İlamsız icra takibinde borçlunun süresinde itiraz etmesi üzerine takip durur. Alacaklının takibe devam edebilmesi için borçlunun itirazını hükümden düşürmesi gerekir.

Bu aşamada en çok karşılaşılan iki yol itirazın iptali davası ile itirazın kaldırılmasıdır. Her iki yolun amacı durmuş olan icra takibinin devamını sağlamak olsa da başvurulacak merci, süre, deliller ve inceleme biçimi bakımından önemli farklılıklar bulunmaktadır.

İtirazın İptali Davası Nedir?

İtirazın iptali davası, İİK m.67 kapsamında açılan ve borçlunun icra takibine yaptığı itirazın iptal edilerek takibin devamının sağlanmasını amaçlayan bir davadır.

Bu dava, maddi hukuk ilişkisinin esasının incelendiği ve uyuşmazlığın kesin hükümle sonuçlandırıldığı bir davadır.

İtirazın Kaldırılması Nedir?

İtirazın kaldırılması ise İİK m.68 ve devamında düzenlenen, icra hukuk mahkemesinde yürütülen daha sınırlı bir takip hukuku yoludur.

Alacaklının bu yola başvurabilmesi için alacağının İİK m.68 ve 68/a kapsamında kabul edilen belgelerden birine dayanması gerekir. Her alacak için itirazın kaldırılması istenemez.

En Önemli Fark Nedir?

En temel fark, itirazın iptali davasında alacağın genel hükümler çerçevesinde incelenmesi; itirazın kaldırılmasında ise incelemenin belirli belgelerle sınırlı olmasıdır.

Alacaklının elinde İİK m.68 kapsamında belge bulunmuyorsa kural olarak icra hukuk mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyemez; genel mahkemede itirazın iptali davasına başvurması gerekir.

İtirazın İptali Davası Hangi Mahkemede Açılır?

İtirazın iptali davasında görevli mahkeme, alacağın dayandığı hukuki ilişkiye göre belirlenir.

Uyuşmazlığın niteliğine göre asliye hukuk, asliye ticaret, tüketici veya başka bir görevli mahkeme söz konusu olabilir.

Bu nedenle itirazın iptali davası her zaman aynı mahkemede açılmaz.

İtirazın Kaldırılması Hangi Mahkemeden İstenir?

İtirazın kaldırılması talebi icra hukuk mahkemesine yapılır.

İcra hukuk mahkemesinin incelemesi genel mahkemelerdeki itirazın iptali davasına göre daha sınırlıdır.

İtirazın İptali Davası Açma Süresi Ne Kadardır?

İtirazın iptali davası, borçlunun itirazının alacaklıya veya vekiline tebliğinden itibaren 1 yıl içinde açılmalıdır.

Bu süre hak düşürücü niteliktedir. Sürenin başlangıcı itirazın alacaklıya tebliğidir.

İtirazın Kaldırılması Süresi Ne Kadardır?

İtirazın kaldırılması talebi, itirazın alacaklıya tebliğinden itibaren 6 ay içinde yapılmalıdır.

Bu süre de hak düşürücü niteliktedir.

İtirazın İptalinde Her Türlü Delil Kullanılabilir Mi?

Genel olarak evet.

İtirazın iptali davasında taraflar, uyuşmazlığın niteliğine ve HMK’daki ispat kurallarına göre sözleşme, banka kaydı, fatura, ticari defter, tanık, bilirkişi incelemesi ve diğer hukuka uygun delillere dayanabilir.

Bu nedenle inceleme kapsamı itirazın kaldırılmasına göre çok daha geniştir.

İtirazın Kaldırılmasında Hangi Belgeler Gereklidir?

Alacaklının elinde İİK m.68 kapsamında kabul edilen bir belge bulunmalıdır.

İmzası ikrar veya noterlikçe tasdik edilmiş borç ikrarı içeren senetler ile resmî makamlar tarafından yetkileri içerisinde düzenlenen bazı belge ve makbuzlar bu kapsamda değerlendirilebilir.

Alacaklı İki Yoldan İstediğini Seçebilir Mi?

Alacak İİK m.68 kapsamında bir belgeye dayanıyorsa alacaklı şartları mevcut olmak kaydıyla itirazın kaldırılması yoluna gidebileceği gibi itirazın iptali davası da açabilir.

Ancak seçilen hukuki yol ve devam eden yargılama nedeniyle aynı uyuşmazlık bakımından iki yolun aynı anda yürütülmesi mümkün değildir.

İtirazın Kaldırılması Daha Hızlı Mıdır?

Genellikle evet.

İcra hukuk mahkemesinde yapılan inceleme daha sınırlı olduğundan itirazın kaldırılması yolu, itirazın iptali davasına göre daha seri bir takip hukuku yoludur.

Ancak bunun karşılığında alacaklının elinde kanunun aradığı nitelikte belge bulunması gerekir.

İtirazın İptali Kararı Kesin Hüküm Oluşturur Mu?

İtirazın iptali davasında maddi hukuk ilişkisinin esası incelendiğinden verilen karar kesin hüküm etkisine sahiptir.

Bu yönüyle itirazın kaldırılmasından önemli ölçüde ayrılır.

İtirazın Kaldırılması Kararı Ne Sonuç Doğurur?

İtirazın kesin kaldırılması hâlinde borçlunun itirazı hükümden düşer ve alacaklı duran ilamsız icra takibine devam ederek haciz talep edebilir.

İcra İnkâr Tazminatı İstenebilir Mi?

Şartları oluştuğunda her iki süreçte de tazminat gündeme gelebilir.

İtirazın iptali davasında borçlunun itirazının haksız olduğuna karar verilmesi, talepte bulunulması ve özellikle alacağın likit olması hâlinde yüzde yirmiden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesi mümkün olabilir.

İtirazın kaldırılması sürecinde de İİK m.68 ve devamındaki şartlara göre tazminat sonuçları ortaya çıkabilir.

Arabuluculuk Gerekir Mi?

İtirazın iptali davasında arabuluculuk gerekip gerekmediği uyuşmazlığın kaynağına bağlıdır.

Örneğin ticari, tüketici veya kanunen dava şartı arabuluculuğa tabi başka bir uyuşmazlıktan doğan itirazın iptali davasında dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulması gerekebilir.

Arabuluculuğa başvurulması, İİK m.67'deki bir yıllık sürenin başlangıcını değiştirmez; bir yıllık süre itirazın alacaklıya tebliğinden itibaren başlar.

İtirazın kaldırılması ise bir dava değil, icra hukuk mahkemesinde yürütülen takip hukuku başvurusu olduğundan aynı şekilde dava şartı arabuluculuk sistemine tabi değildir.

Hangisi Tercih Edilmelidir?

Bu sorunun cevabı takip dayanağı belgeye göre değişir.

Alacak İİK m.68 kapsamında güçlü bir belgeye dayanıyorsa itirazın kaldırılması daha seri bir yol olabilir.

Ancak alacağın tanık, bilirkişi, ticari defter, banka kayıtları veya kapsamlı başka delillerle ispatlanması gerekiyorsa itirazın iptali davası gündeme gelir.

İtirazın Kaldırılması Talebi Reddedilirse Alacak Sona Erer Mi?

Hayır.

İtirazın kaldırılmasının reddedilmesi her durumda alacağın maddi hukuk bakımından mevcut olmadığı anlamına gelmez.

Alacaklı şartları mevcutsa genel mahkemede alacağını dava konusu yapabilir. Bu nedenle icra hukuk mahkemesindeki sınırlı inceleme ile genel mahkemedeki alacak incelemesi birbirinden ayrılmalıdır.

Sonuç

İtirazın iptali davası ile itirazın kaldırılması aynı amaçla başvurulan ancak hukuki niteliği farklı iki yoldur.

İtirazın iptali davası genel mahkemede açılır, 1 yıllık süreye tabidir ve uyuşmazlığın esası geniş biçimde incelenir.

İtirazın kaldırılması ise icra hukuk mahkemesinden 6 ay içinde talep edilir ve alacaklının İİK m.68 ve devamında belirtilen nitelikte belgelere sahip olması gerekir.

Bu nedenle borçlunun itirazından sonra hangi yolun tercih edileceği belirlenirken yalnız alacağın varlığı değil, takip dayanağı belgenin niteliği, süreler ve kullanılabilecek deliller birlikte değerlendirilmelidir.

İcra Takiplerinde Hukuki Destek

İtirazın iptali, itirazın kaldırılması, borca itiraz, imzaya itiraz, icra inkâr tazminatı, haciz, ihtiyati haciz, menfi tespit ve diğer icra hukuku uyuşmazlıklarında dosyanın takip türüne ve dayanak belgelere göre değerlendirilmesi önemlidir.

Umut Hukuk ve Danışmanlık
Av. Umutcan SARIKAYA

Telefon: 0542 547 48 51
Telefon: 0542 141 48 51

Adres: Gökevler Mah. 539 Sok. Oğuzkent Sitesi 1-F-8, Esenyurt / İstanbul

Web: avukatumutsarikaya.com

Esenyurt, Beylikdüzü, Bahçeşehir, Büyükçekmece, Avcılar, Küçükçekmece ve İstanbul genelinde icra takibi, borca itiraz, imzaya itiraz, itirazın iptali, itirazın kaldırılması, haciz, ihtiyati haciz, menfi tespit, istirdat, ihalenin feshi ve diğer icra hukuku uyuşmazlıklarına ilişkin hukuki danışmanlık ve dava takip hizmeti sunulmaktadır.