Araç üzerindeki haciz, borçlu hakkında yürütülen icra takibi kapsamında aracın trafik siciline haciz şerhi işlenmesi anlamına gelir. Haciz bulunan aracın cebri icra yoluyla satılması mümkün olabileceği gibi, araç üzerindeki haciz belirli şartların gerçekleşmesi hâlinde kaldırılabilir.
Araç haczinin kaldırılması;
- İcra borcunun tamamen ödenmesi,
- Alacaklının haczin kaldırılmasını talep etmesi,
- Kanuni süre içinde satış istenmemesi,
- Satış giderlerinin süresinde yatırılmaması,
- Haczin hukuka aykırı olması,
- Mahkeme veya icra hukuk mahkemesi kararı
gibi farklı nedenlerle gündeme gelebilir.
Adalet Bakanlığı icra müdürlüklerinde de “Araçtan Haciz Kaldırma Talep Formu” bulunmakta ve özellikle İİK m.106-110 kapsamındaki haciz kaldırma başvuruları ayrıca düzenlenmektedir.
Araç Haczi Borç Ödenince Kalkar Mı?
Evet.
İcra dosyasındaki borcun tamamen ödenmesi araç üzerindeki haczin kaldırılmasının en temel yollarından biridir.
Ancak yalnızca ana paranın ödenmesi her zaman yeterli olmayabilir.
Dosyanın tamamen kapatılabilmesi için;
- Asıl alacak,
- İşlemiş faiz,
- İcra vekâlet ücreti,
- Takip masrafları,
- Harçlar
dikkate alınarak güncel dosya kapak hesabı çıkarılmalıdır.
Dosya borcu tamamen ödendikten sonra icra müdürlüğünden araç üzerindeki haczin kaldırılması talep edilir.
Bu nedenle;
“Ana parayı ödedim, araçtaki haciz otomatik olarak kalkar.”
şeklinde bir değerlendirme her durumda doğru değildir.
Borç Ödendiğinde Haciz Otomatik Olarak Trafik Sicilinden Silinir Mi?
Her zaman aynı anda silinmeyebilir.
Borç tamamen ödendikten sonra;
- Ödemenin icra dosyasına işlenmesi,
- Dosyada bakiye bulunmadığının belirlenmesi,
- Haczin kaldırılmasına karar verilmesi,
- Haciz fek işleminin trafik siciline elektronik olarak bildirilmesi
gerekebilir.
Bu nedenle borcun ödenmesinden sonra UYAP ve araç sicil kayıtları ayrıca kontrol edilmelidir.
Araç üzerinde başka icra dosyalarından haciz bulunuyorsa bir dosyadaki haczin kaldırılması, aracın üzerindeki bütün hacizlerin kalktığı anlamına gelmez.
Alacaklı Araç Haczini Kaldırabilir Mi?
Evet.
Alacaklı, hacizden vazgeçerek icra müdürlüğünden araç üzerindeki haczin kaldırılmasını talep edebilir.
Bu durum özellikle;
- Tarafların ödeme anlaşması yapması,
- Başka bir mal üzerine yeterli haciz konulması,
- Borcun haricen ödenmesi,
- Sulh yapılması
gibi hâllerde gündeme gelebilir.
Ancak haczin kaldırılması ile alacaktan feragat aynı şey değildir.
Alacaklı yalnızca araç haczini kaldırıp icra takibini başka malvarlığı değerleri üzerinden sürdürmek isteyebilir.
Dolayısıyla;
“Araç haczi kaldırıldıysa icra borcu da tamamen sona ermiştir.”
şeklinde bir sonuç çıkarılmamalıdır.
Haricen Ödeme Yapılırsa Araç Haczi Nasıl Kaldırılır?
Borç icra müdürlüğüne değil doğrudan alacaklıya veya alacaklı vekiline ödenmiş olabilir.
Bu durumda ödeme icra dosyasına kendiliğinden yansımayabilir.
Alacaklının veya vekilinin;
- Haricen tahsilatı dosyaya bildirmesi,
- Gerekli harç işlemlerinin tamamlanması,
- Araç haczinin kaldırılmasını talep etmesi
gerekebilir.
Adalet Bakanlığı icra müdürlüğü uygulamalarında haricen tahsil, vazgeçme ve benzeri nedenlerle haciz kaldırılması için ayrıca haciz kaldırma talepleri öngörülmektedir.
Bu nedenle doğrudan ödeme yapılırken hacizlerin kaldırılması hususunun yazılı şekilde düzenlenmesi önemlidir.
Satış İstenmezse Araç Haczi Kalkar Mı?
Evet, kanundaki şartlar gerçekleşirse araç üzerindeki haciz satış isteme süresinin geçirilmesi nedeniyle kalkabilir.
7343 sayılı Kanun ile değiştirilen İİK m.106 uyarınca alacaklı veya borçlu, hacizden itibaren bir yıl içerisinde haczedilen malın satışını isteyebilir.
Bu süre artık taşınır mallar bakımından da bir yıldır.
Motorlu araçlar bakımından da aynı satış isteme süresi uygulanmaktadır.
Araç Haczinde Bir Yıllık Süre Nasıl Hesaplanır?
Kural olarak süre haczin konulduğu tarihten itibaren başlar.
Örneğin araç üzerine;
15 Eylül 2025
tarihinde haciz konulmuşsa, satış isteme süresi kural olarak bu tarih esas alınarak değerlendirilir.
Ancak somut dosyada;
- Satış talebinde bulunulup bulunulmadığı,
- Satış talebinin geçerli olup olmadığı,
- Gerekli giderlerin yatırılıp yatırılmadığı,
- Önceki satışın sonuçsuz kalıp kalmadığı
ayrıca incelenmelidir.
Yalnızca UYAP'ta aracın üzerinde eski tarihli haciz görülmesi, haczin kesin olarak düştüğünü söylemek için yeterli değildir.
Sadece “Satış İstiyorum” Demek Yeterli Midir?
Hayır.
İİK m.106'nın güncel düzenlemesine göre satış talebiyle birlikte gerekli kıymet takdiri ve satış giderlerinin tamamının peşin yatırılması gerekir.
Sicile kayıtlı motorlu kara araçlarında ise kanun daha özel bir düzenleme getirmiştir.
Araç bakımından;
- Muhafaza,
- Kıymet takdiri,
- Satış talebi
birlikte yapılmalı ve bunlara ilişkin giderler birlikte ve peşin yatırılmalıdır.
Aksi hâlde satış talebi yapılmamış sayılır.
Bu husus araç haczinin devam edip etmediğinin belirlenmesinde son derece önemlidir.
Satış Giderleri Eksik Yatırılırsa Ne Olur?
İİK m.106 uyarınca satış talebi sırasında yatırılan giderlerin daha sonra yetersiz kaldığı anlaşılırsa icra müdürü satış isteyene 15 günlük süre verir.
Eksik miktar bu süre içerisinde tamamlanmazsa satış talebi yapılmamış sayılır.
Bu nedenle haczin devam edip etmediğini incelerken yalnızca;
“Dosyada satış talebi var.”
denilmesi yeterli değildir.
Satış talebinin usulüne uygun ve gerekli giderleri yatırılmış geçerli bir satış talebi olup olmadığı da kontrol edilmelidir.
Satış Süresi Geçerse Haciz Kendiliğinden Kalkar Mı?
İİK m.110'a göre bir malın satılması kanuni süre içinde istenmez veya satış talebi geri alınıp süresi içinde yenilenmezse o mal üzerindeki haciz kalkar.
Ayrıca resmi sicile kayıtlı mallarda icra dairesiyle yapılacak yazışma sonucunda haczin kalktığının tespit edilmesi hâlinde, sicili tutan kurum tarafından haciz şerhinin terkin edilmesi öngörülmüştür.
Araç, resmi sicile kayıtlı bir mal olduğundan bu düzenleme araç hacizleri bakımından özellikle önemlidir.
Haciz Süresi Dolduğu Hâlde Araçta Haciz Görünüyorsa Ne Yapılabilir?
Bu durumda ilgili icra müdürlüğüne başvurularak;
- Haciz tarihi,
- Satış talebinin bulunup bulunmadığı,
- Gerekli satış ve muhafaza giderlerinin yatırılıp yatırılmadığı
incelenerek İİK m.106 ve m.110 uyarınca haczin kaldırılması talep edilebilir.
Adalet Bakanlığına bağlı icra müdürlükleri de araçtan haciz kaldırma başvurularını açıkça İİK m.106-110 kapsamında kabul etmektedir.
Talep kabul edilirse trafik sicilindeki haciz şerhinin kaldırılması için gerekli işlem yapılır.
İcra Müdürlüğü Süresi Dolmuş Haczi Kaldırmazsa Ne Yapılabilir?
İcra müdürlüğü kanuni şartları oluşmasına rağmen haczin kaldırılması talebini reddederse, bu işlem şartlarına göre icra hukuk mahkemesine şikâyet konusu yapılabilir.
Şikâyette;
- Araç haciz tarihi,
- Satış isteme süresinin sona erdiği,
- Usulüne uygun satış talebi bulunmadığı,
- Gerekli giderlerin yatırılmadığı
ileri sürülebilir.
Mahkeme dosya kayıtlarını inceleyerek haczin devam edip etmediğini değerlendirir.
Bir Defa Satış İstenmişse Araç Haczi Süresiz Devam Eder Mi?
Hayır.
Güncel İİK m.106'da, bir yıllık süre içinde satış istenmiş ancak artırma sonucunda satış gerçekleşmemişse satış isteyen alacaklı yönünden satış isteme süresinin bir yıl daha uzayacağı düzenlenmiştir.
Dolayısıyla geçerli bir satış talebi yapılmışsa yalnızca ilk haciz tarihine bakılarak;
“Bir yıl geçti, haciz kesin düştü.”
sonucuna ulaşılmamalıdır.
Dosyada satış işlemlerinin nasıl ilerlediği ayrıca incelenmelidir.
Satış Talebi Geri Alınırsa Ne Olur?
İİK m.110 uyarınca hacizli malın satılmasına ilişkin talep bir defa geri alınabilir.
Ancak satış talebi geri alınmış ve kanuni süre içerisinde yenilenmemişse haciz kalkabilir.
Bu nedenle satış talebinin geri alınması haczin her durumda derhâl sona erdiği anlamına gelmez; kalan kanuni süre ayrıca değerlendirilir.
Araç Üzerinde Birden Fazla Haciz Varsa Ne Olur?
Bir araç üzerinde farklı icra dosyalarından birden fazla haciz bulunabilir.
Örneğin araçta;
- Bir banka dosyası,
- Bir ticari alacak dosyası,
- Bir nafaka dosyası
nedeniyle ayrı ayrı hacizler bulunabilir.
Bir haczin kaldırılması diğer dosyalardaki hacizleri kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
Bu nedenle haciz kaldırma işleminden önce araç üzerindeki tüm takyidat kayıtlarının kontrol edilmesi gerekir.
Araç Üzerindeki Yakalama ile Haciz Aynı Şey Midir?
Hayır.
Araç üzerinde;
- Haciz,
- Yakalama,
- Rehin,
- İhtiyati haciz
gibi birbirinden farklı kayıtlar bulunabilir.
Bir icra dosyasındaki haczin kaldırılması, başka bir dosyadan verilmiş yakalama veya muhafaza kararını kendiliğinden ortadan kaldırmayabilir.
Bu nedenle özellikle trafikte yakalanmış veya yediemin otoparkında bulunan araçlarda yalnızca haciz fek işlemi değil;
- Yakalamanın kaldırılması,
- Muhafaza kararının kaldırılması,
- Yediemin teslim işlemleri
de ayrıca kontrol edilmelidir.
Araç Yediemin Otoparkındaysa Haczin Kalkması Yeterli Midir?
Araç daha önce yakalanarak muhafaza altına alınmış olabilir.
Haczin kalkması durumunda aracın yedieminde tutulmasının hukuki dayanağı da ortadan kalkabilir. Ancak teslim işlemi için icra müdürlüğünden ayrıca karar alınması gerekebilir.
İİK m.88/A kapsamında haczi kalkmış olmasına rağmen yedieminde bulunan ve muhafazasına artık ihtiyaç kalmayan malların tasfiyesine ilişkin özel hükümler bulunmaktadır. Adalet Bakanlığının ilgili yönetmeliği de bu malları ayrıca düzenlemektedir.
Bu nedenle yıllardır yediemin otoparkında bulunan araçlarda yalnızca trafik sicilindeki haciz kaydına bakılmamalıdır.
Hatalı Olarak Başkasının Aracına Haciz Konulursa Ne Yapılır?
Haciz yanlış kişiye veya yanlış araca uygulanmış olabilir.
Örneğin;
- Borçluyla aynı isimde başka kişinin aracı,
- Borçluya hiçbir zaman ait olmayan araç,
- Maddi hata nedeniyle yanlış plakalı araç
haczedilmiş olabilir.
Bu durumda icra müdürlüğüne başvurularak hatalı haczin kaldırılması istenebilir.
Müdürlük talebi reddederse işlemin niteliğine göre memur muamelesini şikâyet yoluyla icra hukuk mahkemesine başvurulması mümkündür.
Araç mülkiyetinin üçüncü kişiye ait olması hâlinde ayrıca istihkak hükümleri de gündeme gelebilir.
Araç Borçtan Önce Satılmışsa Sonradan Haciz Konulabilir Mi?
Araç takipten veya hacizden önce usulüne uygun şekilde başka kişiye devredilmiş ve trafik sicilinde yeni malik adına tescil edilmişse eski malik borçlunun borcu nedeniyle araca haciz konulması kural olarak mümkün değildir.
Ancak satışın;
- Hacizden önce mi sonra mı yapıldığı,
- Tescil tarihi,
- Mülkiyetin geçiş tarihi
kontrol edilmelidir.
Ayrıca alacaklının devrin alacaklıdan mal kaçırma amacıyla yapıldığı iddiasıyla tasarrufun iptali davası açma hakkı şartları varsa ayrıca söz konusu olabilir.
Hacizli Araç Borçlu Tarafından Rızaen Satılabilir Mi?
İİK m.111/a kapsamında borçlu, kanunda öngörülen şartlarla haczedilmiş malını rızaen satabilmek için yetki verilmesini talep edebilir.
Rızaen satış için kıymet takdiri yapılır ve kanundaki asgari bedel şartlarının yerine getirilmesi gerekir.
Rızaen satış mahkeme tarafından onaylandığında malın mülkiyeti alıcıya geçer ve devir işlemleri mal üzerindeki hacizlerin kaldırılması suretiyle gerçekleştirilir. Bu husus İcra ve İflâs Kanunu Uyarınca Borçluya Satış Yetkisi Verilmesine Dair Yönetmelik'te açıkça düzenlenmiştir.
Bu yöntem özellikle araç değerinin icra borcunu karşılamaya elverişli olduğu bazı dosyalarda alternatif bir çözüm olabilir.
Araç Haczinin Kaldırılması İçin Hangi Bilgiler Gerekir?
Haciz kaldırma başvurusunda özellikle;
- İcra müdürlüğü ve dosya numarası,
- Araç plakası,
- Araç bilgileri,
- Haciz tarihi,
- Haczin hangi dosyadan konulduğu,
- Varsa ödeme belgeleri,
- Varsa satış talebi ve gider bilgileri
kontrol edilmelidir.
Satış süresinin geçirilmesine dayanılıyorsa özellikle haciz tarihi ile satış talebi ve satış giderlerinin yatırıldığı tarih karşılaştırılmalıdır.
Araç Haczi Kaldırıldıktan Sonra Nereden Kontrol Edilebilir?
Haczin kaldırılmasına karar verildikten sonra sicildeki kaydın gerçekten terkin edilip edilmediği ayrıca kontrol edilmelidir.
Çünkü icra dosyasında;
“Haczin kaldırılmasına”
karar verilmiş olması ile trafik sicilinde haciz şerhinin teknik olarak kaldırılmış olması arasında kısa bir işlem süreci bulunabilir.
Ayrıca araçta;
- Başka haciz,
- Rehin,
- Yakalama,
- İhtiyati haciz
bulunup bulunmadığı da kontrol edilmelidir.
Sonuç
Araç üzerindeki haciz farklı hukuki sebeplerle kaldırılabilir.
İcra borcunun tamamen ödenmesi ve dosyanın infaz edilmesi hâlinde haciz kaldırılabilir. Alacaklı da şartlarına göre araç üzerindeki hacizden vazgeçerek fek talebinde bulunabilir.
Bunun dışında İİK m.106'nın güncel düzenlemesine göre alacaklı veya borçlu, hacizden itibaren bir yıl içinde satış talep edebilir. Sicile kayıtlı motorlu kara araçları bakımından satış talebiyle birlikte muhafaza, kıymet takdiri ve satış talebinin yapılması ve bunlara ilişkin giderlerin tamamının peşin yatırılması zorunludur. Aksi hâlde satış talebi yapılmamış sayılır.
İİK m.110'a göre kanuni sürede geçerli satış talebi bulunmaması hâlinde araç üzerindeki haciz kalkar. Resmi sicile kayıtlı mallarda haczin kalktığının icra dairesiyle yapılacak yazışma sonucu belirlenmesi üzerine sicildeki haciz şerhinin terkin edilmesi de mümkündür.
Bu nedenle;
“Araç üzerinde haciz varsa borç ödenmeden hiçbir şekilde kaldırılamaz.”
şeklindeki değerlendirme doğru değildir.
Haciz tarihi, geçerli satış talebi bulunup bulunmadığı, gerekli satış ve muhafaza giderlerinin yatırılıp yatırılmadığı, dosyanın bakiye borcu ve araç üzerindeki diğer haciz veya yakalama kayıtları birlikte incelenmelidir.
Esenyurt icra avukatı, Büyükçekmece icra avukatı, Beylikdüzü icra avukatı, Bahçeşehir icra avukatı ve İstanbul icra avukatı kapsamında araç haczinin kaldırılması, satış süresi nedeniyle haczin düşmesi, araç yakalamasının kaldırılması, rızaen satış ve hukuka aykırı hacizlere ilişkin hukuki destek alınabilir.
İletişim: 0542 547 48 51