Savcılık soruşturmalarının ne kadar sürede tamamlanacağı konusunda her dosya için geçerli kesin bir süre bulunmamaktadır. Soruşturmanın süresi; suçun niteliğine, şüpheli sayısına, toplanacak delillere ve bilirkişi veya kurum incelemelerinin bulunup bulunmamasına göre değişebilir.
Basit nitelikte ve delilleri büyük ölçüde hazır olan soruşturmalar daha kısa sürede sonuçlanabilirken; banka kayıtları, HTS kayıtları, kamera görüntüleri, dijital materyaller veya Adli Tıp raporu beklenen dosyalarda süreç daha uzun sürebilir.
Savcılık Soruşturması Ne Zaman Başlar?
Cumhuriyet savcısının bir suç işlendiği izlenimini veren durumu ihbar, şikâyet veya başka bir şekilde öğrenmesi üzerine soruşturma başlatılabilir.
CMK m.160 kapsamında Cumhuriyet savcısı, kamu davası açılmasına yer olup olmadığına karar vermek amacıyla maddi gerçeğin araştırılması için gerekli işlemleri yapmakla yükümlüdür.
Soruşturma kapsamında;
- Şüpheli ve müşteki ifadeleri alınabilir,
- Tanıklar dinlenebilir,
- Kamera görüntüleri araştırılabilir,
- HTS ve telefon kayıtları getirilebilir,
- Banka hesap hareketleri incelenebilir,
- Bilirkişi raporu alınabilir,
- Adli Tıp Kurumundan rapor istenebilir,
- Dijital materyaller üzerinde inceleme yapılabilir.
Bu işlemlerin sayısı ve kapsamı soruşturmanın süresini doğrudan etkileyebilir.
Savcılık Soruşturması İçin Yasal Bir Süre Var Mıdır?
Genel olarak savcılık soruşturmasının mutlaka 3 ay, 6 ay veya 1 yıl içerisinde tamamlanması gerektiğine ilişkin bütün suçlar bakımından uygulanabilecek kesin bir süre bulunmamaktadır.
Bununla birlikte Adalet Bakanlığı tarafından soruşturma ve davaların makul sürede tamamlanmasını amaçlayan hedef süre uygulaması bulunmaktadır. Hedef süreler dosyanın ve soruşturmanın türüne göre belirlenmekte ve UYAP üzerinden takip edilmektedir.
Ancak hedef sürenin aşılması, soruşturmanın otomatik olarak sona ereceği veya dosyanın kapanacağı anlamına gelmez.
Savcılık Soruşturması Neden Uzun Sürer?
Soruşturmanın uzun sürmesinin birçok nedeni olabilir.
Özellikle;
- Bilirkişi raporunun beklenmesi,
- Adli Tıp Kurumundan rapor istenmesi,
- Banka hesap hareketlerinin araştırılması,
- HTS kayıtlarının incelenmesi,
- Şüphelilerin adreslerinin tespit edilememesi,
- Çok sayıda tanığın bulunması,
- Telefon veya bilgisayar gibi dijital materyallerin incelenmesi,
- Başka şehir veya ülkelerden bilgi ve belge beklenmesi
soruşturmanın tamamlanma süresini uzatabilir.
Örneğin basit bir hakaret veya tehdit soruşturması ile çok sayıda şüphelinin bulunduğu nitelikli dolandırıcılık veya örgütlü suç soruşturmasının aynı sürede tamamlanması beklenemez.
Savcılık Dosyası 1 Yıldan Fazla Sürebilir Mi?
Evet.
Bir savcılık soruşturmasının bir yıldan uzun sürmesi tek başına hukuka aykırı olduğu anlamına gelmez.
Özellikle kapsamlı mali inceleme, bilirkişi raporu, dijital inceleme veya çok sayıda şüpheli ve mağdur bulunan soruşturmalarda süreç bir yıldan daha uzun sürebilir.
Ancak soruşturmanın uzun süre hiçbir işlem yapılmadan bekletilmesi hâlinde dosyanın hangi aşamada bulunduğunun incelenmesi ve eksik işlemlerin tamamlanmasının talep edilmesi mümkündür.
Adalet Bakanlığının 2024-2028 Stratejik Planında da soruşturmaların makul sürede sonuçlandırılması ve hedef süreyi aşan dosyalara yönelik önlem alınması amaçları yer almaktadır.
Savcılık Soruşturmasının Uzaması Takipsizlik Verileceği Anlamına Gelir Mi?
Hayır.
Soruşturmanın uzun sürmesi, dosyada mutlaka takipsizlik kararı verileceği anlamına gelmez.
Savcılık uzun süredir;
- Bilirkişi raporu,
- Banka cevabı,
- HTS kayıtları,
- Kamera görüntüleri,
- Şüpheli veya tanık ifadeleri
bekliyor olabilir.
Bu işlemler tamamlandıktan sonra savcı dosyadaki delilleri değerlendirerek karar verir.
Dolayısıyla bir soruşturmanın uzun sürmesinden hareketle “dava açılmayacak” veya “dosya kapanacak” şeklinde kesin bir sonuç çıkarılamaz.
Savcılık Soruşturması Nasıl Sonuçlanır?
Soruşturma sonunda Cumhuriyet savcısı dosyada bulunan delilleri değerlendirir.
Toplanan deliller suçun işlendiği konusunda yeterli şüphe oluşturuyorsa iddianame düzenlenerek kamu davası açılması gündeme gelebilir.
Yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma imkânının bulunmaması hâlinde ise kovuşturmaya yer olmadığına dair karar, uygulamadaki adıyla takipsizlik kararı verilebilir.
İddianamenin mahkeme tarafından kabul edilmesiyle soruşturma aşaması sona erer ve ceza davası yani kovuşturma aşamasına geçilir.
Uzun Süren Savcılık Soruşturmasında Ne Yapılabilir?
Uzun süredir devam eden bir soruşturma bulunması hâlinde öncelikle dosyanın hangi aşamada olduğu belirlenmelidir.
Örneğin dosyada;
- Hangi delillerin toplandığı,
- Hangi kurumlara müzekkere yazıldığı,
- Henüz gelmeyen cevapların bulunup bulunmadığı,
- Bilirkişi incelemesinin tamamlanıp tamamlanmadığı,
- Şüpheli veya tanık ifadelerinin alınıp alınmadığı
incelenebilir.
Soruşturmada uzun süredir herhangi bir işlem yapılmıyorsa Cumhuriyet Başsavcılığına dilekçe sunularak eksik soruşturma işlemlerinin tamamlanması ve dosyanın sonuçlandırılması talep edilebilir.
Şüpheli Soruşturmanın Hızlandırılmasını Talep Edebilir Mi?
Evet.
Şüpheli açısından da yıllarca devam eden bir soruşturma ciddi hukuki sonuçlar doğurabilir.
Özellikle hakkında;
- Yurt dışına çıkış yasağı,
- Adli kontrol,
- El koyma,
- Malvarlığı tedbiri,
- Dijital materyallere el konulması
gibi tedbirler bulunan kişiler bakımından soruşturmanın makul sürede tamamlanması önemlidir.
Bu durumda soruşturmanın mevcut aşamasının değerlendirilmesi ve tamamlanması gereken işlemlerin savcılıktan talep edilmesi mümkündür.
Müşteki Soruşturmanın Hızlandırılmasını Talep Edebilir Mi?
Evet.
Şikâyetçi veya suçtan zarar gören kişi de soruşturmanın etkin şekilde yürütülmesini talep edebilir.
Özellikle zaman içerisinde kaybolabilecek;
- Kamera görüntüleri,
- Telefon kayıtları,
- İş yeri kayıtları,
- Dijital veriler,
- Tanık anlatımları
bakımından soruşturmanın başlangıcında gerekli taleplerin hızlı şekilde yapılması önemlidir.
Örneğin kamera kayıtlarının belirli bir süre sonunda otomatik olarak silindiği durumlarda aylar sonra yapılacak bir araştırma sonuçsuz kalabilir.
Savcılık Soruşturmasında Avukat Gerekli Midir?
Her soruşturmada avukat bulunması zorunlu değildir.
Ancak dosyanın kapsamlı olması, ağır bir suç isnadının bulunması veya önemli delillerin toplanması gerektiği durumlarda bir ceza avukatı tarafından soruşturma dosyasının incelenmesi önem taşıyabilir.
Avukat tarafından;
- Dosyadaki mevcut deliller incelenebilir,
- Eksik delillerin toplanması talep edilebilir,
- Lehe deliller sunulabilir,
- Hukuka aykırı işlemlere itiraz edilebilir,
- Soruşturmanın sonuçlandırılması talep edilebilir.
Özellikle ağır ceza mahkemesinin görev alanına girebilecek suçlarda soruşturmanın ilk aşamasından itibaren yapılacak işlemler ileride açılabilecek ceza davası bakımından önem taşıyabilir.
Sonuç
Savcılık soruşturmasının ne kadar süreceğine ilişkin her dosya için geçerli kesin bir süre bulunmamaktadır.
Soruşturmanın;
- Suçun niteliğine,
- Delil sayısına,
- Şüpheli ve mağdur sayısına,
- Bilirkişi veya Adli Tıp incelemesine,
- Banka, HTS ve dijital kayıtların araştırılmasına
göre süresi değişebilir.
Bu nedenle;
“Savcılık soruşturması 6 ayı geçti, artık dosya kapanır.”
şeklinde otomatik bir sonuç çıkarılamaz.
Uzun süredir devam eden bir soruşturma bulunması hâlinde dosyanın hangi aşamada olduğu, hangi delillerin toplandığı ve eksik soruşturma işlemlerinin bulunup bulunmadığı değerlendirilmelidir.
Esenyurt ceza avukatı, Büyükçekmece ceza avukatı, Beylikdüzü ceza avukatı, Bahçeşehir ceza avukatı ve İstanbul ağır ceza avukatı kapsamında savcılık soruşturmaları, suç duyuruları, ifade işlemleri ve ceza davalarına ilişkin hukuki destek alınabilir.
İletişim: 0542 547 48 51