayet değişikliği değerlendirilirken bu nedenle ebeveynler arasındaki kişisel uyuşmazlıklardan ziyade çocuk üzerindeki somut etkiler ön plana çıkarılmalıdır.

Hangi Durumlarda Velayet Değiştirilebilir?

Velayet değişikliği için her olay bakımından geçerli tek bir sebep bulunmamaktadır. Önemli olan boşanma kararından sonra ortaya çıkan durumun çocuğun yaşamını ve üstün yararını ciddi biçimde etkileyip etkilemediğidir.

Somut olayın özelliklerine göre şu durumlar velayetin değiştirilmesi talebinde önem taşıyabilir:

• Çocuğun bakım ve gözetiminin ciddi şekilde ihmal edilmesi,
• Çocuğun fiziksel veya psikolojik şiddete maruz kalması,
• Eğitim ve sağlık ihtiyaçlarının sürekli olarak karşılanmaması,
• Velayet sahibi ebeveynin çocuğun bakımını fiilen üçüncü kişilere bırakması,
• Çocuğun uzun süredir diğer ebeveyn yanında fiilen yaşamaya başlaması,
• Diğer ebeveyn ile kişisel ilişkinin sürekli ve haklı neden olmaksızın engellenmesi,
• Çocuğun yaşam koşullarında ciddi ve olumsuz değişiklik meydana gelmesi,
• Velayet sahibi ebeveynin çocuğun güvenliğini veya gelişimini tehlikeye düşüren davranışlarının bulunması.

Ancak bu durumların varlığı dahi otomatik olarak velayetin değiştirileceği anlamına gelmez. Mahkeme olayların çocuk üzerindeki etkisini ve mevcut velayet düzeninin devam edip etmemesi gerektiğini bütün olarak değerlendirir.

Bir Esenyurt boşanma avukatı tarafından velayetin değiştirilmesi talebi hazırlanırken yalnızca karşı ebeveyn hakkındaki iddiaların sıralanması değil, bu olayların çocuk üzerindeki somut etkilerinin ortaya konulması önemlidir.

Velayet Sahibi Anne veya Babanın Yeniden Evlenmesi Velayeti Değiştirir Mi?

Hayır. Velayet sahibi anne veya babanın yeniden evlenmesi tek başına velayetin değiştirilmesi için yeterli değildir.

Türk Medeni Kanunu’nun 349. maddesinde de velayet sahibi anne veya babanın yeniden evlenmesinin kendiliğinden velayetin kaldırılmasını gerektirmediği açıkça düzenlenmiştir. Ancak çocuğun menfaati gerektiriyorsa velayet sahibi değiştirilebilir.

Dolayısıyla anne veya babanın yeni bir evlilik yapmış olması değil, bu evliliğin çocuğun yaşamına nasıl yansıdığı önemlidir.

Yeni eş ile çocuk arasında ciddi sorunlar yaşanması, çocuğun güvenliğinin tehlikeye girmesi veya yaşam koşullarının çocuğun gelişimini olumsuz etkilemesi halinde durum ayrıca değerlendirilebilir.

Bir Beylikdüzü boşanma avukatı tarafından yeniden evlenmeye dayalı velayet değişikliği talebi incelenirken yeni evliliğin varlığından çok, çocuk üzerindeki somut sonuçlarının ortaya konulması gerekir.

Başka Bir Şehre Taşınmak Velayetin Değişmesine Neden Olur Mu?

Velayet sahibi ebeveynin başka bir şehre taşınması da tek başına velayetin değiştirilmesi sonucunu doğurmaz.

Ancak taşınma nedeniyle;

çocuğun diğer ebeveynle ilişkisi ciddi şekilde zarar görüyorsa, eğitim düzeni bozuluyorsa, mevcut sosyal çevresinden kopması çocuğu olumsuz etkiliyorsa veya yeni yaşam koşulları çocuğun üstün yararına uygun değilse bu hususlar değerlendirmeye konu olabilir.

Türk Medeni Kanunu’nun 183. maddesinde başka bir yere gitme de yeni koşullar arasında sayılmış, fakat bunun ancak yeni bir düzenlemeyi zorunlu kılması halinde hâkimin gerekli önlemleri alacağı belirtilmiştir.

Bu nedenle taşınma olayının kendisi yerine çocuğun hayatında meydana getirdiği değişiklik önem taşır.

Çocuğu Diğer Ebeveyne Göstermemek Velayetin Değiştirilmesine Neden Olur Mu?

Velayet sahibi ebeveynin, mahkeme tarafından kurulan kişisel ilişkiyi sürekli ve haklı bir neden olmaksızın engellemesi önemli bir husustur.

Velayet hakkını kullanan ebeveynden, çocuğun diğer ebeveynle sağlıklı ilişkisinin korunmasına da özen göstermesi beklenir.

Ancak birkaç teslim uyuşmazlığı veya taraflar arasında yaşanan her tartışma otomatik olarak velayet değişikliğini gerektirmez.

Yargıtay’ın 2024 tarihli bir kararında da annenin çocuklarla görüştürülmediği iddiasının ispatlanamadığı, babanın velayet görevini kötüye kullandığının veya ihmal ettiğinin kanıtlanmadığı ve çocukların durumunda esaslı bir değişiklik bulunmadığı gerekçeleriyle velayet değişikliği koşullarının oluşmadığı kabul edilmiştir.

Bu nedenle bir Bahçeşehir boşanma avukatı tarafından kişisel ilişkinin engellenmesine dayalı velayet değişikliği talebi hazırlanırken ihlallerin sürekliliği ve çocuk üzerindeki etkileri somut delillerle ortaya konulmalıdır.

Çocuk Fiilen Diğer Ebeveynle Yaşıyorsa Velayet Değiştirilebilir Mi?

Mahkeme kararında velayet bir ebeveynde olmasına rağmen çocuk uzun süredir fiilen diğer ebeveyn yanında yaşıyor olabilir.

Bu durum velayet değişikliği bakımından önemli olabilir ancak tek başına yeterli kabul edilmeyebilir.

Mahkeme;

çocuğun ne kadar süredir diğer ebeveynle yaşadığını, bu düzenin neden oluştuğunu, çocuğun okul ve sosyal hayatını, hangi ebeveyn tarafından fiilen bakımının sağlandığını ve mevcut düzenin çocuk açısından sağlıklı olup olmadığını inceleyebilir.

Yargıtay velayet uyuşmazlıklarında yargılama sırasında ortaya çıkan yeni gelişmelerin de dikkate alınması gerektiğini vurgulamaktadır.

Bu nedenle fiili yaşam düzeninin mahkeme kararından farklı hale gelmesi, velayet konusunda yeni bir değerlendirme yapılmasını gerektirebilir.

Çocuğun Görüşü Velayetin Değiştirilmesinde Önemli Midir?

Evet.

Çocuk yeterli yaş ve olgunluğa ulaşmışsa velayetin değiştirilmesi davasında görüşünün alınması önem taşıyabilir.

Ancak çocuk;

“Annemle yaşamak istiyorum.”

veya;

“Babamla kalmak istiyorum.”

dediğinde velayet otomatik olarak o ebeveyne verilmez.

Mahkeme çocuğun görüşünün yanında sosyal inceleme raporlarını, yaşam koşullarını, anne ve baba ile ilişkisini, eğitim düzenini ve bütün diğer delilleri birlikte değerlendirir.

Yargıtay’ın güncel yaklaşımında idrak çağındaki çocuğun görüşünün alınması gerektiği, ancak çocuğun üstün yararı gerektiriyorsa onun görüşünün aksine de karar verilebileceği kabul edilmektedir.

Bir boşanma avukatı tarafından velayet değişikliği dosyası hazırlanırken çocuğun tercihi önemli bir unsur olmakla birlikte tek delil olarak görülmemelidir.

Anne veya Babanın Maddi Durumunun İyileşmesi Velayeti Değiştirir Mi?

Velayeti kendisinde olmayan ebeveynin ekonomik durumunun sonradan çok daha iyi hale gelmesi tek başına velayetin değiştirilmesi için yeterli değildir.

Velayet yalnızca maddi imkanlara göre belirlenmez.

Çocuğun;

duygusal ihtiyaçları, mevcut yaşam düzeni, eğitim hayatı, anne ve baba ile ilişkisi, güvenli ortamda yetişmesi ve psikolojik gelişimi de değerlendirilir.

Dolayısıyla daha büyük bir eve sahip olmak veya daha yüksek gelir elde etmek tek başına diğer ebeveynden velayetin alınmasını gerektirmez.

Çocuğun bakım giderlerinin karşılanması bakımından ekonomik durum önemli olmakla birlikte velayetin temel ölçütü yine çocuğun üstün yararıdır.

Şiddet Velayetin Değiştirilmesine Neden Olabilir Mi?

Çocuğun fiziksel veya psikolojik şiddete maruz bırakıldığına ilişkin ciddi ve ispatlanabilir iddialar velayetin değiştirilmesi bakımından son derece önemlidir.

Ancak iddiaların mümkün olduğunca somut delillerle desteklenmesi gerekir.

Somut olaya göre;

hastane ve adli raporlar, kolluk tutanakları, savcılık veya ceza dosyaları, okul kayıtları, uzman raporları, sosyal inceleme raporu ve tanık anlatımları değerlendirmeye alınabilir.

Yargıtay’ın velayetin değiştirilmesine ilişkin dosyalarında da çocuğa yönelik fiziksel veya psikolojik şiddet iddialarının ve bunlara ilişkin delillerin incelendiği görülmektedir.

Bu tür uyuşmazlıklarda bir Esenyurt boşanma avukatı tarafından yalnızca velayet davası değil, çocuğun korunmasına yönelik gerekli diğer hukuki tedbirlerin de değerlendirilmesi önem taşır.

Velayet Görevinin İhmal Edilmesi Ne Anlama Gelir?

Velayet hakkı anne veya babaya yalnızca çocuk adına karar verme yetkisi vermez; aynı zamanda ciddi sorumluluklar yükler.

Türk Medeni Kanunu’na göre anne ve baba çocuğun bakım ve eğitimi konusunda onun menfaatini gözetmek ve bedensel, zihinsel, ruhsal, ahlaki ve toplumsal gelişimini sağlamakla yükümlüdür.

Çocuğun sağlık ihtiyaçlarının sürekli ihmal edilmesi, eğitim hayatının ciddi biçimde aksatılması veya temel bakım ve gözetimin sağlanmaması gibi durumlar velayet bakımından önem taşıyabilir.

Ancak sıradan ebeveynlik farklılıkları veya münferit hatalar ile velayet görevlerinin ağır ve sürekli şekilde ihmal edilmesi birbirinden ayrılmalıdır.

Sosyal İnceleme Raporu Alınır Mı?

Velayetin değiştirilmesi davalarında sosyal inceleme raporu büyük önem taşıyabilir.

Uzmanlar anne, baba ve çocukla görüşebilir; tarafların yaşam koşullarını inceleyebilir ve çocuğun hangi ebeveyn yanında yaşamasının üstün yararına olacağı konusunda değerlendirme yapabilir.

Mahkeme sosyal inceleme raporunu diğer delillerle birlikte değerlendirir.

Raporda;

taraflardan biriyle görüşülmemesi, çocuğun güncel yaşam koşullarının araştırılmaması veya önemli olayların değerlendirme dışında bırakılması halinde rapora karşı beyan ve itirazlarda bulunulması gündeme gelebilir.

Bir Beylikdüzü boşanma avukatı tarafından velayetin değiştirilmesi dosyası takip edilirken sosyal inceleme raporunun yalnızca sonuç kısmına değil, hangi incelemeler sonucunda bu kanaate ulaşıldığına da dikkat edilmelidir.

Velayetin Değiştirilmesi İçin Ne Kadar Süre Geçmesi Gerekir?

Velayetin değiştirilmesi davası açılması için boşanma kararından sonra mutlaka belirli sayıda yıl geçmesi gerektiğine ilişkin genel bir süre şartı bulunmamaktadır.

Önemli olan koşulların değişmiş olması ve bu değişikliğin çocuk bakımından yeni bir velayet düzenlemesini gerekli hale getirmesidir.

Boşanmadan kısa bir süre sonra dahi çocuğun güvenliğini ciddi biçimde etkileyen yeni bir durum ortaya çıkabilir.

Buna karşılık yıllar geçmiş olsa bile çocuğun koşullarında önemli bir değişiklik yoksa velayetin değiştirilmesi talebinin kabul edilmesi gerekmeyebilir.

Yargıtay da velayet sahibi ebeveynin veya çocukların durumunda boşanma kararından sonra esaslı bir değişiklik meydana gelip gelmediğini değerlendirmektedir.

Velayetin Değiştirilmesi İçin Hangi Deliller Kullanılabilir?

Velayet değişikliği talebinde kullanılacak deliller dosyanın dayandığı olaylara göre değişir.

Tanık anlatımları, okul kayıtları, sağlık belgeleri, sosyal inceleme raporları, kolluk ve savcılık kayıtları, hukuka uygun mesajlaşmalar, çocuğun fiili yaşam düzenini ortaya koyan belgeler ve diğer resmi kayıtlar somut olaya göre önem taşıyabilir.

Burada temel mesele, sunulan delilin karşı ebeveyni kötü göstermekten ziyade çocuğun üstün yararına ilişkin hangi olguyu ispatladığıdır.

Velayet Değişirse Nafaka da Değişir Mi?

Velayetin değiştirilmesi halinde iştirak nafakasına ilişkin mevcut düzenlemenin de yeniden değerlendirilmesi gerekebilir.

Örneğin daha önce çocuk anne yanında olduğu için baba iştirak nafakası ödüyorsa ve velayet sonradan babaya verilirse çocuğun bakım giderlerine katılma yükümlülüğünün yeni koşullara göre düzenlenmesi gündeme gelir.

Velayet ile iştirak nafakası birbirinden farklı hukuki konular olmakla birlikte velayet değişikliği nafaka düzeninin yeniden ele alınmasını gerekli hale getirebilir.

Velayet Değişirse Kişisel İlişki Nasıl Olur?

Velayetin diğer ebeveyne verilmesi halinde, önceki velayet sahibi anne veya baba ile çocuk arasında yeni bir kişisel ilişki düzenlemesi yapılabilir.

Mahkeme;

çocuğun yaşını, eğitim programını, ebeveynlerin yaşadığı şehirleri ve çocuğun üstün yararını dikkate alarak hafta sonları, bayramlar ve tatil dönemlerine ilişkin kişisel ilişki düzenleyebilir.

Amaç, velayet hangi ebeveynde olursa olsun çocuğun diğer ebeveynle sağlıklı bağını mümkün olduğunca sürdürebilmesidir.

Velayetin Değiştirilmesi Davasında Esas Olan Çocuğun Üstün Yararıdır

Velayet değişikliği davalarında anne ve babanın birbirlerine yönelik kişisel kırgınlıkları veya boşanmadaki eski kusurları esas mesele değildir.

Yargıtay açık biçimde, ebeveynlerin yararlarının, boşanmadaki kusurlarının, sosyal konumlarının ve benzeri hususların ancak çocuğun üstün yararını etkiledikleri ölçüde önem taşıdığını kabul etmektedir.

Bu nedenle;

“Eski eşim bana bunu yaptı, bu yüzden velayet bende olmalı.”

şeklindeki yaklaşım tek başına yeterli değildir.

Asıl ortaya konulması gereken;

“Mevcut velayet düzeni neden artık çocuğun yararına değildir ve velayetin değiştirilmesi çocuğun yaşamını nasıl olumlu etkileyecektir?”

sorusunun cevabıdır.

Esenyurt, Beylikdüzü ve Bahçeşehir’de Velayetin Değiştirilmesi Davaları

Velayetin değiştirilmesi davalarında her dosyanın koşulları birbirinden farklıdır.

Bir Esenyurt boşanma avukatı tarafından velayet değişikliği talebi hazırlanırken boşanma kararından sonra ortaya çıkan yeni olayların, çocuğun mevcut yaşam düzeninin ve diğer ebeveynin velayet görevini ne şekilde yerine getirdiğinin birlikte incelenmesi gerekir.

Bir Beylikdüzü boşanma avukatı ile yürütülen velayet uyuşmazlığında çocuğun okul ve sosyal hayatı, anne ve baba ile ilişkisi, sosyal inceleme raporları ve çocuğun yeterli olgunluğa ulaşmışsa görüşü önem taşıyabilir.

Aynı şekilde bir Bahçeşehir boşanma avukatı tarafından velayetin değiştirilmesi talebi değerlendirilirken yalnızca karşı ebeveyne ilişkin iddialar değil, talep edilen yeni velayet düzeninin çocuğa sağlayacağı somut yararlar da ortaya konulmalıdır.

Sonuç

Velayet kararı sonradan değiştirilebilir. Ancak bunun için yalnızca anne veya babanın velayeti istemesi yeterli değildir.

Boşanma kararından sonra ortaya çıkan yeni koşulların mevcut velayet düzeninin değiştirilmesini gerekli hale getirmesi ve yapılacak değişikliğin çocuğun üstün yararına uygun olması gerekir.

Yeniden evlenme, başka bir şehre taşınma veya ekonomik koşulların değişmesi tek başına otomatik velayet değişikliği sebebi değildir. Bu olayların çocuk üzerindeki etkileri somut olarak değerlendirilmelidir.

Velayet düzenlemeleri maddi anlamda değişmez kararlar olmadığından, koşulların değişmesi halinde yeniden düzenleme talep edilebilir. Ancak mahkemenin temel amacı anne veya babayı ödüllendirmek ya da cezalandırmak değil, çocuğun bedensel, zihinsel, ruhsal ve sosyal gelişimini en iyi şekilde koruyacak düzenlemeyi oluşturmaktır.

Velayetin değiştirilmesi, kişisel ilişki, iştirak nafakası ve diğer aile hukuku uyuşmazlıkları bakımından somut olayın ve mevcut delillerin hukuki açıdan birlikte değerlendirilmesi önem taşımaktadır.

Boşanma ve aile hukukuna ilişkin hukuki danışmanlık için:

İletişim: 0542 547 48 51