Boşanma davasında müşterek çocuğun velayetinin anne veya babadan birine verilmesi, çocuğun bütün okul ve sağlık giderlerinin yalnızca velayet sahibi ebeveyn tarafından karşılanacağı anlamına gelmez.
Türk Medeni Kanunu’na göre çocuğun bakım, eğitim ve korunması için gerekli giderler anne ve baba tarafından birlikte karşılanır. Velayeti kendisine verilmeyen ebeveyn de çocuğun bakım ve eğitim giderlerine ekonomik gücü oranında katılmak zorundadır.
Bu katkı çoğunlukla tedbir nafakası ve boşanma kesinleştikten sonra iştirak nafakası yoluyla sağlanır.
Ancak çocukların özel okul, servis, kurs, ilaç, terapi, ameliyat, diş tedavisi veya benzeri yüksek giderlerinin ortaya çıkması halinde;
“İştirak nafakasını ödüyorum, başka hiçbir giderden sorumlu değilim.”
veya;
“Velayet bende olduğu için bütün giderleri diğer eş ödemek zorunda.”
şeklindeki iki yaklaşım da her durumda doğru değildir.
Somut olayda mahkeme kararı, varsa anlaşmalı boşanma protokolü, çocuğun gerçek ihtiyaçları ve anne ile babanın ekonomik güçleri birlikte değerlendirilmelidir.
Bir boşanma avukatı tarafından çocuk giderlerine ilişkin uyuşmazlık incelenirken özellikle mevcut nafaka kararının eğitim ve sağlık harcamalarını karşılayıp karşılamadığı ve protokolde ayrıca bir düzenleme bulunup bulunmadığı kontrol edilmelidir.
Çocuğun Okul ve Sağlık Giderlerinden Kim Sorumludur?
Temel kural son derece açıktır:
Çocuğun giderlerinden hem anne hem baba sorumludur.
Türk Medeni Kanunu’nun 327. maddesine göre çocuğun;
- Bakımı,
- Eğitimi,
- Korunması
için gerekli giderler anne ve baba tarafından karşılanır.
Boşanmada velayet anneye verilmişse baba yükümlülükten kurtulmaz.
Velayet babaya verilmişse anne de çocuğun giderlerine ekonomik gücü oranında katılmakla yükümlüdür.
TMK m.182 de velayet kendisine verilmeyen eşin çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorunda olduğunu açıkça düzenlemektedir.
Dolayısıyla çocuk giderlerine katılma yükümlülüğü yalnızca babaya ait değildir.
Velayet Sahibi Ebeveyn Hiç Para Ödemez Mi?
Hayır.
Velayet sahibi ebeveyn de çocuğun giderlerinden sorumludur.
Ancak velayet sahibi anne veya baba çocuğun;
- Barınmasını,
- Günlük bakımını,
- Beslenmesini,
- Okula ulaşımını,
- Hastane ve okul işlemlerini,
- Günlük ihtiyaçlarının organizasyonunu
fiilen üstleniyor olabilir.
Diğer ebeveynin ekonomik katkısı ise çoğunlukla iştirak nafakası şeklinde belirlenir.
Nafaka miktarı belirlenirken yalnızca velayet sahibi olmayan ebeveynin geliri değil; çocuğun ihtiyaçları ve her iki ebeveynin hayat koşulları ile ödeme güçleri dikkate alınır. TMK m.330 bu değerlendirmeyi açıkça öngörmektedir.
İştirak Nafakası Okul Giderlerini Kapsar Mı?
Kural olarak evet.
İştirak nafakasının amacı çocuğun günlük yaşamının yanı sıra bakım ve eğitim giderlerinin karşılanmasına katkı sağlamaktır.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2024/1044 Esas, 2024/2256 Karar sayılı kararında eğitim giderlerinin iştirak nafakası kapsamında değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiş; çocukların yaşları, eğitim dönemleri, belgelenebilen eğitim giderleri ve diğer ihtiyaçları birlikte değerlendirilerek eğitim giderlerini de karşılayacak uygun iştirak nafakasının belirlenmesi gerektiği vurgulanmıştır.
Benzer biçimde Yargıtay uygulamasında iştirak nafakasının;
- Yiyecek,
- Giyecek,
- Barınma,
- Sağlık,
- Eğitim ve öğretim,
- Harçlık,
- Ulaşım
giderlerini kapsadığı kabul edilmektedir.
Bu nedenle iştirak nafakası yalnızca çocuğun yemek masrafı değildir.
Okul Giderleri Nelerdir?
Çocuğun yaşına ve eğitim durumuna göre okul giderleri oldukça geniş olabilir.
Örneğin;
- Okul ücreti,
- Kayıt ücreti,
- Kitap ve kırtasiye,
- Okul kıyafetleri,
- Servis ücreti,
- Yemek ücreti,
- Sınav ücretleri,
- Eğitim araç ve gereçleri,
- Zorunlu kurs ve etütler
çocuğun eğitim giderleri içerisinde değerlendirilebilir.
Ancak her giderin diğer ebeveynden ayrıca ve sınırsız biçimde talep edilebileceği anlamına gelmez.
Çocuğun gerçek ihtiyacı, giderin makul olup olmadığı, tarafların gelirleri ve mevcut nafaka miktarı birlikte değerlendirilmelidir.
Bir Esenyurt boşanma avukatı tarafından iştirak nafakası talebi hazırlanırken okul masraflarının fatura, dekont ve sözleşmelerle ortaya konulması önemlidir.
Özel Okul Ücretini Kim Öder?
Özel okul giderleri boşanma davalarında en sık uyuşmazlık yaşanan konulardan biridir.
Çocuk daha önce özel okulda eğitim görüyor olabilir veya boşanma sonrasında velayet sahibi ebeveyn çocuğu özel okula kaydettirmek isteyebilir.
Burada;
- Çocuğun önceki eğitim düzeni,
- Tarafların ekonomik durumları,
- Özel okulun bedeli,
- Mevcut nafaka,
- Taraflar arasında anlaşma bulunup bulunmadığı
önemlidir.
Özel okul ücretinin her durumda otomatik olarak yarı yarıya paylaşılacağı şeklinde kanuni bir kural bulunmamaktadır.
Aynı şekilde velayet sahibi ebeveynin seçtiği her özel okul bedelinin diğer ebeveyne sınırsız şekilde yükletilebileceğini söylemek de doğru olmaz.
Mahkeme çocuğun ihtiyacını ve anne-babanın ekonomik güçlerini dikkate alır.
Velayet Sahibi Ebeveyn Okulu Tek Başına Belirleyebilir Mi?
Velayet hakkı çocuğun eğitimine ilişkin kararların alınmasını da kapsar.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2024/1044 Esas sayılı dosyasında ilk derece ve bölge adliye mahkemesi değerlendirmelerinde çocuğun gideceği okulun belirlenmesinin velayet hakkını kullanan ebeveyne ait yetkiler arasında olduğu kabul edilmiş; Yargıtay ise uyuşmazlıkta özellikle eğitim giderlerinin somutlaştırılıp çocuğun diğer ihtiyaçlarıyla beraber nafaka hesabına dahil edilmesi gerektiği üzerinde durmuştur.
Ancak velayet yetkisi kullanılırken temel ölçüt yine çocuğun üstün yararıdır.
Özellikle son derece yüksek maliyetli bir özel okulun diğer ebeveyn tarafından karşılanmasının talep edildiği durumlarda ekonomik koşullar ayrıca önem taşıyacaktır.
Anlaşmalı Boşanma Protokolünde “Okul Giderlerini Baba Öder” Yazıyorsa Ne Olur?
Taraflar anlaşmalı boşanma protokolünde çocukların okul giderleri konusunda ayrıntılı düzenleme yapabilirler.
Örneğin;
“Müşterek çocuğun özel okul, servis ve kitap giderleri baba tarafından karşılanacaktır.”
şeklinde bir düzenleme yapılabilir.
Mahkeme tarafından uygun bulunarak hükme geçirilen bu düzenleme tarafları bağlar.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2024/1044 Esas, 2024/2256 Karar sayılı kararına konu olayda da anlaşmalı boşanma protokolünde çocuğun eğitim giderlerinin baba tarafından karşılanmasına ilişkin özel düzenleme bulunduğu için bu hüküm ayrıca değerlendirilmiştir. Yargıtay, hangi giderlerin eğitim gideri kapsamında olduğunun somutlaştırılması ve tarafların ekonomik durumlarıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiştir.
Bu nedenle anlaşmalı boşanma protokolünde yalnızca;
“Çocuğun eğitim masrafları baba tarafından karşılanacaktır.”
gibi çok genel ifadeler yerine gider kalemlerinin mümkün olduğunca açık düzenlenmesi ileride çıkabilecek uyuşmazlıkları azaltabilir.
Nafakanın Yanında Okul Parasını Ayrıca İstemek Mümkün Mü?
Bu sorunun cevabı mevcut mahkeme kararına veya protokole bağlıdır.
Eğer mahkeme yalnızca aylık iştirak nafakası belirlemiş ve okul giderleri konusunda ayrıca bir hüküm kurmamışsa, eğitim giderleri kural olarak iştirak nafakasının belirlenmesinde dikkate alınan ihtiyaçlar arasındadır.
Bu durumda mevcut nafaka çocuğun artan eğitim giderlerini artık karşılamıyorsa iştirak nafakasının artırılması gündeme gelebilir.
Ancak karar veya boşanma protokolünde;
“Aylık iştirak nafakasından ayrıca özel okul ücretinin tamamı baba tarafından karşılanacaktır.”
şeklinde açık bir hüküm bulunuyorsa durum farklıdır.
Yargıtay kararlarında aylık iştirak nafakasının yanında sağlık, eğitim veya özel kurs giderlerinin ayrıca üstlenildiği boşanma protokollerinin bulunduğu görülmektedir.
Dolayısıyla önce mevcut boşanma ilamına ve protokole bakılmalıdır.
Okul Masrafları Çok Artarsa Nafaka Artırılabilir Mi?
Evet.
Türk Medeni Kanunu’nun 331. maddesine göre koşullar değişirse hâkim nafaka miktarını yeniden belirleyebilir.
Örneğin çocuk;
- Anaokuluna başlamış,
- İlkokuldan liseye geçmiş,
- Servis kullanmaya başlamış,
- Yeni eğitim giderleri ortaya çıkmış,
- Eğitim ücretlerinde önemli artış olmuş
olabilir.
Bu değişiklikler mevcut iştirak nafakasının artık yetersiz kalmasına neden olabilir.
Yargıtay da çocuğun yaşının ve eğitim seviyesinin ilerlemesiyle ihtiyaçların artmasını nafaka değerlendirmesinde dikkate almaktadır.
Bir Büyükçekmece boşanma avukatı tarafından nafaka artırım davası hazırlanırken okul sözleşmeleri, ödeme dekontları, servis ücretleri ve diğer eğitim belgelerinin dosyaya sunulması önemlidir.
Çocuğun Sağlık Giderlerini Kim Öder?
Sağlık giderleri de çocuğun bakım giderlerinin bir parçasıdır.
Bu nedenle yalnızca velayet sahibi anne veya babanın sorumluluğunda değildir.
Yargıtay uygulamasında iştirak nafakasının çocuğun sağlık giderlerini de kapsadığı açıkça kabul edilmektedir.
Çocuğun sağlık durumuna göre;
- Muayene,
- İlaç,
- Tahlil,
- Tedavi,
- Diş tedavisi,
- Gözlük,
- Fizik tedavi,
- Psikolojik veya psikiyatrik destek
gibi giderler gündeme gelebilir.
Bu giderlerin niteliği ve miktarı, mevcut nafaka ve anne-babanın ekonomik durumu birlikte değerlendirilmelidir.
Özel Hastane Masrafını Diğer Eş Ödemek Zorunda Mıdır?
Her özel hastane giderinin otomatik olarak diğer ebeveyne yükletileceği şeklinde genel bir kural bulunmamaktadır.
Örneğin çocuğun kamu veya sigorta sistemi içerisinde karşılanabilecek olağan bir sağlık hizmeti yerine son derece yüksek bedelli özel bir sağlık kuruluşunda tedavi ettirilmesi durumunda giderin zorunluluğu ve makullüğü tartışma konusu olabilir.
Buna karşılık çocuğun sağlık durumu nedeniyle özel tedavinin gerekli olduğu veya tarafların daha önce çocuğun özel sağlık hizmetlerinden yararlanması konusunda ortak bir düzen oluşturduğu durumlarda farklı değerlendirme yapılabilir.
Temel ölçüt yine;
- Çocuğun sağlık ihtiyacı,
- Tedavinin zorunluluğu,
- Giderin makullüğü,
- Anne ve babanın ekonomik gücü
olacaktır.
Ameliyat veya Olağanüstü Sağlık Gideri Çıkarsa Ne Olur?
Çocuk için olağan aylık giderlerin çok üzerinde bir ameliyat veya tedavi masrafı ortaya çıkabilir.
Türk Medeni Kanunu’nun 327. maddesi çocuğun özel durumunun olağanüstü harcamalar gerektirebileceğini açıkça kabul etmektedir.
Bu durumda mevcut iştirak nafakasının gideri karşılamaya yeterli olup olmadığı ve ebeveynlerin ekonomik katkısının nasıl düzenleneceği ayrıca değerlendirilmelidir.
Gider kalıcı biçimde artmışsa nafaka miktarının artırılması gündeme gelebilir.
Ancak;
“Her olağanüstü sağlık gideri anne ve baba arasında otomatik yüzde 50 paylaşılır.”
şeklinde genel bir kanuni kural bulunmamaktadır.
Anne ve babanın ödeme güçleri farklı olabilir.
Anne ve Baba Sağlık Giderlerini Yarı Yarıya mı Öder?
Her durumda hayır.
Türk Medeni Kanunu, velayeti kullanmayan ebeveynin çocuk giderlerine gücü oranında katılmasını düzenlemektedir.
Dolayısıyla matematiksel olarak;
%50 anne + %50 baba
şeklinde değişmez bir sistem bulunmamaktadır.
Örneğin ebeveynlerden biri aylık 40.000 TL, diğeri aylık 250.000 TL gelir elde ediyorsa çocuk giderlerine katkı güçleri aynı olmayabilir.
Mahkeme;
- Çocuğun ihtiyacını,
- Anne ve babanın gelirlerini,
- Malvarlıklarını,
- Diğer ekonomik yükümlülüklerini
birlikte değerlendirir.
İştirak Nafakası Ödeyen Baba Sağlık Giderini Ayrıca Ödemek Zorunda Mıdır?
Mevcut kararın içeriğine göre değişir.
Eğer yalnızca iştirak nafakasına hükmedilmiş ve sağlık giderleri ayrıca düzenlenmemişse sağlık giderleri kural olarak çocuğun nafaka ile karşılanan genel ihtiyaçları içerisinde değerlendirilir.
Ancak boşanma protokolünde veya mahkeme kararında;
“Çocuğun sağlık ve sigorta giderleri baba tarafından iştirak nafakasından ayrıca karşılanacaktır.”
şeklinde hüküm varsa bu özel düzenleme dikkate alınır.
Yargıtay’ın 2024/2915 Esas sayılı kararına konu protokolde de iştirak nafakasının yanında sağlık, sigorta ve eğitim giderlerine ilişkin ayrı düzenlemeler bulunmuştur.
Bu nedenle nafaka dışında ek masraf talep edilmeden önce kararın hüküm kısmı mutlaka incelenmelidir.
Çocuğun Psikolog ve Terapi Masraflarını Kim Öder?
Çocuğun psikolojik destek almasının gerekli olduğu durumlarda terapi veya psikolojik danışmanlık masrafı sağlık ve bakım ihtiyacı kapsamında değerlendirilebilir.
Özellikle;
- Boşanmanın çocuk üzerindeki psikolojik etkileri,
- Kaygı bozuklukları,
- Davranış sorunları,
- Uzman önerisi,
- Psikiyatrik takip ihtiyacı
varsa giderin çocuğun gerçek sağlık ihtiyacı olduğu ortaya konulabilir.
Ancak tedavinin gerekliliği ve maliyeti konusunda uyuşmazlık varsa uzman belgeleri, reçete veya sağlık kayıtlarının sunulması önemlidir.
Ortodonti ve Diş Tedavisi Giderlerini Kim Öder?
Diş ve ortodonti giderleri de çocuğun sağlık ihtiyaçları kapsamında değerlendirilebilir.
Ancak estetik amaçlı ve zorunlu olmayan işlemler ile çocuğun sağlığı bakımından gerekli tedavilerin birbirinden ayrılması gerekir.
Örneğin hekim tarafından tıbben gerekli olduğu belirtilen ortodontik tedaviyle yalnızca estetik amaçlı tercih edilen pahalı bir uygulama aynı şekilde değerlendirilmeyebilir.
Somut olayda tedavinin niteliği ve ebeveynlerin ödeme güçleri önem taşır.
Özel Sağlık Sigortasını Kim Öder?
Tarafların anlaşmalı boşanma protokolünde özel sağlık sigortasının hangi ebeveyn tarafından karşılanacağı açıkça düzenlenebilir.
Böyle bir hüküm varsa tarafların yükümlülüğü öncelikle bu düzenlemeye göre belirlenir.
Protokolde herhangi bir düzenleme yoksa çocuğun mevcut sağlık sistemi, özel sigorta ihtiyacı ve anne-babanın ekonomik durumları dikkate alınabilir.
Yargıtay kararlarına konu protokollerde aylık nafakadan ayrıca çocukların sağlık ve sigorta giderlerinin ebeveynlerden biri tarafından üstlenildiği düzenlemeler bulunmaktadır.
Servis ve Yemek Ücreti Eğitim Gideri Midir?
Çocuğun okula devam edebilmesi için gerekli olan servis ve okul yemek ücretleri eğitim ve günlük bakım giderleriyle bağlantılı harcamalardır.
Yargıtay'ın iştirak nafakasına ilişkin güncel kararlarında ulaşım ve eğitim giderleri çocuğun genel ihtiyaçları içerisinde değerlendirilmektedir.
Dolayısıyla nafaka miktarının belirlenmesinde;
- Servis,
- Okul yemeği,
- Kitap,
- Kırtasiye
gibi düzenli giderlerin de dikkate alınması mümkündür.
Dershane ve Kurs Ücretlerini Diğer Eş Ödemek Zorunda Mıdır?
Kurs ve özel ders giderleri bakımından da her olay ayrı değerlendirilmelidir.
Örneğin çocuğun;
- Üniversite sınavına hazırlanması,
- Akademik desteğe ihtiyaç duyması,
- Okul eğitimiyle bağlantılı zorunlu bir programa katılması
durumunda kurs gideri makul eğitim ihtiyacı olarak ileri sürülebilir.
Buna karşılık son derece yüksek maliyetli ve çocuğun gerçek eğitim ihtiyacıyla ilgisi zayıf harcamaların tamamının diğer ebeveyne yüklenmesi otomatik değildir.
Varsa anlaşmalı boşanma protokolündeki özel kurs hükmü ayrıca önemlidir. Yargıtay'ın 2024/2915 Esas sayılı kararına konu olayda da özel kurs giderleri protokol kapsamındaki tartışmalardan biri olmuştur.
Boşanma Davası Devam Ederken Okul ve Sağlık Giderlerini Kim Öder?
Boşanma henüz kesinleşmemiş olsa bile anne ve babanın çocuğun bakım yükümlülüğü devam eder.
Mahkeme dava süresince çocuk lehine tedbir nafakası belirleyebilir.
Tedbir nafakası miktarı belirlenirken çocuğun;
- Okul,
- Sağlık,
- Barınma,
- Beslenme,
- Ulaşım
giderlerinin dikkate alınması gerekir.
Boşanma kesinleştiğinde ise çocuğun velayeti kendisine verilmeyen ebeveyn yönünden nafaka kural olarak iştirak nafakası niteliğinde devam eder.
Bu nedenle okul ve sağlık giderleri için boşanma davasının kesinleşmesini beklemek gerekmez.
Çocuğun Masraf Faturalarını Mahkemeye Sunmak Gerekir Mi?
Mümkün olduğunca evet.
Özellikle yüksek okul ve sağlık giderleri ileri sürülüyorsa bunların belgelenmesi önemlidir.
Örneğin;
- Özel okul sözleşmesi,
- Fatura,
- Servis sözleşmesi,
- Kurs faturası,
- Hastane faturası,
- İlaç ve tedavi belgeleri,
- Sigorta poliçesi,
- Banka dekontları
dosyaya sunulabilir.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 2024/1044 Esas sayılı kararında eğitim giderlerinin belgelendirilebilen kısmının kayıt ve belgelerle tespit edilmesi, gerektiğinde belgelenemeyen giderler için uzman incelemesi yapılması ve çocuğun yıllık eğitim giderlerinin belirlenmesi gerektiğini vurgulamıştır.
Bir Beylikdüzü boşanma avukatı tarafından nafaka dosyası hazırlanırken yalnızca toplam masraf rakamı yazmak yerine önemli giderlerin belgeleriyle sunulması daha sağlıklı olacaktır.
Mevcut Nafaka Okul ve Sağlık Giderlerini Karşılamıyorsa Ne Yapılır?
Çocuğun ihtiyaçları zaman içerisinde değişebilir.
Örneğin ilk nafaka kararı verildiğinde çocuk dört yaşında olabilirken bugün özel eğitim, lise veya yoğun sağlık giderleri bulunan bir çocuk haline gelmiş olabilir.
TMK m.331 uyarınca durumun değişmesi halinde nafakanın yeniden belirlenmesi mümkündür.
Bu durumda iştirak nafakasının artırılması davası açılabilir.
Mahkemeye;
- Yeni okul giderleri,
- Sağlık giderleri,
- Çocuğun yaşı,
- Tarafların güncel ekonomik durumları
sunularak nafakanın artırılması talep edilebilir.
Velayet Sahibi Ebeveyn Her Harcamayı Diğer Eşe Fatura Edebilir Mi?
Hayır.
Velayet sahibi olmak, yapılan her harcamanın otomatik olarak diğer ebeveynden tahsil edilmesi sonucunu doğurmaz.
Özellikle mahkeme kararında yalnızca aylık iştirak nafakası bulunuyorsa, ek giderlerin tahsili bakımından mevcut hükmün kapsamı değerlendirilmelidir.
Çocuğun ihtiyacının artması halinde doğru hukuki yol bazı durumlarda tek tek faturaların tahsilinden ziyade nafakanın artırılması olabilir.
Buna karşılık ilamda veya protokolde okul ya da sağlık giderlerinin ayrıca belirli ebeveyn tarafından ödeneceği açıkça kararlaştırılmışsa durum farklıdır.
Bir Bahçeşehir boşanma avukatı tarafından bu nedenle önce kararın veya protokolün hüküm kısmı incelenmeli, ardından icra veya nafaka artırım yolu belirlenmelidir.
Anlaşmalı Boşanma Protokolünde Okul ve Sağlık Giderleri Nasıl Yazılmalıdır?
İleride uyuşmazlık çıkmaması için düzenlemenin mümkün olduğunca açık olması yararlıdır.
Örneğin sadece;
“Çocuğun masraflarını baba karşılayacaktır.”
demek yerine;
- Özel okul ücretinin kim tarafından karşılanacağı,
- Servis ve yemek giderlerinin kapsamı,
- Sağlık sigortası,
- SGK tarafından karşılanmayan sağlık giderleri,
- Kurs ve özel dersler,
- Giderlerin hangi oranda karşılanacağı
açıkça düzenlenebilir.
Yargıtay’ın 2024/1044 Esas sayılı kararında da protokolde kullanılan “eğitim giderleri” ifadesinin hangi kalemleri kapsadığının açıklığa kavuşturulması gerektiği vurgulanmıştır.
Bu nedenle protokol hazırlanırken belirsiz ifadelerden kaçınılması önemlidir.
Çocuk 18 Yaşını Doldurunca Okul Gideri Yükümlülüğü Sona Erer Mi?
Her durumda hayır.
Türk Medeni Kanunu’nun 328. maddesine göre anne ve babanın bakım borcu kural olarak çocuğun ergin olmasına kadar devam eder.
Ancak çocuk ergin olduğu halde eğitimi devam ediyorsa anne ve baba, durum ve koşullara göre kendilerinden beklenebilecek ölçüde olmak üzere eğitim sona erinceye kadar çocuğa bakmakla yükümlüdür.
Burada önemli bir hukuki ayrım bulunmaktadır:
Çocuk 18 yaşını doldurduktan sonra küçük çocuk lehine hükmedilmiş iştirak nafakası ile ergin çocuğun eğitim nedeniyle talep edebileceği yardım nafakası aynı hukuki kavram değildir.
Üniversiteye devam eden ergin çocuk koşulları varsa kendi adına yardım nafakası talep edebilir.
Özel Gereksinimli Çocuğun Giderleri Nasıl Değerlendirilir?
Çocuğun;
- Engellilik,
- Kronik hastalık,
- Özel eğitim ihtiyacı,
- Düzenli terapi,
- Sürekli ilaç kullanımı
gibi özel ihtiyaçları bulunabilir.
Bu tür durumlar çocuğun aylık bakım maliyetini önemli ölçüde artırabilir.
TMK m.330 uyarınca nafaka miktarı belirlenirken çocuğun gerçek ihtiyaçları dikkate alınmak zorundadır.
Bu nedenle özel gereksinimli çocuğun eğitim ve sağlık giderlerinin olağan çocuk giderleriyle aynı şekilde değerlendirilmesi doğru olmayabilir.
Okul ve Sağlık Giderleri Ödenmezse Ne Yapılabilir?
İzlenecek yol mevcut mahkeme kararının içeriğine bağlıdır.
Örneğin ilamda;
“Baba iştirak nafakasına ek olarak özel okul ücretinin tamamını ödeyecektir.”
şeklinde açık hüküm varsa ödenmeyen giderlerin ilam kapsamında tahsili gündeme gelebilir.
Ancak yalnızca aylık iştirak nafakası hükmü varsa ve çocuğun okul veya sağlık giderleri sonradan önemli ölçüde artmışsa nafaka artırım davası daha uygun olabilir.
Bu nedenle doğrudan icra takibine başlamadan önce kararın hangi giderleri kapsadığı kontrol edilmelidir.
Nafaka Ödemek Çocukla Görüşme Hakkına Bağlı Mıdır?
Hayır.
Çocuğun giderlerine katılma yükümlülüğü ile çocukla kişisel ilişki hakkı birbirinden bağımsızdır.
Örneğin diğer ebeveyn çocuğu göstermiyorsa;
“Ben de okul ve nafaka parasını ödemiyorum.”
şeklinde hareket edilmesi doğru değildir.
Aynı şekilde nafaka ödenmediği gerekçesiyle velayet sahibi ebeveynin çocuğu diğer ebeveyne göstermemesi de doğru değildir.
Her iki hukuki sorun için ayrı yasal yollar bulunmaktadır.
Esenyurt, Büyükçekmece, Beylikdüzü ve Bahçeşehir’de Çocuğun Eğitim ve Sağlık Giderleri
Çocukların giderlerine ilişkin uyuşmazlıklarda yalnızca aylık nafaka miktarına bakılması yeterli olmayabilir. Çocuğun güncel eğitim ve sağlık koşullarının da değerlendirilmesi gerekir.
Bir Esenyurt boşanma avukatı tarafından çocuk nafakası talebi hazırlanırken okul, servis, yemek, kitap ve sağlık giderlerinin belgeleriyle birlikte ortaya konulması önemlidir.
Bir Büyükçekmece boşanma avukatı ile yürütülen nafaka uyuşmazlığında mevcut iştirak nafakasının çocuğun artan eğitim ve sağlık giderlerini karşılayıp karşılamadığı ve nafaka artırımı gerekip gerekmediği değerlendirilebilir.
Bir Beylikdüzü boşanma avukatı tarafından anlaşmalı boşanma protokolü hazırlanırken özel okul, kurs, servis, sağlık sigortası ve SGK tarafından karşılanmayan sağlık giderlerinin hangi ebeveyn tarafından ve hangi oranda karşılanacağı mümkün olduğunca açık biçimde düzenlenmelidir.
Aynı şekilde bir Bahçeşehir boşanma avukatı ile çocuk giderlerine ilişkin uyuşmazlık takip edilirken mevcut mahkeme kararında okul ve sağlık giderlerinin iştirak nafakasından ayrıca düzenlenip düzenlenmediği özellikle incelenmelidir.
Sonuç
Boşanma halinde müşterek çocuğun okul ve sağlık giderlerinin yalnızca velayet sahibi ebeveyne ait olduğu şeklinde bir kural bulunmamaktadır.
Türk Medeni Kanunu’nun 327. maddesine göre çocuğun bakım, eğitim ve korunması için gerekli giderleri anne ve baba birlikte karşılamakla yükümlüdür. Velayet kendisine bırakılmayan ebeveyn de TMK m.182 uyarınca bu giderlere ekonomik gücü oranında katılmak zorundadır.
Bu ekonomik katkı uygulamada çoğunlukla iştirak nafakası yoluyla sağlanmaktadır. Yargıtay, iştirak nafakasının çocuğun yalnızca yiyecek ve barınma giderlerini değil; sağlık, eğitim, ulaşım ve benzeri ihtiyaçlarını da kapsadığını kabul etmektedir.
Özel okul ve yüksek eğitim giderlerinde ise her dosya ayrıca değerlendirilmelidir. Giderin çocuk bakımından gerekliliği, önceki eğitim düzeni, anne ve babanın ekonomik imkanları ve varsa anlaşmalı boşanma protokolündeki özel hükümler önem taşır. Yargıtay'ın güncel uygulamasında eğitim giderlerinin belgelerle tespit edilmesi ve çocuğun diğer giderleriyle birlikte değerlendirilerek uygun iştirak nafakası belirlenmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Aynı şekilde sağlık giderleri bakımından da değişmez bir “yarı yarıya ödeme” kuralı bulunmamaktadır. Anne ve baba çocuğun giderlerine ekonomik güçleri oranında katılır.
Mevcut nafaka çocuğun artan okul veya sağlık ihtiyaçlarını karşılamıyorsa TMK m.331 kapsamında nafakanın yeniden belirlenmesi ve artırılması talep edilebilir.
Anlaşmalı boşanma protokolünde ise okul, servis, kurs, özel sağlık sigortası ve tedavi giderlerinin iştirak nafakasından ayrıca karşılanması isteniyorsa bu giderlerin açık ve ayrıntılı şekilde düzenlenmesi ileride ortaya çıkabilecek icra ve nafaka uyuşmazlıklarını önemli ölçüde azaltabilir.
Esenyurt boşanma avukatı, Büyükçekmece boşanma avukatı, Beylikdüzü boşanma avukatı ve Bahçeşehir boşanma avukatı kapsamında çocuk nafakası, eğitim ve sağlık giderleri, iştirak nafakasının artırılması, velayet ve diğer aile hukuku uyuşmazlıklarının somut dosyanın özelliklerine göre değerlendirilmesi için hukuki destek alınabilir.
Boşanma, nafaka, velayet ve aile hukukuna ilişkin hukuki danışmanlık için:
İletişim: 0542 547 48 51