Boşanma sürecinde eşler arasında en sık yaşanan sorunlardan biri, diğer eşin ev, araç, banka hesabı veya başka malvarlığı değerlerini elden çıkarabileceği endişesidir. Özellikle mal paylaşımı konusunda uyuşmazlık bulunan evliliklerde, boşanma davası açıldıktan sonra malların üçüncü kişilere devredilmesi veya banka hesaplarındaki paraların çekilmesi ileride doğabilecek hakların elde edilmesini güçleştirebilir.

Ancak boşanma davasının açılmış olması, eşlerden birinin bütün malvarlığı üzerine kendiliğinden tedbir konulacağı anlamına gelmez. Tedbirin hangi hukuki sebebe dayandığı, hangi mal hakkında istendiği ve korunmak istenen hakkın ne olduğu önemlidir.

Türk Medeni Kanunu'nun 169. maddesi uyarınca boşanma veya ayrılık davası açıldığında hâkim, dava süresince eşlerin barınması, geçimi, mallarının yönetimi ve çocukların korunmasına ilişkin gerekli geçici önlemleri alabilir.

Boşanma Davasında Mallara Tedbir Konulabilir Mi?

Evet, şartları bulunuyorsa tedbir kararı verilmesi mümkündür. Ancak yalnızca “boşanma davası açıldı” denilerek diğer eşin bütün malvarlığının otomatik olarak dondurulması söz konusu değildir.

Mahkeme, tedbir talebinin somut gerekçesini değerlendirir. Malın elden çıkarılması hâlinde bir hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı veya imkânsız hâle geleceği ortaya konulabiliyorsa geçici hukuki koruma gündeme gelebilir.

HMK kapsamında ihtiyati tedbir kararı verilebilmesi bakımından tedbir isteyen tarafın tedbir sebebini ve istediği tedbirin türünü açıkça belirtmesi ve esas hakkındaki haklılığını yaklaşık olarak ispatlaması gerekir. Yargı kararlarında da ihtiyati tedbirin esas itibarıyla uyuşmazlık konusu hak veya mal üzerinde uygulanması gerektiği vurgulanmaktadır.

Boşanma Davasında Eve Tedbir Konulabilir Mi?

Boşanma sürecinde taşınmazlar bakımından farklı türlerde tedbirler söz konusu olabilir.

Örneğin müşterek konutun dava süresince eşlerden birine tahsis edilmesi, taşınmazın kullanımına ilişkin geçici bir önlemdir. TMK m.169 kapsamında hâkim eşlerin barınmasını sağlamak amacıyla bu yönde karar verebilir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2006/19150 E., 2007/7775 K. sayılı kararında da boşanma davası sırasında eşlerin barınmasına ilişkin geçici tedbirlerin TMK m.169 kapsamında alınabileceği kabul edilmiştir.

Buna karşılık taşınmazın satılmasının veya üçüncü kişilere devrinin engellenmesi farklı bir değerlendirmeyi gerektirir. Taşınmaz üzerinde mal rejimi tasfiyesinden kaynaklanan bir hak ileri sürülüyor ve malın devri bu hakkın elde edilmesini güçleştirecekse, şartlarına göre ihtiyati tedbir talep edilebilir.

Eş Evi Başkasına Satmasın Diye Tedbir Konulabilir Mi?

Somut olayın koşullarına göre mümkündür.

Örneğin eşin taşınmazı üçüncü kişilere devretmeye hazırlandığına ilişkin mesajlar, satış ilanları, tapudaki işlemler veya başka somut olgular mevcutsa bunlar tedbir talebinin değerlendirilmesinde önem taşıyabilir.

Ancak mahkemeye yalnızca “eşim malları kaçırabilir” şeklinde soyut bir iddia sunulması her zaman yeterli olmayacaktır. Talebin dayandığı hukuki hakkın ve mal kaçırma tehlikesinin mümkün olduğunca somutlaştırılması gerekir.

Boşanma Davasında Araca Tedbir Konulabilir Mi?

Araçlar da mal rejiminin tasfiyesinde uyuşmazlık konusu olabilecek malvarlığı değerleri arasındadır.

Evlilik birliği içerisinde edinilen ve diğer eş adına kayıtlı bulunan araç üzerinde katılma alacağı, değer artış payı veya başka bir mal rejimi alacağı ileri sürülüyorsa, şartları bulunması hâlinde aracın üçüncü kişilere devrini önlemek amacıyla tedbir talep edilmesi mümkündür.

Nitekim Yargıtay kararlarına konu mal rejimi uyuşmazlıklarında araçlar ve banka hesaplarında bulunan paralar edinilmiş mallara ilişkin hesaplamaların konusu olabilmektedir.

Bununla birlikte aracın eş adına kayıtlı olması tek başına tedbir verilmesi için yeterli değildir. Mahkeme, uyuşmazlığın konusu ile araç arasındaki bağlantıyı ve korunması gereken hakkı değerlendirir.

Araç Üzerine Satılamaz Şerhi Konulabilir Mi?

Mahkeme gerekli görürse aracın üçüncü kişilere devrini sınırlandıracak nitelikte tedbir kararı verebilir.

Uygulamada trafik siciline tedbir şerhi işlenmesi suretiyle aracın dava devam ederken başkasına devredilmesinin önüne geçilmesi talep edilebilir.

Ancak tedbir kararı mülkiyetin diğer eşe geçtiği anlamına gelmez. Tedbirin amacı mevcut durumu geçici olarak korumak ve yargılama sonunda verilecek kararın etkisiz hâle gelmesini önlemektir.

Boşanma Davasında Banka Hesaplarına Tedbir Konulabilir Mi?

Banka hesapları konusunda daha dikkatli bir hukuki değerlendirme yapılması gerekir.

Banka hesabındaki paranın doğrudan uyuşmazlık konusu olması veya mal rejiminin tasfiyesinde dikkate alınacak bir malvarlığı değeri niteliğinde bulunması hâlinde, hesabın veya hesaptaki belirli miktarın korunmasına yönelik tedbir talep edilebilir.

Ancak boşanma davası açıldığı gerekçesiyle diğer eşin bütün banka hesaplarının hiçbir ayrım yapılmaksızın bloke edilmesi kural değildir.

Mahkeme, talebin ölçülülüğünü, hesaptaki paranın uyuşmazlıkla bağlantısını ve tedbir verilmediği takdirde doğabilecek zararı değerlendirir.

Mal rejimine ilişkin uyuşmazlıklarda banka hesaplarının da dava konusu olabildiği Yargıtay kararlarında görülmektedir.

Banka Hesabındaki Paranın Tamamı Dondurulur Mu?

Her durumda hayır.

Talep edilen tedbir ile korunmak istenen hak arasında ölçülülük bulunmalıdır. Örneğin sınırlı miktardaki bir alacak iddiası nedeniyle çok yüksek miktardaki tüm hesapların tamamen kullanılamaz hâle getirilmesi ölçülülük bakımından ayrıca değerlendirilir.

Bu nedenle uygulamada hangi banka hesabına, ne kadar miktar bakımından ve hangi hukuki sebebe dayanılarak tedbir istendiğinin açıkça ortaya konulması önemlidir.

Boşanma Davası ile Mal Paylaşımı Davası Aynı Şey Midir?

Hayır.

Boşanma davası evlilik birliğinin sona erdirilmesine yöneliktir. Mal rejiminin tasfiyesi ise eşler arasındaki edinilmiş malların ve diğer malvarlığı değerlerinin tasfiye edilmesini konu alan ayrı bir hukuki uyuşmazlıktır.

Yargıtay'ın güncel iş bölümü kararlarında da eşler arasındaki mal rejimlerinden kaynaklanan davalar ayrıca aile hukuku kapsamında değerlendirilmektedir.

Bu nedenle yalnızca boşanma davasının bulunması, mal paylaşımına ilişkin bütün mallar üzerinde doğrudan tedbir verilmesini zorunlu hâle getirmez.

Malvarlığının korunması amaçlanıyorsa tedbir talebinin hukuki dayanağının ve korunmak istenen hakkın doğru biçimde belirlenmesi gerekir.

Boşanma Davası Açılmadan Önce Tedbir İstenebilir Mi?

HMK kapsamında ihtiyati tedbir, şartlarının bulunması hâlinde dava açılmadan önce de talep edilebilir.

Ancak tedbir isteyen tarafın korunmasını istediği hakkı, tedbir sebebini ve aciliyeti ortaya koyması gerekir. Tedbir kararı verilmesi hâlinde kanunda belirtilen süre içerisinde esas davanın açılması gerekebilir.

Bu nedenle eşin taşınmazları veya araçları hızla devretmeye başladığı durumlarda dava açılmasını beklemenin hakkın elde edilmesini tehlikeye düşürüp düşürmeyeceği ayrıca değerlendirilmelidir.

Eş Mal Kaçırıyorsa Ne Yapılabilir?

Eşin taşınmazlarını, araçlarını veya diğer malvarlığı değerlerini üçüncü kişilere devretmeye başladığının öğrenilmesi hâlinde yapılacak işlem somut olayın niteliğine göre değişir.

Öncelikle hangi malın ne zaman edinildiği, kimin adına kayıtlı olduğu ve edinilmesinde hangi kaynakların kullanıldığı belirlenmelidir.

Ardından tapu kayıtları, araç tescil kayıtları, banka hareketleri ve gerekli diğer belgelerin dosyaya getirtilmesi talep edilebilir.

Mal rejiminden doğacak hakkın tehlikede olduğu ortaya konulabiliyorsa, ilgili malvarlığı değeri üzerinde ihtiyati tedbir veya somut olayın hukuki niteliğine uygun başka bir geçici hukuki koruma talep edilebilir.

Eşin Tasarruf Yetkisi Sınırlandırılabilir Mi?

Türk Medeni Kanunu'nun 199. maddesi de evlilik birliğinin ekonomik varlığının korunması bakımından önemli bir düzenlemedir.

Ailenin ekonomik varlığının korunması veya evlilik birliğinden doğan mali bir yükümlülüğün yerine getirilmesi gerektiği ölçüde hâkim, eşlerden birinin istemi üzerine diğer eşin belirli malvarlığı değerleri üzerindeki tasarruf yetkisini sınırlayabilir.

Hukuk öğretisinde de TMK m.199'un temel amacının, eşlerden birinin ailenin ekonomik varlığını tehlikeye düşüren tasarruflarının önüne geçmek olduğu belirtilmektedir.

Dolayısıyla şartları mevcutsa yalnızca HMK'daki ihtiyati tedbir hükümleri değil, aile hukukuna özgü koruyucu hükümler de gündeme gelebilir.

Tedbir Kararı Kesin Bir Mal Paylaşımı Anlamına Gelir Mi?

Hayır.

İhtiyati tedbir geçici bir hukuki korumadır. Mahkemenin bir taşınmazın veya aracın devrini geçici olarak engellemesi, o malın kesin olarak diğer eşe ait olduğuna karar verildiği anlamına gelmez.

Malın kişisel mal mı yoksa edinilmiş mal mı olduğu, eşin katılma alacağı bulunup bulunmadığı ve alacağın miktarı mal rejiminin tasfiyesi sırasında ayrıca incelenir.

Tedbirin temel amacı, yargılama devam ederken mevcut durumun değiştirilmesi nedeniyle verilecek nihai kararın uygulanamaz hâle gelmesini önlemektir.

Tedbir Talebi Reddedilebilir Mi?

Evet.

Mahkeme tedbirin şartlarının oluşmadığı kanaatine varırsa talebi reddedebilir.

Özellikle tedbir istenen malın uyuşmazlığın konusu ile bağlantısının kurulamaması, mal kaçırma tehlikesinin somutlaştırılamaması veya yaklaşık ispat şartının gerçekleşmemesi hâlinde tedbir talebi reddedilebilir.

Nitekim 2026 tarihli bir Bölge Adliye Mahkemesi kararında da ihtiyati tedbirin esas olarak uyuşmazlık konusu üzerinde uygulanması gerektiği ve dava konusu olmayan malvarlığı değerleri hakkında her durumda tedbir kararı verilemeyeceği belirtilmiştir.

Sonuç

Boşanma davası devam ederken ev, araç veya banka hesaplarına tedbir konulması mümkün olabilir, ancak bu sonuç boşanma davasının açılmasıyla otomatik olarak ortaya çıkmaz.

Tedbir isteyen tarafın korunması gereken hakkını ve malvarlığı değerinin elden çıkarılması hâlinde ortaya çıkabilecek tehlikeyi ortaya koyması gerekir.

Müşterek konutun eşlerden birine tahsisi TMK m.169 kapsamında değerlendirilebilirken; taşınmazın veya aracın üçüncü kişilere devrinin engellenmesi, banka hesabının korunması veya eşin tasarruf yetkisinin sınırlandırılması somut olayın niteliğine göre HMK'nın ihtiyati tedbir hükümleri, TMK m.199 ve mal rejimine ilişkin hükümler kapsamında ayrıca değerlendirilmelidir.

Özellikle mal kaçırma ihtimalinin bulunduğu boşanma ve mal rejimi uyuşmazlıklarında tedbir talebinin hangi mala, hangi hakka ve hangi somut tehlikeye dayandığının açıkça ortaya konulması büyük önem taşır.

Boşanma ve Mal Paylaşımı Davalarında Hukuki Destek

Boşanma sürecinde taşınmaz, araç ve banka hesaplarına tedbir konulması, mal kaçırmanın önlenmesi, mal rejiminin tasfiyesi, katılma alacağı, değer artış payı, aile konutu, nafaka ve diğer aile hukuku uyuşmazlıkları somut olayın özelliklerine göre değerlendirilmelidir.

Umut Hukuk ve Danışmanlık
Av. Umutcan SARIKAYA

Telefon: 0542 547 48 51
Telefon: 0542 141 48 51

Adres: Gökevler Mah. 539 Sok. Oğuzkent Sitesi 1-F-8, Esenyurt / İstanbul

Web: avukatumutsarikaya.com

Esenyurt, Beylikdüzü, Bahçeşehir, Büyükçekmece, Avcılar ve İstanbul genelinde boşanma, mal paylaşımı ve aile hukuku uyuşmazlıklarına ilişkin hukuki danışmanlık ve dava takip hizmeti sunulmaktadır.