Memur muamelesini şikâyet, icra veya iflas müdürlüğü tarafından yapılan bir işlemin kanuna aykırı olması, somut olaya uygun bulunmaması, yapılması gereken bir işlemin yapılmaması veya sebepsiz şekilde geciktirilmesi hâlinde icra hukuk mahkemesine başvurulmasıdır.
İcra ve İflas Kanunu'nun 16. maddesine göre icra ve iflas dairelerinin yaptığı işlemlere karşı, kanuna aykırılık veya hadiseye uygun olmama nedeniyle icra mahkemesine şikâyet mümkündür. Genel şikâyet süresi, işlemin öğrenildiği tarihten itibaren 7 gündür.
Uygulamada bu başvuru UYAP'ta sıklıkla “Şikâyet (Memur Muamelesini Şikâyet)” dava türü altında görülmektedir.
Memur Muamelesini Şikâyet Hangi Durumlarda Yapılır?
İcra müdürlüğünün yaptığı veya yapmayı reddettiği işlemin hukuka aykırı olduğu düşünülüyorsa memur muamelesini şikâyet yoluna başvurulabilir.
Örneğin;
- İcra müdürlüğünün yanlış kapak hesabı yapması,
- Yanlış faiz hesaplaması,
- Haczin kaldırılması talebini hukuka aykırı şekilde reddetmesi,
- Takip durmuş olmasına rağmen haciz işlemi yapılması,
- Kanunen haczedilemeyecek bir mal veya hakkın haczedilmesi,
- Yanlış vekâlet ücreti hesaplanması,
- Tahsil harcının hatalı hesaplanması,
- Satış talebinin hukuka aykırı şekilde reddedilmesi,
- İcra müdürlüğünün yapılması gereken işlemi yapmaması
şikâyete konu olabilir.
Burada esas mesele, borcun gerçekten var olup olmadığı değil, icra müdürlüğünün gerçekleştirdiği işlemin hukuka uygun olup olmadığıdır.
Memur Muamelesini Şikâyet ile Borca İtiraz Aynı Şey Midir?
Hayır.
Bu ayrım oldukça önemlidir.
Borçlu;
“Alacaklıya böyle bir borcum bulunmamaktadır.”
diyorsa bu kural olarak borca itirazdır.
Ancak;
“İcra müdürlüğü, süresinde yaptığım itiraz nedeniyle durmuş olan takipte haciz işlemi yaptı.”
deniliyorsa burada icra müdürlüğünün işlemi şikâyet edilmektedir.
Başka bir ifadeyle;
borca itiraz borcun esasına, memur muamelesini şikâyet ise icra müdürlüğünün işlemine yöneliktir.
Yargıtay da şikâyeti, icra organlarının kanuna veya somut olaya uygun olmayan işlemlerinin iptali veya düzeltilmesini sağlayan, kendine özgü bir hukuki yol olarak nitelendirmektedir.
Memur Muamelesini Şikâyet Nereye Yapılır?
Başvuru icra hukuk mahkemesine yapılır.
Kural olarak şikâyete konu işlemi gerçekleştiren icra müdürlüğünün bağlı bulunduğu icra hukuk mahkemesi yetkilidir.
Bu nedenle icra müdürlüğünün verdiği hukuka aykırı bir karara karşı yalnızca aynı müdürlüğe;
“Kararınızı yeniden değerlendirmenizi talep ederim.”
şeklinde dilekçe verilmesi her durumda yeterli değildir.
İşlemin yargısal olarak denetlenmesi isteniyorsa icra hukuk mahkemesine başvurulması gerekir.
Memur Muamelesini Şikâyet Süresi Kaç Gündür?
İİK m.16'ya göre genel şikâyet süresi 7 gündür.
Bu süre, şikâyete konu işlemin yapıldığı tarihten değil, kural olarak şikâyetçinin işlemi öğrendiği tarihten itibaren işlemeye başlar.
Örneğin icra müdürlüğü 1 Eylül tarihinde bir işlem yapmış ancak borçlu bu işlemi 10 Eylül tarihinde öğrenmişse, somut olayın özelliklerine göre 7 günlük şikâyet süresi öğrenme tarihi esas alınarak değerlendirilir.
Bu nedenle;
“İcra müdürlüğünün işlemi bir ay önce yapılmış, artık kesinlikle şikâyet edilemez.”
şeklinde otomatik bir değerlendirme yapılmamalıdır.
Öncelikle işlemin hangi tarihte öğrenildiği belirlenmelidir.
Yedi Günlük Süre Hak Düşürücü Müdür?
Şikâyetin süreye tabi olduğu hâllerde yedi günlük süre oldukça önemlidir.
Süre geçirilmişse mahkeme şikâyeti süre yönünden reddedebilir.
Bu nedenle icra müdürlüğünün hukuka aykırı olduğu düşünülen bir işlemi öğrenildiğinde beklenmeden dosya incelenmeli ve şikâyetin süreye tabi olup olmadığı belirlenmelidir.
Ancak bütün memur muamelesini şikâyet başvuruları 7 günlük süreye tabi değildir.
Süresiz Memur Muamelesini Şikâyet Mümkün Müdür?
Evet.
İİK m.16 açık şekilde;
bir hakkın yerine getirilmemesinden veya işlemin sebepsiz şekilde sürüncemede bırakılmasından dolayı her zaman şikâyet olunabileceğini
düzenlemektedir.
Örneğin icra müdürlüğü kanunen yapmak zorunda olduğu bir işlemi hiçbir karar vermeden sürekli bekletiyorsa süresiz şikâyet gündeme gelebilir.
Dolayısıyla;
“Memur muamelesini şikâyet her durumda 7 gün içinde yapılmak zorundadır.”
şeklindeki ifade doğru değildir.
Kamu Düzenine Aykırılık Hâlinde Şikâyet Süresiz Midir?
Yargıtay uygulamasında kamu düzenine ilişkin bazı ağır hukuka aykırılıkların da süresiz şikâyet yoluyla ileri sürülebileceği kabul edilmektedir.
Örneğin taraf ehliyeti gibi takip şartlarına ilişkin bazı eksiklikler kamu düzeniyle bağlantılı görülmektedir.
Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 2025 tarihli kararında da taraf ehliyetinin takip şartı olduğu ve buna ilişkin eksikliğin icra takibinin her aşamasında süresiz şikâyet yoluyla ileri sürülebileceği belirtilmiştir.
Ancak her hukuka aykırı icra işlemi kamu düzenine aykırı değildir.
Bu nedenle;
“İşlem yanlışsa istediğim zaman şikâyet edebilirim.”
şeklinde hareket edilmemelidir.
İcra Müdürlüğünün Talep Hakkında Karar Vermemesi Şikâyet Edilebilir Mi?
Evet.
Örneğin borçlu;
- Haczin kaldırılmasını,
- Dosyanın kapatılmasını,
- Fazla tahsil edilen paranın iadesini,
- Maaş haczinin kaldırılmasını
talep etmiş ancak icra müdürlüğü uzun süre hiçbir olumlu veya olumsuz karar vermemiş olabilir.
İİK m.16, hakkın yerine getirilmemesi veya işlemin sebepsiz sürüncemede bırakılması hâlinde her zaman şikâyet yoluna başvurulabileceğini düzenlemektedir.
Mahkeme şikâyeti haklı bulursa, yapılmayan işlemin yapılmasını icra müdürlüğüne emredebilir.
İcra Müdürünün Ret Kararı Şikâyet Edilebilir Mi?
Evet.
İcra müdürlüğü bir talebi reddetmişse ve bu kararın kanuna aykırı olduğu düşünülüyorsa icra hukuk mahkemesinde şikâyet konusu yapılabilir.
Örneğin icra müdürlüğü;
“Haczin kaldırılması talebinin reddine”
karar vermiş olabilir.
Borçlu veya hukuki yararı bulunan kişi, kararın kanuna aykırı olduğunu düşünüyorsa kural olarak öğrenme tarihinden itibaren 7 gün içinde icra hukuk mahkemesine başvurabilir.
Kapak Hesabına Karşı Memur Muamelesini Şikâyet Yapılabilir Mi?
Evet.
İcra müdürlüğünün kapak hesabında;
- Fazla faiz hesaplaması,
- Yanlış faiz oranı uygulaması,
- Ödenmiş bir tutarı hesaba katmaması,
- Yanlış vekâlet ücreti hesaplaması,
- Hatalı harç tahakkuk ettirmesi
hâlinde müdürlük işleminin şikâyeti gündeme gelebilir.
Burada önemli ayrım şudur:
Eğer fazla miktar alacaklının takip talebinden kaynaklanıyorsa borca veya faize itiraz söz konusu olabilir.
Fakat yanlışlık icra müdürlüğünün sonradan yaptığı kapak hesabından kaynaklanıyorsa memur muamelesini şikâyet daha uygun hukuki yol olabilir.
Haczin Kaldırılmaması Şikâyet Edilebilir Mi?
Evet.
Örneğin;
- Borç tamamen ödenmiş,
- Haciz kanunen düşmüş,
- Haczin devamını gerektiren şartlar ortadan kalkmış
olmasına rağmen icra müdürlüğü haczin kaldırılması talebini reddetmiş olabilir.
Bu durumda müdürlüğün ret işlemi icra hukuk mahkemesinde şikâyet konusu yapılabilir.
Ancak haczin neden kaldırılması gerektiğine göre uygulanacak özel kanun hükümleri ve süreler ayrıca değerlendirilmelidir.
Maaş Haczine Karşı Memur Muamelesini Şikâyet Yapılabilir Mi?
İcra müdürlüğünün maaş haczine ilişkin işlemi kanuna aykırıysa şikâyet gündeme gelebilir.
Örneğin kanunun izin verdiğinden fazla kesinti yapılması veya özel olarak haczedilmez kabul edilen bir gelirin haczedilmesi hâlinde icra hukuk mahkemesine başvurulabilir.
Ancak haczedilmezlik iddialarında bazı durumlarda özel şikâyet süreleri söz konusu olduğundan somut dosya ayrıca incelenmelidir.
Banka Hesabı Blokesine Karşı Şikâyet Mümkün Müdür?
İcra müdürlüğünün banka hesabına uyguladığı haciz hukuka aykırıysa şartlarına göre şikâyet mümkündür.
Özellikle hesabın;
- Maaş hesabı olması,
- Haczedilemeyen sosyal yardım veya özel nitelikte ödeme içermesi,
- Takibin durmuş olduğu dönemde haciz uygulanması
gibi durumlarda haczin hukuki niteliği ayrıca incelenmelidir.
Ancak banka hesabında yalnızca “maaş hesabı” ibaresinin bulunması her durumda hesabın tamamının haczedilemeyeceği anlamına gelmez. Paranın kaynağı ve özel kanuni koruma birlikte değerlendirilmelidir.
Usulsüz Tebligat da Memur Muamelesini Şikâyet Konusu Mudur?
Evet.
İcra dosyasındaki ödeme emri veya icra emrinin usulsüz tebliğ edildiği iddiası icra hukuk mahkemesine şikâyet yoluyla ileri sürülebilir.
Borçlu bu durumda şartlarına göre;
- Tebligatın usulsüzlüğünün tespitini,
- Tebliğ tarihinin öğrenme tarihi olarak düzeltilmesini,
- Takibin tedbiren durdurulmasını
talep edebilir.
Ancak usulsüz tebligat şikâyeti ile borca itiraz aynı şey değildir.
Tebliğ tarihi düzeltilirse borçlunun takip türüne göre ayrıca borca veya imzaya itirazda bulunması gerekebilir.
Şikâyet İcra Takibini Otomatik Durdurur Mu?
Hayır.
İİK m.22 uyarınca şikâyet, icra mahkemesi tarafından karar verilmedikçe icrayı durdurmaz.
Mevcut kanuni sistemde yalnızca şikâyet dilekçesi verilmiş olması icra işlemlerinin kendiliğinden durmasına neden olmaz. İİK'nın güncel şikâyet sistemine ilişkin Adalet Bakanlığı kaynakları da bu esası teyit etmektedir.
Bu nedenle;
“Memur muamelesini şikâyet davası açtım, artık icra takibi devam edemez.”
şeklinde bir değerlendirme doğru değildir.
Takibin Tedbiren Durdurulması Talep Edilebilir Mi?
Evet.
Özellikle şikâyete konu işlem nedeniyle;
- Aracın satılması,
- Taşınmazın satılması,
- Bankadaki paranın alacaklıya ödenmesi,
- Geri dönüşü güç sonuçların meydana gelmesi
ihtimali bulunuyorsa şikâyet dilekçesinde takibin veya şikâyete konu işlemin tedbiren durdurulması talep edilebilir.
Mahkeme somut dosyanın özelliklerine göre bu talebi değerlendirir.
Ancak durdurma talebinde bulunulmuş olması da tek başına yeterli değildir; mahkemenin ayrıca karar vermesi gerekir.
Şikâyet Kabul Edilirse Ne Olur?
İİK m.17'ye göre icra mahkemesi şikâyeti kabul ederse şikâyet olunan işlem;
- İptal edilebilir,
- Düzeltilebilir,
- Memurun yapmadığı veya geciktirdiği işlemin yapılması emredilebilir.
Örneğin müdürlüğün yanlış kapak hesabı yaptığı belirlenirse mahkeme hesabın düzeltilmesine karar verebilir.
Hukuka aykırı haciz yapılmışsa haciz işleminin kaldırılması gündeme gelebilir.
İcra müdürlüğü yapılması gereken işlemi yapmıyorsa işlemin yapılmasına karar verilebilir.
Her Memur Muamelesini Şikâyet Takibin İptaline Yol Açar Mı?
Hayır.
Şikâyet edilen işleme göre verilecek karar değişir.
Mahkeme;
- Yalnızca haczi iptal edebilir,
- Faiz hesabını düzeltebilir,
- Ödeme emrini iptal edebilir,
- İcra müdürlüğünün ret kararını kaldırabilir,
- Bazı ağır hukuka aykırılıklarda takibin iptaline karar verebilir.
Bu nedenle;
“Memur muamelesini şikâyet açtım, icra dosyasının tamamı iptal edilir.”
şeklinde bir sonuç çıkarılmamalıdır.
Şikâyet Dilekçesinde Neler Bulunmalıdır?
Dilekçede özellikle;
- İcra müdürlüğü ve dosya numarası,
- Şikâyet edilen işlemin tarihi,
- İşlemin öğrenildiği tarih,
- İşlemin neden hukuka aykırı olduğu,
- İlgili kanun hükümleri,
- Varsa tedbiren durdurma talebi,
- İstenen nihai karar
açıkça belirtilmelidir.
Örneğin sonuç bölümünde;
“İcra müdürlüğünün ... tarihli memur işleminin iptaline, yargılama sonuna kadar ilgili icra işleminin tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep ederiz.”
şeklinde bir talep kurulabilir.
Sonuç
Memur muamelesini şikâyet, icra veya iflas müdürlüğünün kanuna aykırı ya da somut olaya uygun olmayan işlemlerinin icra hukuk mahkemesinde denetlenmesini sağlayan hukuki yoldur.
İİK m.16 uyarınca genel şikâyet süresi, işlemin öğrenilmesinden itibaren 7 gündür. Buna karşılık bir hakkın yerine getirilmemesi veya işlemin sebepsiz şekilde sürüncemede bırakılması hâlinde her zaman şikâyet mümkündür.
Yargıtay uygulamasında kamu düzenine ilişkin bazı ağır hukuka aykırılıkların da süresiz şikâyet kapsamında ileri sürülebileceği kabul edilmektedir.
Şikâyet kabul edilirse icra müdürlüğünün işlemi iptal veya düzeltilebilir; yapılmayan işlemin gerçekleştirilmesi emredilebilir.
Ancak şikâyet başvurusu icra takibini kendiliğinden durdurmaz. Gerekli durumlarda mahkemeden ayrıca takibin veya ilgili işlemin tedbiren durdurulması talep edilmelidir.
Bu nedenle;
“İcra müdürlüğünün işlemine karşı her zaman 7 gün içinde dava açılır.”
şeklinde bir değerlendirme doğru olmadığı gibi;
“Şikâyet açıldığı anda takip otomatik durur.”
şeklindeki değerlendirme de doğru değildir.
Öncelikle şikâyet edilen işlemin niteliği, öğrenme tarihi ve süresiz şikâyet şartlarının bulunup bulunmadığı belirlenmelidir.
Esenyurt icra avukatı, Büyükçekmece icra avukatı, Beylikdüzü icra avukatı, Bahçeşehir icra avukatı ve İstanbul icra avukatı kapsamında memur muamelesini şikâyet, icra müdürlüğü işlemlerinin iptali, usulsüz tebligat, kapak hesabına şikâyet, hacizlerin kaldırılması ve icra takibinin durdurulmasına ilişkin hukuki destek alınabilir.
İletişim: 0542 547 48 51