Uzlaştırma, ceza soruşturması veya kovuşturmasında şüpheli ya da sanık ile mağdur veya suçtan zarar gören kişinin, tarafsız bir uzlaştırmacı aracılığıyla anlaşmasını sağlayan alternatif bir uyuşmazlık çözüm yöntemidir.

Uzlaştırma sonucunda tarafların anlaşması ve kararlaştırılan yükümlülüğün yerine getirilmesi hâlinde soruşturma veya ceza davası, şartlarına göre ceza verilmeden sona erebilir.

Uzlaştırma, Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 253 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Uzlaştırmacı Cumhuriyet savcısı tarafından görevlendirilen tarafsız bir hukuk fakültesi mezunudur.

Uzlaştırma ile Şikâyetten Vazgeçme Aynı Şey Midir?

Hayır.

Şikâyetten vazgeçme ile uzlaştırma farklı hukuki kurumlardır.

Şikâyetten vazgeçmede mağdur şikâyetinden vazgeçmektedir.

Uzlaştırmada ise taraflar belirli bir süreç sonunda anlaşır ve örneğin;

• Zararı ödeme,
• Belirli bir miktar para ödeme,
• Belirli bir edimi yerine getirme,
• Başka hukuka uygun bir yükümlülük üstlenme

konusunda anlaşabilir.

Uzlaşma teklifini kabul etmek de suçu kabul etmek anlamına gelmez. Aynı şekilde mağdurun görüşmelere katılması haklarından vazgeçtiği anlamına gelmez.

Hangi Suçlar Uzlaştırma Kapsamındadır?

CMK m.253 uyarınca kural olarak soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı suçlar uzlaştırma kapsamındadır.

Bunun yanında şikâyete bağlı olup olmadığına bakılmaksızın kanunda ayrıca sayılan bazı suçlar da uzlaştırmaya tabidir.

Güncel düzenleme kapsamında başlıca;

• Kasten yaralama – kanundaki istisnalar hariç,
• Taksirle yaralama,
• Tehdit – TCK m.106/1 kapsamındaki hâller,
• Konut dokunulmazlığının ihlali,
• İş ve çalışma hürriyetinin ihlali kapsamında belirtilen hâller,
• Basit hırsızlık – TCK m.141,
• Güveni kötüye kullanma – TCK m.155, üçüncü fıkra hariç,
• Basit dolandırıcılık – TCK m.157,
• Suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi,
• Çocuğun kaçırılması ve alıkonulması,
• Ticari sır, bankacılık sırrı veya müşteri sırrının açıklanması kapsamında kanunda belirtilen hâller

uzlaştırmaya tabi olabilir. CMK m.253’teki suç listesi ve 2025 sonunda yapılan değişiklikler birlikte değerlendirilmelidir.

Her Şikâyete Bağlı Suç Uzlaştırmaya Girer Mi?

Hayır.

Kanunda bazı önemli istisnalar bulunmaktadır.

Özellikle;

• Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar,
• Israrlı takip suçu,
• Hakaret suçu

şikâyete bağlı olsalar dahi uzlaştırma kapsamının dışında bırakılmıştır.

Özellikle hakaret bakımından güncel mevzuata dikkat edilmelidir. 2024 yılında ileti yoluyla hakaret uzlaştırmadan çıkarılmıştı; 24 Aralık 2025 tarihli 7571 sayılı Kanun ile CMK m.253 yeniden değiştirilerek TCK m.125 kapsamındaki hakaret suçları genel olarak uzlaştırma dışında bırakılmıştır.

Bu nedenle eski internet içeriklerindeki;

“Hakaret suçu uzlaştırmaya tabidir.”

bilgisi güncel mevzuat bakımından her durumda doğru değildir.

Nitelikli Dolandırıcılık Uzlaştırmaya Tabi Midir?

Kural olarak hayır.

CMK m.253’te açıkça TCK m.157’de düzenlenen basit dolandırıcılık uzlaştırma kapsamına alınmıştır.

TCK m.158’de düzenlenen nitelikli dolandırıcılık ise bu düzenleme kapsamında değildir.

Dolayısıyla dolandırıcılık dosyasında suç vasfının;

basit dolandırıcılık mı, nitelikli dolandırıcılık mı

olduğu uzlaştırma bakımından doğrudan önem taşır.

Kasten Yaralama Suçu Uzlaştırmaya Tabi Midir?

Bazı hâllerde evet.

CMK m.253 kapsamında kasten yaralamanın kanunda belirtilen hâlleri uzlaştırma kapsamındadır.

Ancak suçun;

• Silahla,
• Belirli yakınlara karşı,
• Kamu görevlisine karşı,
• Canavarca hisle

gibi nitelikli biçimlerde işlenmesi hâlinde uygulanacak madde ve uzlaştırma kapsamı ayrıca değerlendirilmelidir.

Bu nedenle sadece;

“Yaralama suçu var, mutlaka uzlaşmaya gider.”

demek doğru değildir.

Suça Sürüklenen Çocuklarda Uzlaştırma Daha Geniş Midir?

Evet.

CMK m.253 uyarınca mağdurun veya suçtan zarar görenin gerçek kişi ya da özel hukuk tüzel kişisi olması koşuluyla, suça sürüklenen çocuklar bakımından uzlaştırmanın kapsamı daha geniş tutulmuştur.

Kanunda belirtilen diğer şartlarla birlikte üst sınırı üç yılı geçmeyen hapis veya adli para cezasını gerektiren suçlarda da uzlaştırma uygulanabilir.

Ancak kanundaki uzlaştırma yasağı bulunan suçlar ayrıca dikkate alınmalıdır.

Uzlaştırma Teklifini Kim Yapar?

Güncel sistemde uzlaşma teklifini polis, savcı veya hâkim doğrudan yapmaz.

Soruşturma dosyasının uzlaştırma kapsamında olduğu ve kamu davası açılması için yeterli şüphe bulunduğu değerlendirilirse dosya Cumhuriyet Başsavcılığı Uzlaştırma Bürosuna gönderilir.

Büro tarafından görevlendirilen uzlaştırmacı taraflara ulaşarak uzlaşma teklifinde bulunur.

Uzlaşma Teklifine Hemen Cevap Vermek Zorunlu Mudur?

Hayır.

Güncel düzenlemeye göre uzlaşma teklif edilen tarafın düşünmek için yedi güne kadar süresi bulunmaktadır.

Kişi yedi gün içerisinde kararını bildirmezse teklifi reddetmiş sayılır. Bu süre 2024 yılında yapılan değişiklikle üç günden yedi güne çıkarılmıştır.

Bu nedenle uzlaştırmacı aradığında kişinin aynı anda karar vermesi zorunlu değildir.

Uzlaştırmada Avukat Bulunabilir Mi?

Evet.

Uzlaştırma görüşmelerine;

• Şüpheli veya sanık,
• Müdafii,
• Mağdur veya suçtan zarar gören,
• Kanuni temsilci veya vekil

katılabilir.

Uzlaştırma görüşmeleri gizlidir.

Özellikle yüksek miktarda zarar veya önemli hukuki sonuç bulunan dosyalarda bir ceza avukatı ile teklifin sonuçlarının değerlendirilmesi faydalı olabilir.

Uzlaşma Sağlanırsa Ne Olur?

Soruşturma aşamasında şüpheli kararlaştırılan edimi hemen yerine getirirse, hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilir.

Örneğin taraflar;

50.000 TL zararın ödenmesi

konusunda anlaşmış ve ödeme hemen yapılmışsa şartları bulunuyorsa soruşturma KYOK ile sonuçlanabilir.

Edimin;

• İleri bir tarihte yerine getirilmesi,
• Taksitlendirilmesi,
• Süreklilik göstermesi

hâlinde ise soruşturma aşamasında kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilir. Yükümlülük tamamlandığında KYOK verilir; yerine getirilmezse kamu davası açılabilir.

Dava Açıldıktan Sonra Uzlaşma Olur Mu?

Evet.

Bir suçun uzlaştırmaya tabi olduğu mahkeme aşamasında anlaşılır ve daha önce usulüne uygun uzlaştırma yapılmamışsa dosya uzlaştırma işlemleri için Cumhuriyet Başsavcılığı uzlaştırma bürosuna gönderilebilir.

Kovuşturma aşamasında uzlaşma sağlanır ve edim hemen yerine getirilirse davanın düşmesine karar verilir.

Edimin geleceğe bırakılması veya taksitlendirilmesi hâlinde ise kanundaki usule göre süreç takip edilir; edim tamamlandığında dava düşer.

Uzlaşma Sağlanamazsa Ne Olur?

Uzlaşma sağlanamazsa ceza soruşturması veya davası normal şekilde devam eder.

Uzlaşmayı kabul etmemek;

“Suçu kabul etmiyorum ama ceza alırım.”

anlamına gelmez.

Aynı şekilde uzlaşma görüşmelerine katılmış olmak da suçun ikrarı sayılmaz.

Savcılık, uzlaşma sağlanamadığında dosyadaki mevcut delillere göre iddianame düzenleyebilir veya başka şartlar varsa farklı bir karar verebilir.

Uzlaşmada Mutlaka Para Ödenmesi Gerekir Mi?

Hayır.

Uzlaşmanın mutlaka para karşılığında yapılması şart değildir.

Taraflar hukuka ve ahlaka uygun olmak kaydıyla çeşitli edimler üzerinde anlaşabilir.

Örneğin;

• Maddi zararın giderilmesi,
• Belirli bir miktarın ödenmesi,
• Belirli bir davranışın yerine getirilmesi

kararlaştırılabilir.

Uzlaştırma raporunun hukuka uygunluğu ve tarafların özgür iradesine dayanıp dayanmadığı Cumhuriyet savcısı tarafından kontrol edilir.

Uzlaşma Sonrası Tazminat Davası Açılabilir Mi?

Bu konuda da 2024 yılında önemli bir değişiklik yapılmıştır.

Uzlaşmanın sağlanması hâlinde kural olarak aynı suç nedeniyle ayrıca tazminat davası açılamaz ve açılmış dava bakımından kanundaki sonuçlar doğar.

Ancak uzlaşma sırasında belirlenemeyen veya uzlaşmadan sonra ortaya çıkan zararlar için kanunda istisna getirilmiştir.

Bu nedenle özellikle ciddi maddi zarar bulunan dosyalarda uzlaşma metninin içeriği dikkatlice değerlendirilmelidir.

Birden Fazla Mağdur Varsa Ne Olur?

Bir suç nedeniyle birden fazla mağdur veya suçtan zarar gören bulunuyorsa uzlaştırma uygulanabilmesi için kural olarak mağdurların tamamının uzlaşmayı kabul etmesi gerekir.

Bu nedenle çok taraflı dosyalarda uzlaştırma süreci daha farklı ilerleyebilir.

Esenyurt, Büyükçekmece, Beylikdüzü ve Bahçeşehir’de Uzlaştırma

Bir Esenyurt ceza avukatı tarafından uzlaştırma teklifi değerlendirilirken öncelikle isnat edilen suçun gerçekten uzlaştırmaya tabi olup olmadığı araştırılmalıdır.

Bir Büyükçekmece ceza avukatı ile yürütülen soruşturmada özellikle basit yaralama, tehdit, basit dolandırıcılık ve mala zarar verme gibi suçlarda CMK m.253 hükümleri dikkate alınmalıdır.

Bir Beylikdüzü ceza avukatı tarafından uzlaştırma anlaşmasının maddi ve hukuki sonuçları, özellikle zarar ve tazminat yönünden değerlendirilmelidir.

Bir Bahçeşehir ceza avukatı veya ağır ceza avukatı tarafından ise suçun vasfının değişmesi hâlinde uzlaştırma kapsamının değişip değişmeyeceği ayrıca incelenmelidir.

Sonuç

Uzlaştırma, bazı suçlarda şüpheli veya sanık ile mağdurun tarafsız bir uzlaştırmacı aracılığıyla anlaşmasını sağlayan ceza muhakemesi kurumudur.

Başta;

• Kasten ve taksirle yaralamanın belirli hâlleri,
• Tehdit,
• Konut dokunulmazlığının ihlali,
• Basit hırsızlık,
• Güveni kötüye kullanmanın belirli hâlleri,
• Basit dolandırıcılık

olmak üzere CMK m.253’te sayılan suçlar ve kanundaki şartları taşıyan bazı şikâyete bağlı suçlar uzlaştırmaya tabidir.

Buna karşılık cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, ısrarlı takip ve güncel düzenleme itibarıyla TCK m.125 kapsamındaki hakaret suçları uzlaştırma kapsamında değildir. 7571 sayılı Kanunla yapılan bu son değişiklik 2025 sonunda yürürlüğe girmiştir.

Uzlaşma sağlandığında ve kararlaştırılan edim yerine getirildiğinde soruşturma aşamasında KYOK, kovuşturma aşamasında ise davanın düşmesi sonucu ortaya çıkabilir.

Bu nedenle uzlaştırma teklifinde yalnızca;

“Kabul edeyim mi, etmeyeyim mi?”

sorusuna değil;

suçun vasfı, mevcut deliller, talep edilen edim ve uzlaşmanın sonraki hukuki sonuçları

birlikte değerlendirilerek karar verilmelidir.

Esenyurt ceza avukatı, Büyükçekmece ceza avukatı, Beylikdüzü ceza avukatı, Bahçeşehir ceza avukatı ve İstanbul ağır ceza avukatı kapsamında uzlaştırma, şikâyetten vazgeçme, ceza soruşturması ve ceza davalarına ilişkin hukuki destek alınabilir.

İletişim: 0542 547 48 51