İcra takibinde borçlu yalnızca asıl borca değil, alacaklının talep ettiği işlemiş faize, takip sonrası işleyecek faize ve uygulanan faiz oranına da itiraz edebilir.
Özellikle sözleşmede faiz kararlaştırılmamış olmasına rağmen yüksek faiz istenmesi, yanlış faiz türünün uygulanması, faizin yanlış tarihten başlatılması veya işlemiş faiz hesabının hatalı yapılması hâlinde faize itiraz gündeme gelir.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu da borçlunun takip talebinde asıl alacağa, işlemiş ve işleyecek faize ve faiz oranına itiraz edebileceğini açıkça kabul etmektedir.
İcra Takibinde Faize İtiraz Nasıl Yapılır?
Genel haciz yoluyla ilamsız takipte faize itiraz, ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde icra dairesine bildirilmelidir.
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, takipte talep edilen işlemiş faize yönelik itirazın borca itiraz niteliğinde olduğunu ve genel haciz yoluyla takipte bu itirazın icra dairesine yapılması gerektiğini kabul etmektedir.
İşlemiş Faiz Nedir?
İşlemiş faiz, alacağın muaccel olduğu veya borçlunun temerrüde düştüğü tarihten icra takibinin başlatıldığı tarihe kadar hesaplanan faizdir.
Örneğin alacaklı takip talebinde;
100.000 TL asıl alacak + 20.000 TL işlemiş faiz
talep etmiş olabilir.
Borçlu asıl alacağı kabul ettiği hâlde 20.000 TL işlemiş faizin yanlış hesaplandığını düşünüyorsa yalnızca bu bölüme itiraz edebilir.
İşleyecek Faiz Nedir?
İşleyecek faiz, icra takibinin başlatılmasından sonra asıl alacağa uygulanması istenen faizdir.
Örneğin takip talebinde;
“100.000 TL asıl alacağın takip tarihinden itibaren yıllık %... faiziyle tahsili”
istenmiş olabilir.
Borçlu, takip tarihinden sonra faiz işletilmesine veya uygulanan faiz oranına ayrıca itiraz edebilir.
Faiz Oranına İtiraz Edilebilir Mi?
Evet.
Borçlu, alacaklının talep ettiği faiz oranının hukuka veya taraflar arasındaki sözleşmeye aykırı olduğunu ileri sürebilir.
Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna göre işleyecek faize itiraz ile faiz oranına itiraz birbirinden farklıdır. Bu nedenle itiraz dilekçesinde hangi faiz kalemine ve hangi orana itiraz edildiğinin açıkça belirtilmesi önemlidir.
Faiz Oranına İtiraz Edilmezse Ne Olur?
Bu nokta oldukça önemlidir.
Takip talebinde belirtilen işleyecek faiz oranına süresinde itiraz edilmemesi, takip hukuku bakımından bu oranın kesinleşmesi sonucunu doğurabilir.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararında da borçlunun yalnızca başka borç kalemlerine itiraz edip takip sonrası işleyecek faiz oranına itiraz etmemesi hâlinde faiz oranının ayrıca uyuşmazlık konusu yapılamayabileceği açıklanmıştır.
Bu nedenle ödeme emrine itiraz edilirken yalnızca “borca itiraz ediyorum” şeklinde genel bir ifade kullanmak yerine, dosyanın özelliğine göre asıl alacak, işlemiş faiz, işleyecek faiz ve faiz oranının ayrı ayrı değerlendirilmesi önemlidir.
Sadece Faize İtiraz Edilebilir Mi?
Evet.
Borçlu asıl alacağı kabul edip yalnızca faize itiraz edebilir.
Örneğin;
“Asıl alacağa itirazımız bulunmamakla birlikte 35.000 TL işlemiş faiz alacağına ve talep edilen faiz oranına itiraz ediyoruz.”
şeklinde kısmi itiraz yapılabilir.
Ancak kısmi itirazda itiraz edilen bölümün açıkça belirtilmesi gerekir. İİK m.62/4 kapsamında kısmi itirazın kapsamının açık olması önem taşır. Yargıtay'ın güncel kararlarında da kısmi itirazın kapsamının açıkça ortaya konulması gerektiği vurgulanmaktadır.
Faizin Başlangıç Tarihine İtiraz Edilebilir Mi?
Evet.
Alacaklının faizi yanlış tarihten başlattığı düşünülüyorsa faiz başlangıç tarihine de itiraz edilebilir.
Örneğin temerrüt şartları oluşmadan önceki dönem için faiz talep edilmişse veya sözleşmede belirlenen vade tarihi yanlış uygulanmışsa faiz hesabı uyuşmazlık konusu olabilir.
Takip talebinde faizli alacaklarda faiz miktarı ile faizin işlemeye başladığı tarihin gösterilmesi de önemlidir. Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 03.06.2024 tarihli kararında bu husus ayrıca değerlendirilmiştir.
Yasal Faiz ile Ticari Faiz Aynı Mıdır?
Hayır.
Alacağın kaynağına ve taraflar arasındaki ilişkinin niteliğine göre uygulanabilecek faiz türü değişebilir.
Ticari işlerde uygulanabilecek temerrüt faizi ile adi nitelikteki bir para borcuna uygulanacak faiz aynı olmayabilir.
Bu nedenle icra takibinde yalnızca faiz oranına değil, hangi faiz türünün uygulanması gerektiğine de bakılmalıdır.
Sözleşmede Faiz Kararlaştırılmışsa Ne Olur?
Taraflar hukuken geçerli biçimde akdi faiz kararlaştırmış olabilir.
Bu durumda sözleşmenin içeriği ve faiz hükmünün takip konusu alacağa uygulanabilir olup olmadığı incelenir.
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, kambiyo senedine ilişkin bir uyuşmazlıkta senet dışındaki sözleşmede belirlenen faiz oranının uygulanabilmesi için sözleşmedeki düzenlemenin takip konusu senetle bağlantısının açık olması gerektiğini belirtmiştir.
Fahiş Faize İtiraz Edilebilir Mi?
Evet.
Talep edilen faiz oranının kanuna, sözleşmeye veya somut hukuki ilişkinin niteliğine aykırı olduğu düşünülüyorsa borçlu itiraz edebilir.
Ancak genel haciz yoluyla ilamsız takipte işlemiş faizin fahiş veya hatalı olduğu iddiası kural olarak ödeme emrine itiraz kapsamında ileri sürülmelidir. Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 2024 tarihli kararında da işlemiş faizin fahiş olup olmadığı hususunun takip şekli itibarıyla itiraz konusu olduğu belirtilmiştir.
Faize İtiraz Takibi Tamamen Durdurur Mu?
Bu durum itirazın kapsamına göre değişir.
Borçlu yalnızca belirli bir faiz miktarına itiraz ediyor ve asıl alacağı açıkça kabul ediyorsa, kabul edilen bölüm bakımından takip devam edebilir.
İİK m.62/4 uyarınca borcun yalnızca bir kısmına itiraz ediliyorsa itiraz edilen miktarın açıkça gösterilmesi gerekir.
“Borca ve Faize İtiraz Ediyorum” Demek Yeterli Midir?
İtirazın kapsamının açık yazılması daha güvenlidir.
Özellikle;
işlemiş faize, işleyecek faize, faiz oranına ve faiz başlangıç tarihine
itiraz edilip edilmediğinin ayrı ayrı belirtilmesi ileride ortaya çıkabilecek uyuşmazlıkların önüne geçebilir.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun yaklaşımına göre işleyecek faize itiraz ile faiz oranına itiraz aynı şey değildir.
Faize İtiraz Edilince Alacaklı Ne Yapabilir?
Genel haciz yoluyla takipte itiraz üzerine duran kısım bakımından alacaklı doğrudan hacze devam edemez.
Alacaklı somut olayın şartlarına göre itirazın iptali davası açabilir veya elindeki belge İİK m.68 kapsamında ise itirazın kaldırılmasını talep edebilir.
Yanlış Faiz Hesabı Bilirkişiyle İncelenebilir Mi?
Evet.
Özellikle uzun dönemli hesaplamalarda, değişken faiz oranlarında, ticari faiz uyuşmazlıklarında veya birden fazla ödeme bulunan dosyalarda bilirkişi incelemesi gerekebilir.
Mahkeme gerektiğinde ödeme tarihlerini, anaparayı, uygulanması gereken faiz türünü ve faiz oranlarını dikkate alarak hesaplama yaptırabilir. Yargıtay da faiz uyuşmazlıklarında gerektiğinde bilirkişiden yararlanılarak denetime elverişli hesaplama yapılması gerektiğini belirtmektedir.
Faize İtiraz Nedeniyle İcra İnkâr Tazminatı Çıkar Mı?
İcra inkâr tazminatının şartları ayrıca değerlendirilmelidir.
Yargıtay'ın güncel yaklaşımına göre icra inkâr tazminatı bakımından alacağın belirli veya belirlenebilir olması önemlidir. Ayrıca işlemiş faiz talebi üzerinden icra inkâr tazminatına hükmedilemeyeceği belirtilmektedir.
Bu nedenle asıl alacak ile faiz kalemlerinin tazminat bakımından da birbirinden ayrılması gerekir.
İlamlı İcrada Faize İtiraz Aynı Şekilde Mi Yapılır?
Hayır.
İlamlı icra takibinde borçlunun genel haciz yolundaki gibi icra dairesine 7 günlük borca itiraz hakkı bulunmaz.
Mahkeme ilamında hükmedilen faizden farklı veya fazla faiz hesaplandığı düşünülüyorsa takip türüne ve uyuşmazlığın niteliğine göre icra mahkemesine şikâyet veya diğer hukuki yollar gündeme gelebilir.
Bu nedenle ilamlı takip ile ilamsız takip birbirine karıştırılmamalıdır.
Kambiyo Takibinde Faize İtiraz Nasıl Yapılır?
Çek, bono veya poliçeye dayalı kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takipte genel haciz yolundan farklı kurallar uygulanır.
Faiz oranına, işlemiş faize veya borca yönelik itirazların süresi ve başvuru mercii takip türüne göre değerlendirilmelidir.
Nitekim Hukuk Genel Kurulunun 2021/605 E., 2022/1821 K. sayılı kararına konu kambiyo takibinde borçlunun işlemiş ve işleyecek faize yönelik itirazları ayrıca incelenmiştir.
Faize İtirazda En Sık Yapılan Hata Nedir?
En önemli hatalardan biri yalnızca asıl borca itiraz edip faiz oranına ayrıca itiraz etmemektir.
Bir diğer hata ise yalnızca işlemiş faiz miktarına itiraz edildiği hâlde takip sonrası işleyecek faiz oranının da otomatik olarak itiraz edilmiş sayılacağını düşünmektir.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu bu iki itirazın birbirinden farklı olduğunu açıkça belirtmektedir.
Sonuç
İcra takibinde faize itiraz edilebilir.
Borçlu; işlemiş faize, takip tarihinden sonra işleyecek faize, faiz oranına ve faiz başlangıç tarihine somut olayın özelliklerine göre itiraz edebilir.
Genel haciz yoluyla ilamsız takipte bu itirazın ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde icra dairesine yapılması gerekir.
Özellikle faiz oranına ayrıca itiraz edilmemesi hâlinde bu oranın takip hukuku bakımından kesinleşmesi riski bulunduğundan ödeme emri yalnızca asıl alacak yönünden değil, faiz türü, faiz oranı, başlangıç tarihi ve hesaplanan işlemiş faiz miktarı bakımından da ayrı ayrı incelenmelidir.
İcra Takiplerinde Hukuki Destek
Faize itiraz, borca itiraz, imzaya itiraz, yetkiye itiraz, itirazın iptali, itirazın kaldırılması, dosya hesabına itiraz, usulsüz tebligat, haciz, ihtiyati haciz, menfi tespit ve diğer icra hukuku uyuşmazlıklarında takip dosyasının ayrıntılı şekilde değerlendirilmesi önemlidir.
Umut Hukuk ve Danışmanlık
Av. Umutcan SARIKAYA
Telefon: 0542 547 48 51
Telefon: 0542 141 48 51
Adres: Gökevler Mah. 539 Sok. Oğuzkent Sitesi 1-F-8, Esenyurt / İstanbul
Web: avukatumutsarikaya.com
Esenyurt, Beylikdüzü, Bahçeşehir, Büyükçekmece, Avcılar, Küçükçekmece ve İstanbul genelinde icra takibi, borca itiraz, imzaya itiraz, yetkiye itiraz, faize itiraz, itirazın iptali, itirazın kaldırılması, haciz, ihtiyati haciz, menfi tespit, istirdat, ihalenin feshi ve diğer icra hukuku uyuşmazlıklarına ilişkin hukuki danışmanlık ve dava takip hizmeti sunulmaktadır.