Evlilik içerisinde şiddet yalnızca fiziksel saldırıdan ibaret değildir. Eşlerden birinin diğer eşe sürekli hakaret etmesi, aşağılaması, tehdit etmesi, değersiz hissettirmesi, aşırı kıskançlık göstermesi, sosyal çevresinden uzaklaştırması veya sistematik baskı kurması da psikolojik şiddet niteliğine ulaşabilir.
Psikolojik şiddet, somut olayın ağırlığına ve sürekliliğine göre boşanma davasında kusurlu davranış olarak değerlendirilebilir ve Türk Medeni Kanunu’nun 166/1. maddesi kapsamında evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedeniyle boşanmaya dayanak oluşturabilir.
Ayrıca 6284 sayılı Kanun kapsamında şiddet; fiziksel şiddetin yanı sıra kişinin psikolojik açıdan zarar görmesine veya acı çekmesine neden olan ya da olması muhtemel davranışları, tehditleri, baskıyı ve özgürlüğün keyfî biçimde sınırlandırılmasını da kapsar.
Bu nedenle bir boşanma avukatı tarafından psikolojik şiddete dayalı boşanma davası hazırlanırken yalnızca;
“Eşim bana psikolojik şiddet uyguladı.”
şeklinde genel bir ifade kullanılmamalıdır. Hangi davranışın ne zaman gerçekleştiği, ne kadar sürdüğü ve hangi delille ispatlanabileceği mümkün olduğunca somut biçimde açıklanmalıdır.
Psikolojik Şiddet Nedir?
Psikolojik şiddet, kişinin ruhsal bütünlüğünü, özgüvenini, sosyal ilişkilerini veya günlük yaşamını olumsuz etkileyen sistematik baskı ve davranışlar olarak ortaya çıkabilir.
Örneğin eşin sürekli olarak;
- Hakaret etmesi,
- Küfür etmesi,
- Küçük düşürmesi,
- Tehdit etmesi,
- Değersizleştirmesi,
- Aşağılaması,
- Ailesiyle veya arkadaşlarıyla görüşmesini engellemesi,
- Aşırı kıskançlık göstermesi,
- Sürekli kontrol altında tutması,
- Korkutması,
- Evden kovmakla tehdit etmesi,
- Sessiz kalma veya iletişimi kesme yöntemini cezalandırma aracı olarak kullanması
somut olayın özelliklerine göre psikolojik veya duygusal şiddet kapsamında değerlendirilebilir.
6284 sayılı Kanun bakımından da psikolojik ve sözlü şiddet açıkça şiddet kavramı içerisinde yer almaktadır.
Psikolojik Şiddet Boşanma Sebebi Sayılır Mı?
Evet.
Psikolojik şiddet Türk Medeni Kanunu’nda “psikolojik şiddet” adı altında ayrı bir özel boşanma sebebi olarak düzenlenmemiştir. Ancak psikolojik şiddet oluşturan davranışlar, evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedeniyle açılan boşanma davasında kusur olarak değerlendirilebilir.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2024 tarihli kararlarında hakaret, aşağılama, tehdit, yoğun kıskançlık, eşin ailesiyle görüşmesini engelleme ve benzeri davranışların kusur değerlendirmesinde psikolojik veya duygusal şiddet kapsamında ele alındığı görülmektedir.
Dolayısıyla bir Esenyurt boşanma avukatı tarafından psikolojik şiddete dayalı boşanma dosyası hazırlanırken davranışların evlilik birliğini ortak hayatın sürdürülmesi beklenemeyecek ölçüde etkileyip etkilemediği ortaya konulmalıdır.
Sürekli Hakaret Etmek Psikolojik Şiddet Midir?
Evet, koşulları varsa psikolojik ve sözlü şiddet oluşturabilir.
Örneğin eşe sürekli olarak;
- “Sen hiçbir işe yaramazsın.”
- “Senden eş olmaz.”
- “Ailen zaten değersiz.”
- “Seni kimse istemez.”
- “Beceriksizsin.”
şeklinde aşağılayıcı ifadeler kullanılması boşanma davasında kusur değerlendirmesine konu olabilir.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 30 Mayıs 2024 tarihli kararına konu dosyada erkeğin eşine küfür etmesi, hakaret etmesi, iffetsizlik ve hırsızlıkla suçlaması gibi davranışlar kusurlu kabul edilmiş ve boşanma sonuçları bakımından değerlendirilmiştir.
Ancak tek bir tartışma sırasında söylenen her kaba söz ile yıllarca devam eden sistematik aşağılama aynı ağırlıkta değerlendirilmez.
Mahkeme olayların bütününe bakar.
Eşi Sürekli Aşağılamak Boşanma Sebebi Olur Mu?
Evet.
Eşin;
- Mesleğini,
- Ailesini,
- Eğitimini,
- Fiziksel özelliklerini,
- Gelirini,
- sosyal çevresini
sürekli şekilde küçümsemesi veya aşağılaması psikolojik şiddet olarak değerlendirilebilir.
Örneğin eşe;
“Senin ailen fakir, siz bizim seviyemizde değilsiniz.”
veya;
“Senin mesleğin bile meslek değil.”
şeklinde sistematik biçimde küçük düşürücü ifadeler kullanılması boşanma davasındaki kusur değerlendirmesine dahil edilebilir.
Yargıtay kararlarında eşin mesleğini ve ailesini küçümseyen veya eşe aşağılayıcı ithamlarda bulunan davranışlar psikolojik şiddet iddiaları kapsamında değerlendirilmiştir.
Tehdit Psikolojik Şiddet Sayılır Mı?
Evet.
Eşe yönelik;
- Öldürme tehdidi,
- Yaralama tehdidi,
- Çocuğu göstermeme tehdidi,
- Evden atma tehdidi,
- Ekonomik olarak ortada bırakma tehdidi
gibi davranışlar psikolojik şiddet oluşturabilir.
Tehdidin ayrıca Türk Ceza Kanunu bakımından suç oluşturması da mümkündür. Bu durumda boşanma davasının yanında ceza soruşturması ve 6284 sayılı Kanun kapsamında koruyucu veya önleyici tedbirler de gündeme gelebilir.
Şiddet kavramının tehdidi de kapsadığı Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının 6284 sayılı Kanuna ilişkin resmi açıklamalarında açıkça belirtilmektedir.
Aşırı Kıskançlık Psikolojik Şiddet Midir?
Her kıskançlık psikolojik şiddet değildir.
Evlilik içerisinde belirli ölçülerde kıskançlık bulunması tek başına boşanma sebebi oluşturmaz.
Ancak kıskançlık;
- Telefonu sürekli kontrol etme,
- Konum takibi yapma,
- Tek başına dışarı çıkmasını engelleme,
- Karşı cinsle konuşmasını yasaklama,
- İş hayatını kısıtlama,
- Arkadaşlarıyla görüşmesini engelleme,
- Sürekli aldatma ithamında bulunma
boyutuna ulaşırsa psikolojik şiddet niteliği kazanabilir.
17 Eylül 2024 tarihli Yargıtay 2. Hukuk Dairesi kararına ilişkin yayımlanan içtihat bilgisinde, sevgi ve ilgiyi aşan kıskanç davranışların duygusal şiddet olarak değerlendirilerek kusur tespitine dahil edildiği aktarılmaktadır.
Dolayısıyla bir Büyükçekmece boşanma avukatı tarafından kıskançlık iddiası değerlendirilirken yalnızca “eşim kıskançtı” denilmemeli, kıskançlığın hangi somut kısıtlamalara dönüştüğü açıklanmalıdır.
Eşin Telefonunu Sürekli Kontrol Etmek Psikolojik Şiddet Midir?
Somut olayın koşullarına göre olabilir.
Eşin telefonunu gizlice veya zorla kontrol etmek, konumunu sürekli takip etmek ve kişinin özel yaşam alanını tamamen ortadan kaldırmak psikolojik baskı oluşturabilir.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2024 tarihli bir kararına konu dosyada erkeğin kendi telefonu ile kadının telefonunu eşleştirerek kadını konum üzerinden takip edilebilir hale getirmesi kusur değerlendirmesi içerisinde yer almıştır.
Ancak burada ayrıca kişisel veriler, özel hayat ve hukuka aykırı delil elde edilmesi bakımından farklı hukuki sorunlar da ortaya çıkabilir.
Eşin Ailesiyle Görüşmesini Engellemek Psikolojik Şiddet Midir?
Koşulları varsa evet.
Eşin hiçbir haklı sebep bulunmaksızın;
- Anne ve babasıyla görüşmesini engellemesi,
- Kardeşleriyle iletişimini yasaklaması,
- Ailesinin evine gitmesine izin vermemesi,
- Ailesi telefon ettiğinde kavga çıkarması
psikolojik ve sosyal izolasyon niteliğine ulaşabilir.
Yargıtay kararlarında eşin ailesiyle görüşmesini engelleme veya görüşmeleri sistematik biçimde sınırlandırma davranışlarının kusur değerlendirmesinde dikkate alındığı görülmektedir.
Bu nedenle bir Beylikdüzü boşanma avukatı tarafından böyle bir dava hazırlanırken hangi görüşmelerin nasıl engellendiği ve bunun sürekliliği açıklanmalıdır.
Eşi Arkadaşlarından Uzaklaştırmak Psikolojik Şiddet Midir?
Somut olayın niteliğine göre olabilir.
Bir eşin diğer eşin sosyal çevresini sürekli kontrol ederek;
- Arkadaşlarıyla görüşmesini yasaklaması,
- İş arkadaşlarıyla iletişim kurmasını engellemesi,
- Her sosyal etkinlikte kavga çıkarması,
- Kişiyi giderek sosyal çevresinden izole etmesi
psikolojik baskı oluşturabilir.
Ancak eşlerin belli kişilerle ilgili makul kaygılarını konuşması veya birlikte sosyal sınırlar belirlemesi tek başına psikolojik şiddet değildir.
Temel ayrım yine tek taraflı baskı ve kontrol unsurudur.
Sürekli Susmak ve İletişim Kurmamak Psikolojik Şiddet Midir?
Her sessizlik psikolojik şiddet değildir.
Tartışma sonrasında eşlerin kısa süre sakinleşmek amacıyla iletişimi azaltması olağan olabilir.
Ancak eşlerden biri diğerini cezalandırmak amacıyla günlerce veya sürekli şekilde;
- Konuşmuyor,
- Aynı evde yokmuş gibi davranıyor,
- Sorunları hiçbir şekilde konuşmuyor,
- İletişimi manipülasyon aracı olarak kullanıyorsa
bu davranış evlilik birliğinin devamı bakımından kusur değerlendirmesine konu olabilir.
Burada davranışın süresi ve amacı önemlidir.
Sürekli Bağırmak ve Azarlamak Psikolojik Şiddet Midir?
Evet, davranış süreklilik taşıyor ve kişiyi aşağılayıcı nitelik kazanıyorsa psikolojik şiddet olarak değerlendirilebilir.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 1 Nisan 2024 tarihli kararına konu boşanma davasında yüksek sesle bağırma, azarlama, aşağılayıcı davranışlar ve kişinin şeref ve haysiyetine ilişkin ağır ithamlar psikolojik şiddet iddiaları arasında ileri sürülmüştür.
Mahkeme her olayda iddiaların ispatlanıp ispatlanmadığını ayrıca inceler.
Eşi Sürekli Aldatmakla Suçlamak Psikolojik Şiddet Midir?
Gerçek bir dayanak bulunmadan eşin sürekli olarak sadakatsizlikle suçlanması, özellikle bu suçlamaların hakaret ve aşağılama boyutuna ulaşması halinde kusur oluşturabilir.
Örneğin;
“Sen kesin beni aldatıyorsun.”
“İş yerindeki herkesle ilişkin var.”
şeklindeki sözlerin sürekli tekrar edilmesi, telefon ve konum kontrolleriyle birleşmesi psikolojik baskıya dönüşebilir.
Bu tür iddialarda mahkeme yalnızca kıskançlık duygusunun varlığına değil, bu duygunun eşe yöneltilen somut davranışlara nasıl yansıdığına bakar.
Eşin “Senden Boşanırım, Çocukları Bir Daha Göremezsin” Demesi Psikolojik Şiddet Midir?
Bu tür ifadeler somut olayın koşullarına göre tehdit ve psikolojik baskı oluşturabilir.
Özellikle müşterek çocukların eş üzerinde baskı kurmak için kullanılması boşanma dosyasında önem taşır.
Ancak velayet ve çocukla kişisel ilişki mahkemenin çocuğun üstün yararına göre vereceği kararlardır.
Hiçbir eş;
“Çocukları sana asla göstermeyeceğim.”
diyerek diğer ebeveynin haklarını tek başına ortadan kaldıramaz.
Psikolojik Şiddet Kadın Tarafından da Uygulanabilir Mi?
Evet.
Psikolojik şiddet cinsiyete bağlı değildir.
Kadın da erkeğe;
- Hakaret edebilir,
- Tehditte bulunabilir,
- Aşağılayabilir,
- Aşırı kıskançlık gösterebilir,
- Sosyal çevresini kısıtlayabilir,
- Sistematik psikolojik baskı uygulayabilir.
Nitekim Yargıtay kararlarında hem kadın hem erkek yönünden psikolojik veya duygusal şiddet olarak nitelendirilen davranışların kusur değerlendirmesine dahil edildiği görülmektedir.
Aile hukukunda esas olan tarafların cinsiyeti değil, ispatlanan somut davranışlardır.
Psikolojik Şiddet Nasıl İspatlanır?
Psikolojik şiddetin en önemli sorunlarından biri ispatıdır.
Fiziksel şiddette darp raporu bulunabilirken psikolojik şiddet çoğunlukla ev içerisinde ve üçüncü kişilerden uzakta gerçekleşir.
Somut olayın koşullarına göre;
- Tanık anlatımları,
- Hukuka uygun WhatsApp yazışmaları,
- SMS mesajları,
- E-postalar,
- Sosyal medya mesajları,
- Kolluk kayıtları,
- 6284 sayılı Kanun kapsamındaki tedbir dosyaları,
- Ceza soruşturmaları,
- Sağlık ve psikolojik destek kayıtları,
- Diğer hukuka uygun belgeler
delil olarak değerlendirilebilir.
Ancak delilin hukuka uygun şekilde elde edilmiş olması önemlidir.
WhatsApp Mesajları Psikolojik Şiddeti İspatlar Mı?
Hukuka uygun şekilde elde edilmiş mesajlar önemli deliller olabilir.
Örneğin eşin mesajlarda;
- Hakaret etmesi,
- Tehditte bulunması,
- Aşağılaması,
- Çocuğu göstermemekle tehdit etmesi,
- Sürekli kontrol edici ifadeler kullanması
psikolojik şiddet iddiasını destekleyebilir.
Mesajların yalnızca seçilmiş birkaç satırının değil, mümkün olduğunca tarih, gönderen kişi ve konuşma bütünlüğünün görülebilmesi önemlidir.
Karşı tarafın telefonuna gizlice girerek veya hesabını ele geçirerek mesaj elde edilmesi ise hukuka aykırı delil tartışması doğurabilir.
Psikolojik Şiddet Tanıkla İspatlanabilir Mi?
Evet.
Tanık delili boşanma davalarında sıklıkla kullanılmaktadır.
Ancak doğrudan görgüye dayalı tanık anlatımı daha güçlüdür.
Örneğin;
“Davacı bana eşinin sürekli hakaret ettiğini anlattı.”
şeklindeki duyuma dayalı beyan ile;
“Davalının davacıya defalarca ‘senden hiçbir şey olmaz’ diyerek hakaret ettiğini bizzat duydum.”
şeklindeki anlatım aynı nitelikte değildir.
Bir Bahçeşehir boşanma avukatı tarafından tanık listesi oluşturulurken olayları doğrudan bilen kişilerin belirlenmesi önem taşır.
Psikolojik Şiddet İçin Psikolog veya Psikiyatri Raporu Şart Mıdır?
Hayır.
Psikolojik şiddetin ispatı için mutlaka psikiyatri raporu veya psikolojik tedavi kaydı bulunması şart değildir.
Kişi psikolojik şiddete maruz kalmış olmasına rağmen herhangi bir sağlık kuruluşuna başvurmamış olabilir.
Bununla birlikte;
- Psikolog kayıtları,
- Psikiyatri muayeneleri,
- Tedavi ve ilaç kayıtları
somut olayda yaşanan sürecin kişi üzerindeki etkisini destekleyen delillerden biri olabilir.
Ancak bir sağlık kaydı tek başına karşı tarafın belirli davranışı gerçekleştirdiğini otomatik olarak ispatlamaz.
Psikolojik Şiddet 6284 Sayılı Kanun Kapsamında Mıdır?
Evet.
6284 sayılı Kanunun koruma sistemi yalnızca fiziksel şiddet mağdurlarına yönelik değildir.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının resmi açıklamasına göre fiziksel, cinsel, psikolojik, sözlü ve ekonomik davranışlar şiddet kapsamındadır.
Şiddete uğrayan veya şiddete uğrama tehlikesi bulunan aile bireyleri hakkında koruyucu ve önleyici tedbirler talep edilebilir. Koruyucu tedbirlerde ayrıca kesin delil veya belge aranmadığı da Bakanlığın güncel açıklamasında belirtilmektedir.
Dolayısıyla ciddi psikolojik şiddetin bulunduğu durumda mutlaka fiziksel saldırının meydana gelmesi beklenmek zorunda değildir.
Psikolojik Şiddet Nedeniyle Uzaklaştırma Kararı Alınabilir Mi?
Somut olayın özelliklerine göre evet.
Psikolojik şiddet;
- Ağır tehdit,
- Israrlı takip,
- Sürekli rahatsız etme,
- Yoğun baskı,
- Korkutma
gibi davranışlarla birlikteyse 6284 sayılı Kanun kapsamında yaklaşmama, iletişim araçlarıyla rahatsız etmeme veya diğer uygun önleyici tedbirlerin talep edilmesi mümkündür.
Bakanlığın açıklamasına göre hâkim şiddet uygulayan hakkında korunan kişiye yaklaşmama ve iletişim araçlarıyla rahatsız etmeme gibi çeşitli tedbirler verebilir.
Psikolojik Şiddet Nedeniyle Darp Raporu Gerekir Mi?
Hayır.
Psikolojik şiddetin niteliği gereği fiziksel yaralanma hiç bulunmayabilir.
6284 kapsamındaki koruyucu tedbirlerin verilebilmesi için darp raporu bulunması zorunlu değildir. Bakanlık da koruyucu tedbir kararlarında delil ve belge aranmadığını açıkça belirtmektedir.
Ancak boşanma davasındaki kusur tespitinde psikolojik şiddet iddialarının usulüne uygun biçimde ileri sürülmesi ve mevcut delillerle ispatlanması gerekir.
Psikolojik Şiddet İspatlanırsa Eş Tam Kusurlu Sayılır Mı?
Her durumda değil.
Psikolojik şiddet eşe kusur olarak yüklenebilir ancak kusur derecesi belirlenirken iki tarafın bütün davranışları birlikte değerlendirilir.
Örneğin bir eş diğerini sürekli aşağılamış olabilir.
Ancak diğer eşin de fiziksel şiddet veya ağır sadakat ihlali gibi davranışları varsa mahkeme bütün vakıaları karşılaştırır.
Yargıtay'ın güncel kararlarında da psikolojik ve sözel şiddet davranışlarının diğer kusurlarla birlikte değerlendirildiği ve sonuçta tarafların az, eşit veya ağır kusurlu olduğuna ilişkin farklı sonuçlara ulaşıldığı görülmektedir.
Dolayısıyla;
“Psikolojik şiddet ispatlandıysa karşı taraf kesin tam kusurludur.”
şeklinde bir kural yoktur.
Psikolojik Şiddet Manevi Tazminat Sebebi Midir?
Koşulları varsa evet.
Türk Medeni Kanunu’nun 174. maddesi kapsamında manevi tazminat için boşanmaya sebep olan olayların kişinin kişilik haklarına saldırı oluşturması önemlidir.
Sürekli;
- Hakaret,
- Küfür,
- Aşağılama,
- İftira,
- Tehdit,
- Küçük düşürme
gibi davranışlar kişilik haklarına saldırı oluşturabilir.
Yargıtay'ın psikolojik ve sözlü şiddet içeren boşanma dosyalarında manevi tazminat taleplerini kusur ve kişilik hakkı ihlali kapsamında değerlendirdiği görülmektedir.
Ancak psikolojik şiddetin varlığı tek başına her durumda manevi tazminat verilmesini zorunlu kılmaz.
Tazminatın diğer yasal koşullarının da oluşması gerekir.
Psikolojik Şiddet Maddi Tazminatı Etkiler Mi?
Evet.
TMK m.174 kapsamında mevcut veya beklenen menfaatleri boşanma nedeniyle zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu eş maddi tazminat talep edebilir.
Psikolojik şiddet kusur belirlemesine dahil edildiğinde tarafların kusur oranı ve dolayısıyla maddi tazminat değerlendirmesi üzerinde etkili olabilir.
Ancak maddi tazminat da psikolojik şiddetin otomatik sonucu değildir.
Psikolojik Şiddet Nafakayı Etkiler Mi?
Dolaylı olarak etkileyebilir.
Özellikle yoksulluk nafakasında nafaka isteyen eşin boşanmaya neden olan olaylarda diğer eşten daha ağır kusurlu olmaması gerekir.
Psikolojik şiddetin kime kusur olarak yüklendiği bu değerlendirmede önem taşıyabilir.
Buna karşılık boşanma davası sırasında verilen tedbir nafakası bakımından nihai kusur belirlemesinin sonuçlanması beklenmez.
Dolayısıyla psikolojik şiddete dayalı boşanma davasında somut şartları varsa tedbir nafakası da ayrıca talep edilebilir.
Psikolojik Şiddet Velayeti Etkiler Mi?
Psikolojik şiddetin bulunması velayetin otomatik olarak diğer ebeveyne verilmesine neden olmaz.
Velayette temel ölçüt çocuğun üstün yararıdır.
Ancak psikolojik şiddet;
- Çocuğun yanında gerçekleşiyorsa,
- Çocuk da doğrudan aşağılanıyorsa,
- Çocuğa korku veriliyorsa,
- Diğer ebeveyn çocuğun yanında sürekli kötüleniyorsa
bu durum velayet bakımından ayrıca önem taşıyabilir.
Yargıtay kararlarında eşe ve çocuklara yönelik hakaret, aşağılayıcı davranış ve şiddet olgularının velayet uyuşmazlıklarında dosyanın bütünü içerisinde değerlendirildiği görülmektedir.
Çocuğun Yanında Diğer Eşi Aşağılamak Psikolojik Şiddet Midir?
Somut olayın koşullarına göre evet.
Eşin müşterek çocuğun yanında diğer ebeveyne;
- Hakaret etmesi,
- Onu değersizleştirmesi,
- Çocuğa diğer ebeveyn hakkında ağır ithamlarda bulunması
hem eşler arasındaki kusur hem de çocuğun psikolojik gelişimi bakımından önem taşıyabilir.
Bu tür davranışların sistematik hale gelmesi velayet ve kişisel ilişki değerlendirmesinde de dikkate alınabilir.
Psikolojik Şiddet Nedeniyle Evden Ayrılmak Kusur Mudur?
Her durumda hayır.
Psikolojik şiddet ortak yaşamı sürdürülemeyecek hale getirmiş olabilir.
Örneğin sürekli tehdit ve hakarete maruz kalan eş ortak konuttan ayrılmış olabilir.
Bu durumda yalnızca;
“Evi terk eden eş odur.”
denilerek kusur belirlenmesi doğru değildir.
Mahkeme eşin neden evden ayrıldığını ve ayrılmayı haklı gösterecek olayların bulunup bulunmadığını değerlendirir.
Psikolojik Şiddet Tek Seferlik Olabilir Mi?
Her zaman süreklilik şart değildir.
Bazı davranışlar tek başına dahi son derece ağır olabilir.
Örneğin ciddi ölüm tehdidi veya ağır bir aşağılayıcı saldırı tek olay olarak gerçekleşse bile evlilik birliğinin devamını ciddi biçimde etkileyebilir.
Buna karşılık günlük evlilik tartışmaları içerisinde söylenen her kaba sözün otomatik olarak boşanma için yeterli psikolojik şiddet oluşturduğu da söylenemez.
Mahkeme davranışın;
- Ağırlığına,
- Tekrarına,
- Gerçekleştiği koşullara,
- Evliliğe etkisine
bakar.
Eşlerin Karşılıklı Hakaret Etmesi Halinde Ne Olur?
Tarafların ikisinin de birbirlerine hakaret ettiği ispatlanmış olabilir.
Bu durumda mahkeme yalnızca bir tarafı değerlendirmez.
Her iki eşe yüklenebilen davranışların ağırlığı ve sıklığı karşılaştırılır.
Tarafların karşılıklı psikolojik şiddet uyguladığı dosyalarda eşit kusur veya davranışların ağırlığına göre farklı kusur dereceleri gündeme gelebilir.
Bu durum özellikle maddi-manevi tazminat ve yoksulluk nafakası açısından önemlidir.
Psikolojik Şiddetin Affedilmesi Mümkün Müdür?
Boşanma hukukunda affedilen veya en azından hoşgörüyle karşılanan olayların daha sonra kusur olarak yüklenmesi mümkün olmayabilir.
Ancak;
“Psikolojik şiddete rağmen aynı evde kaldı, demek ki affetti.”
şeklinde otomatik bir sonuç çıkarılamaz.
Aynı evde yaşamaya devam etmek ekonomik zorunluluktan, çocuklardan veya başka nedenlerden kaynaklanabilir.
Af veya hoşgörü değerlendirmesinde eşin gerçek iradesi ve sonraki davranışları önemlidir.
Dava Açıldıktan Sonraki Psikolojik Şiddet Mevcut Davada Kullanılır Mı?
Boşanma davasında kural olarak dava tarihine kadar gerçekleşmiş ve usulüne uygun olarak ileri sürülmüş vakıalar esas alınır.
Dava açıldıktan sonra yeni bir tehdit, hakaret veya psikolojik şiddet olayı meydana gelirse bunun mevcut davadaki kusur değerlendirmesine doğrudan dahil edilmesi usulen her zaman mümkün olmayabilir.
Yeni olayın ağırlığına göre ayrı dava açılması veya diğer usul yollarının değerlendirilmesi gerekebilir.
Bununla birlikte 6284 kapsamında yeni şiddet olayı için koruma tedbiri talep edilmesi boşanma davasından bağımsızdır.
Psikolojik Şiddet Dilekçede Nasıl Anlatılmalıdır?
Psikolojik şiddet iddiası mümkün olduğunca somutlaştırılmalıdır.
Örneğin;
“Davalı sürekli psikolojik şiddet uygulamıştır.”
yerine;
“Davalı evliliğin son iki yılında müvekkilin ailesiyle görüşmesini sistematik biçimde engellemiş, müvekkilin telefon görüşmeleri sonrasında tartışma çıkarmış ve müvekkile defalarca ‘ailenle görüşmeye devam edersen bu evde kalamazsın’ şeklinde tehditlerde bulunmuştur.”
şeklindeki anlatım çok daha işlevseldir.
Aynı şekilde;
“Eşim aşırı kıskançtır.”
yerine;
“Davalı müvekkilin telefonunu sürekli kontrol etmiş, telefonların konumlarını eşleştirerek müvekkili takip etmiş ve müvekkilin arkadaşlarıyla tek başına görüşmesine engel olmuştur.”
şeklinde somut vakıa gösterilebilir.
Mahkeme “psikolojik şiddet” kavramına değil, kavramın altında yer alan somut maddi olaylara göre karar verir.
Psikolojik Şiddet İddiasında En Sık Yapılan Hata Nedir?
En sık yapılan hata, soyut ve genel ifadeler kullanılmasıdır.
Örneğin;
“Davalı narsisttir.”
“Davalının psikolojisi bozuktur.”
“Davalı toksik bir insandır.”
gibi kişilik veya sağlık değerlendirmeleri boşanma dilekçesinde somut vakıanın yerini tutmaz.
Mahkemenin görevi eşe psikiyatrik teşhis koymak değildir.
Bunun yerine;
- Ne söyledi?
- Ne yaptı?
- Ne kadar tekrarlandı?
- Kim gördü?
- Hangi belgeyle ispatlanabilir?
sorularına cevap verilmelidir.
Bir boşanma avukatı tarafından psikolojik şiddete dayalı dosya hazırlanırken bu yöntem ispat açısından daha sağlıklıdır.
Esenyurt, Büyükçekmece, Beylikdüzü ve Bahçeşehir’de Psikolojik Şiddet Nedeniyle Boşanma
Psikolojik şiddet içeren boşanma davalarında olayların çoğu aile konutu içerisinde gerçekleştiği için somutlaştırma ve delillendirme büyük önem taşır.
Bir Esenyurt boşanma avukatı tarafından psikolojik şiddete dayalı boşanma davası hazırlanırken hakaret, tehdit, aşağılama, kıskançlık ve sosyal izolasyon gibi davranışların ayrı ayrı tarih ve içerik itibarıyla ortaya konulması önemlidir.
Bir Büyükçekmece boşanma avukatı ile yürütülen çekişmeli boşanma davasında WhatsApp mesajları, tanıklar, 6284 sayılı Kanun kapsamındaki kararlar, kolluk kayıtları ve diğer hukuka uygun deliller birlikte değerlendirilebilir.
Bir Beylikdüzü boşanma avukatı tarafından psikolojik şiddet dosyası hazırlanırken aşırı kıskançlık ile olağan kıskançlık, ortak aile kararları ile kontrolcü davranışlar, sıradan eş tartışmaları ile sistematik aşağılama birbirinden ayrılmalıdır.
Aynı şekilde bir Bahçeşehir boşanma avukatı ile boşanma süreci takip edilirken psikolojik şiddetin kusur, maddi ve manevi tazminat, nafaka, velayet ve gerektiğinde 6284 kapsamında koruma tedbirleri üzerindeki etkisi ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
Sonuç
Psikolojik şiddet, somut olayın özelliklerine göre boşanma sebebi oluşturabilecek önemli kusurlu davranışlardan biridir.
Hakaret, tehdit, sürekli aşağılama, aşırı kıskançlık, sosyal çevreden izolasyon, konum takibi, aileyle görüşmenin engellenmesi ve benzeri davranışlar belli bir ağırlığa ulaştığında evlilik birliğini ortak hayatın devamı beklenemeyecek ölçüde temelinden sarsabilir.
Yargıtay'ın güncel kararlarında da hakaret, aşağılama, tehdit, aşırı kıskançlık ve eşin sosyal ilişkilerinin sınırlandırılması gibi davranışların psikolojik veya duygusal şiddet ve kusur değerlendirmesi içerisinde ele alındığı görülmektedir.
Bununla birlikte her tartışma veya kırıcı söz psikolojik şiddet olarak nitelendirilmez. Davranışın ağırlığı, sürekliliği, hangi ortamda gerçekleştiği ve evlilik üzerindeki etkisi önemlidir.
Ayrıca psikolojik şiddet 6284 sayılı Kanunun koruma alanına da girmektedir. Fiziksel şiddet meydana gelmemiş olsa bile kişinin psikolojik açıdan zarar görmesine veya tehdit ve baskı altında kalmasına neden olan davranışlar bakımından koruyucu ve önleyici tedbirler gündeme gelebilir.
Psikolojik şiddet boşanma davasında kusur tespitini etkileyebileceği gibi somut olayın koşullarına göre maddi ve manevi tazminat, yoksulluk nafakası, velayet ve koruma tedbirleri bakımından da önem taşıyabilir.
Bu nedenle boşanma dilekçesinde yalnızca;
“Eşim psikolojik şiddet uyguladı.”
denilmesi yerine, psikolojik şiddeti oluşturan her davranışın somut biçimde anlatılması ve mümkünse ilgili delille ilişkilendirilmesi gerekir.
Esenyurt boşanma avukatı, Büyükçekmece boşanma avukatı, Beylikdüzü boşanma avukatı ve Bahçeşehir boşanma avukatı kapsamında psikolojik şiddet nedeniyle boşanma, kusur tespiti, maddi ve manevi tazminat, nafaka, velayet ve 6284 sayılı Kanun kapsamında koruma tedbirlerine ilişkin uyuşmazlıkların somut olayın özelliklerine ve güncel Yargıtay uygulamasına göre değerlendirilmesi için hukuki destek alınabilir.
Boşanma, psikolojik şiddet ve aile hukukuna ilişkin hukuki danışmanlık için:
İletişim: 0542 547 48 51