İmzaya itiraz, icra takibinin dayanağı olan senet üzerindeki imzanın borçluya ait olmadığının açıkça ileri sürülmesidir.
İmzaya itiraz özellikle bono, senet ve diğer imzalı belgelere dayanan icra takiplerinde önem taşır. Ancak genel haciz yoluyla ilamsız takipteki imzaya itiraz ile kambiyo senetlerine özgü takipteki imzaya itirazın süresi, yapılacağı merci ve takibe etkisi birbirinden farklıdır.
Bu nedenle;
“Senetteki imza bana ait değil.”
iddiasında bulunacak borçlunun öncelikle kendisine gönderilen ödeme emrinin hangi takip türüne ait olduğunu belirlemesi gerekir.
Genel Haciz Yolunda İmzaya İtiraz Nasıl Yapılır?
Genel haciz yoluyla ilamsız takipte ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içerisinde icra dairesine itiraz edilmesi gerekir.
Takip bir senede dayanıyor ve borçlu senet altındaki imzanın kendisine ait olmadığını ileri sürüyorsa bu hususu itirazında ayrıca ve açıkça belirtmelidir.
İİK m.62 uyarınca senet altındaki imzayı reddeden borçlu bunu itirazında açıkça bildirmezse, takip bakımından imzayı kabul etmiş sayılabilir.
Bu nedenle yalnızca;
“Borca itiraz ediyorum.”
şeklinde genel bir ifade kullanılması, imzaya yönelik itiraz bakımından yeterli olmayabilir.
İmzaya İtiraz Takibi Durdurur Mu?
Genel haciz yoluyla ilamsız takipte süresi içerisinde yapılan imzaya itiraz takibi durdurur.
Alacaklı doğrudan haciz aşamasına geçemez.
Alacaklı senetteki imzanın borçluya ait olduğunu ileri sürüyorsa, şartlarına göre icra mahkemesinden itirazın geçici olarak kaldırılmasını talep edebilir veya genel mahkemede itirazın iptali davası açabilir.
İİK m.68/a'ya göre özel bir senetteki imza borçlu tarafından reddedilmişse alacaklı, itirazın kendisine tebliğinden itibaren 6 ay içerisinde itirazın geçici olarak kaldırılmasını isteyebilir.
İmzanın Borçluya Ait Olup Olmadığı Nasıl Belirlenir?
İcra mahkemesi imzanın borçluya ait olup olmadığını teknik inceleme yoluyla araştırabilir.
İİK m.68/a kapsamında;
- Borçlunun daha önce attığı karşılaştırmaya elverişli imzalar,
- Resmî belgelerdeki imzalar,
- Mahkeme huzurunda alınan yazı ve imza örnekleri,
- Bilirkişi incelemesi
değerlendirilebilir.
Dolayısıyla;
“Alacaklı imza benim dedi, o hâlde imza bana ait kabul edilir.”
şeklinde bir sistem bulunmamaktadır.
İmza inkâr edildiğinde gerektiğinde teknik inceleme yapılır.
Borçlu İmza İncelemesine Katılmak Zorunda Mıdır?
Şartlarına göre evet.
İİK m.68/a kapsamında imzaya itiraz eden borçlunun, icra mahkemesinin yetki çevresi içerisindeyse ve kabul edilebilir bir mazereti bulunmuyorsa imza incelemesi yapılacak duruşmada bizzat hazır bulunması gerekebilir.
Borçlunun haklı bir mazereti bulunmaksızın duruşmaya katılmaması, itirazın geçici olarak kaldırılması gibi ciddi sonuçlar doğurabilir.
Bu nedenle imzaya itiraz edildikten sonra icra mahkemesinden gelen duruşma davetiyeleri mutlaka takip edilmelidir.
İmzanın Borçluya Ait Olduğu Anlaşılırsa Ne Olur?
İcra mahkemesi yaptığı inceleme sonucunda reddedilen imzanın borçluya ait olduğu kanaatine ulaşırsa itirazın geçici olarak kaldırılmasına karar verebilir.
İİK m.68/a'da şartları oluştuğunda borçlu hakkında ayrıca para cezası ve tazminat sonuçları da öngörülmüştür. Güncel düzenlemede itirazın geçici olarak kaldırılmasının esasa ilişkin nedenlerle kabulü hâlinde, diğer tarafın talebi üzerine takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere tazminat gündeme gelebilir; imzanın borçluya ait olduğunun belirlenmesi hâlinde ayrıca kanundaki şartlarla alacağın yüzde onu oranında para cezası söz konusu olabilir.
Bu nedenle gerçekte kendisine ait olduğu bilinen bir imzanın sırf takibi geciktirmek amacıyla inkâr edilmesi ciddi sonuçlara yol açabilir.
İmzanın Borçluya Ait Olmadığı Anlaşılırsa Ne Olur?
Mahkeme imzanın borçluya ait olmadığı sonucuna ulaşırsa alacaklının itirazın geçici olarak kaldırılması talebi reddedilebilir.
Bu durumda takip imza inkârı nedeniyle devam edemez.
Ancak bu durum alacaklının her durumda alacağının tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmez. Alacaklı, şartları varsa genel hükümlere göre dava açarak alacağını başka delillerle ispatlamaya çalışabilir.
Dolayısıyla;
“İmza bana ait değilse alacak ilişkisinin varlığı hiçbir şekilde araştırılamaz.”
şeklinde genel bir sonuç çıkarılamaz.
Kambiyo Senedinde İmzaya İtiraz Nasıl Yapılır?
Çek, bono veya poliçeye dayanan kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takipte farklı kurallar uygulanır.
Borçlu kambiyo senedi üzerindeki imzanın kendisine ait olmadığını ileri sürüyorsa ödeme emrinin tebliğinden itibaren 5 gün içerisinde icra mahkemesine başvurmalıdır.
İmzanın kendisine ait olmadığı hususunun dilekçede açıkça belirtilmesi gerekir. Adalet Bakanlığı kaynaklarında da kambiyo takibinde borca ve imzaya itiraz süresinin beş gün olduğu ve başvurunun icra mahkemesine yapıldığı belirtilmektedir.
Bu yönüyle kambiyo takibi, genel haciz yolundan önemli biçimde ayrılır.
Kambiyo Takibinde İmzaya İtiraz İcra Dairesine Mi Yapılır?
Hayır.
Bu en sık karıştırılan konulardan biridir.
Genel haciz yoluyla takipte itiraz icra dairesine yapılırken, kambiyo senetlerine özgü haciz yolunda imzaya itiraz icra mahkemesine yapılır.
Dolayısıyla kambiyo ödeme emrini alan kişinin yalnızca icra müdürlüğüne;
“İmza benim değildir.”
şeklinde dilekçe vermesi yeterli olmayabilir.
Başvurunun süresinde ve doğru mercie yapılması gerekir.
Kambiyo Takibinde İmzaya İtiraz Takibi Otomatik Durdurur Mu?
Hayır.
Kambiyo senetlerine özgü takipte imzaya itiraz, genel haciz yolundaki itirazdan farklı olarak takibi kendiliğinden durdurmaz.
İcra mahkemesi, itiraz dilekçesi ve sunulan belgeler üzerinden imzaya itirazı ciddi görürse inceleme sonuçlanıncaya kadar takibin geçici olarak durdurulmasına karar verebilir.
Bu nedenle;
“Kambiyo senedindeki imzaya 5 gün içinde itiraz ettim, takip otomatik olarak durdu.”
şeklinde bir değerlendirme doğru değildir.
Kambiyo Takibinde İmza Borçluya Ait Çıkarsa Ne Olur?
İcra mahkemesi inceleme sonucunda imzanın borçluya ait olduğuna kanaat getirirse imzaya itiraz reddedilir.
İİK m.170 kapsamında, takip itiraz nedeniyle geçici olarak durdurulmuşsa borçlu hakkında takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere inkâr tazminatı ve alacağın yüzde onu oranında para cezası gündeme gelebilir.
Dolayısıyla kambiyo takibinde gerçeğe aykırı şekilde yapılan imza inkârı borçlu bakımından ciddi mali sonuçlar doğurabilir.
Kambiyo Takibinde İmza Borçluya Ait Değilse Ne Olur?
İcra mahkemesi inceleme sonucunda inkâr edilen imzanın borçluya ait olmadığı kanaatine varırsa imzaya itirazın kabulüne karar verir.
İİK m.170'e göre itirazın kabul edilmesiyle takip durur. Alacaklının genel hükümlere göre dava açma hakkı ise saklıdır.
Ayrıca alacaklının senedi takibe koymakta kötü niyetli veya ağır kusurlu olması hâlinde kanunda öngörülen tazminat ve para cezası sonuçları da gündeme gelebilir.
Sahte İmza Bulunan Senetle İcra Takibi Başlatılırsa Ne Yapılabilir?
Kişi kendisinin hiç imzalamadığı bir senet nedeniyle icra takibiyle karşılaşabilir.
Bu durumda ödeme emrinin türüne göre;
- Genel haciz yolunda 7 gün içinde icra dairesine,
- Kambiyo takibinde 5 gün içinde icra mahkemesine
imzaya itiraz edilmesi gerekebilir.
Bunun yanında olayın özelliklerine göre sahtecilik iddiası ayrıca ceza soruşturmasının konusu da olabilir.
Ancak icra dosyasındaki sürelerin ceza soruşturmasından bağımsız olduğu unutulmamalıdır.
Savcılığa suç duyurusunda bulunulması tek başına icra takibini otomatik olarak durdurmaz.
İmzaya İtiraz Süresi Kaçırılırsa Ne Olur?
Süresinde imzaya itiraz edilmemesi ciddi sonuçlar doğurabilir.
Genel haciz yolunda borçlu imzasını ayrıca ve açıkça reddetmezse takip bakımından senetteki imzayı kabul etmiş sayılabilir.
Kambiyo takibinde de 5 günlük özel başvuru süresinin kaçırılması hâlinde normal imzaya itiraz yolu kullanılamayabilir.
Ancak;
- Ödeme emrinin usulsüz tebliğ edilmesi,
- Gecikmiş itiraz şartlarının bulunması,
- Senedin sahte olması nedeniyle başvurulabilecek diğer hukuki yollar
somut dosyada ayrıca değerlendirilmelidir.
Bu nedenle;
“İtiraz süresini kaçırdım, sahte imzalı senede karşı artık hiçbir şey yapılamaz.”
şeklinde otomatik bir değerlendirme yapılmamalıdır.
İmza İncelemesinde Bilirkişi Raporuna İtiraz Edilebilir Mi?
Evet.
İmza incelemesinde alınan bilirkişi raporu taraflarca tartışılabilir.
Örneğin;
- Karşılaştırmaya esas imzaların uygun olmadığı,
- Çok eski veya çok yeni tarihli imzaların kullanıldığı,
- Yetersiz sayıda örnek üzerinden inceleme yapıldığı,
- Raporda yöntem açıklanmadığı,
- Raporun çelişkili olduğu
ileri sürülebilir.
Gerekli durumlarda ek rapor veya yeni bilirkişi incelemesi talep edilebilir.
Özellikle imzanın takipteki temel uyuşmazlık olduğu dosyalarda karşılaştırmaya esas belgelerin güvenilirliği büyük önem taşır.
Borca İtiraz ile İmzaya İtiraz Aynı Anda Yapılabilir Mi?
Somut takip türüne göre hem borca hem imzaya ilişkin iddialar aynı başvuruda ileri sürülebilir.
Örneğin borçlu;
“Takip konusu borcum bulunmamaktadır; ayrıca takip dayanağı belgedeki imza da bana ait değildir.”
şeklinde savunma yapabilir.
Ancak imza inkârının ayrıca ve açıkça belirtilmesi gerekir.
Çünkü yalnızca borca itiraz edilmesi, senetteki imzanın da inkâr edildiği anlamına gelmez.
Sonuç
İmzaya itiraz, icra takibinin dayandığı senetteki imzanın borçluya ait olmadığının açıkça ileri sürülmesidir.
Ancak uygulanacak usul takip türüne göre değişmektedir.
Genel haciz yoluyla ilamsız takipte imzaya itiraz ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içerisinde icra dairesine yapılır ve süresinde yapılan itiraz takibi durdurur. İmzanın açıkça reddedilmesi gerekir.
Kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takipte ise imzaya itiraz 5 gün içerisinde icra mahkemesine yapılır ve itiraz takibi kendiliğinden durdurmaz. Mahkeme şartları varsa geçici durdurma kararı verebilir.
İnceleme sonucunda imzanın gerçekten borçluya ait olduğunun belirlenmesi hâlinde kanunda öngörülen tazminat ve para cezası sonuçları gündeme gelebilir. Buna karşılık imzanın borçluya ait olmadığı anlaşılırsa itiraz kabul edilerek takip durdurulabilir.
Bu nedenle;
“İmza bana ait değil demek her icra takibinde aynı şekilde ve aynı yere yapılır.”
şeklinde bir değerlendirme doğru değildir.
Ödeme emrinin türü, itiraz süresi, başvuru mercii ve imza incelemesinde kullanılacak belgeler birlikte değerlendirilmelidir.
Esenyurt icra avukatı, Büyükçekmece icra avukatı, Beylikdüzü icra avukatı, Bahçeşehir icra avukatı ve İstanbul icra avukatı kapsamında imzaya itiraz, kambiyo takibine itiraz, senet ve çek takibi, bilirkişi incelemesi ve icra takiplerine ilişkin hukuki destek alınabilir.
İletişim: 0542 547 48 51