Polis, jandarma veya Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından ifade vermek üzere çağrılan kişinin öncelikle hangi sıfatla ve hangi olay nedeniyle çağrıldığını öğrenmesi önemlidir.

Kişi;

• Şüpheli,
• Müşteki,
• Mağdur,
• Tanık

sıfatlarından biriyle çağrılmış olabilir.

Özellikle şüpheli sıfatıyla ifade verilecekse, ifade öncesinde suçlamanın ve mümkün olduğu ölçüde dosyadaki delillerin bir ceza avukatı tarafından değerlendirilmesi önem taşır.

Ceza Muhakemesi Kanunu m.145 uyarınca ifadesi alınacak veya sorgusu yapılacak kişi davetiye ile çağrılır; çağrılma nedeni açıkça belirtilir ve gelmemesi hâlinde zorla getirileceği bildirilir.

İfadeye Gitmek Zorunlu Mudur?

Usulüne uygun şekilde çağrılan kişinin çağrıya uyması gerekir.

CMK m.145 gereğince ifade veya sorgu amacıyla çağrılan kişiye gelmediği takdirde zorla getirilebileceği bildirilir.

Bu nedenle;

“İfadeye gitmezsem dosya kapanır.”

veya

“Telefonu açmazsam bir şey olmaz.”

şeklinde hareket etmek doğru değildir.

Mazeret varsa mümkün olduğunca ilgili kolluk birimi veya Cumhuriyet Başsavcılığı ile iletişim kurulmalı ve durum bildirilmelidir.

İfade Vermeye Çağrıldığımda Önce Ne Sormalıyım?

Öncelikle;

“Hangi dosya kapsamında ve hangi sıfatla çağrılıyorum?”

sorusunun cevabı öğrenilmelidir.

Şüpheli ile tanığın hukuki durumu aynı değildir.

Örneğin şüpheli;

• Susma hakkına,
• Müdafi yardımından yararlanma hakkına,
• Lehine delillerin toplanmasını isteme hakkına

sahiptir.

Tanık bakımından ise farklı yükümlülükler ve çekinme hakları bulunmaktadır.

Bu nedenle ifade merkezine gitmeden önce kişinin dosyadaki sıfatını öğrenmesi önemlidir.

Şüpheli İfade Vermeden Önce Suçlamayı Öğrenebilir Mi?

Evet.

CMK m.147 kapsamında şüpheliye kendisine yüklenen suçun anlatılması gerekir.

Yakalama, Gözaltına Alma ve İfade Alma Yönetmeliği de ifade alınırken şüpheliye yüklenen suçun anlatılmasını zorunlu tutmaktadır.

Dolayısıyla kişi neyle suçlandığını bilmeden savunma yapmak zorunda değildir.

İfadeye Avukatla Gitmek Mümkün Müdür?

Evet.

Şüpheli veya sanık soruşturma ve kovuşturmanın her aşamasında müdafi yardımından yararlanabilir.

Yakalama, Gözaltına Alma ve İfade Alma Yönetmeliğine göre müdafiin şüpheli veya sanıkla görüşmesi, ifade sırasında yanında bulunması ve hukuki yardımda bulunması engellenemez ve kısıtlanamaz.

Ayrıca şüpheli müdafiiyle vekâletname aranmaksızın görüşebilir.

Bu nedenle;

“Vekâletname olmadığı için avukat ifadeye giremez.”

şeklinde genel bir yaklaşım doğru değildir.

Avukat Olmadan İfade Vermek Zorunlu Mudur?

Her dosyada zorunlu değildir.

Şüpheli müdafi yardımından yararlanmak istediğini belirtebilir.

Bazı durumlarda müdafi bulunması zaten zorunludur. Örneğin kanunda belirtilen koşullarda çocuklar, kendisini savunamayacak derecede malul kişiler ile ağır ceza tehdidi bulunan bazı suçlarda müdafi görevlendirilmesi gerekir. Adalet Bakanlığı kaynaklarında da zorunlu müdafilik hâlleri ayrıca belirtilmektedir.

Özellikle ciddi suç isnatlarında ifade öncesinde bir ağır ceza avukatı ile görüşmek savunmanın doğru kurulması bakımından önemlidir.

Şüphelinin Susma Hakkı Var Mıdır?

Evet.

Şüpheli, kendisine yöneltilen suçlamaya ilişkin sorular bakımından susma hakkını kullanabilir.

İfade sırasında şüpheliye bu hakkının hatırlatılması gerekir.

Ancak kişinin kimliğine ilişkin soruları doğru cevaplandırması gerekir. Yakalama, Gözaltına Alma ve İfade Alma Yönetmeliği de kimliğe ilişkin sorulara doğru cevap verme yükümlülüğü bulunduğunu düzenlemektedir.

Dolayısıyla;

kimlik bilgileri konusunda susma

ile

suçlamanın içeriği hakkında susma

aynı şey değildir.

Susma Hakkını Kullanmak Suçu Kabul Etmek Anlamına Gelir Mi?

Hayır.

Susma hakkı kanuni bir savunma hakkıdır.

Şüphelinin;

“Avukatımla görüştükten sonra beyanda bulunacağım.”

veya

“Bu aşamada susma hakkımı kullanıyorum.”

demesi tek başına suçun kabul edildiği anlamına gelmez.

Ancak susma hakkının kullanılıp kullanılmaması her dosyada aynı stratejiyle değerlendirilmemelidir. Bazen ayrıntılı ve belgeli bir savunma yapılması daha uygun olabilir.

Bu nedenle somut dosyadaki deliller görülmeden otomatik olarak;

“Kesin sus.”

veya

“Her şeyi anlat.”

denilmesi doğru değildir.

İfadede Yalan Söylemek Doğru Mudur?

Hayır.

Susma hakkı ile gerçeğe aykırı savunma birbirinden farklıdır.

Şüpheli suçlamaya cevap vermemeyi tercih edebilir; ancak özellikle başka kişileri haksız yere suçlayacak veya yeni bir suç oluşturabilecek gerçek dışı beyanlardan kaçınılmalıdır.

Savunmanın;

• Tutarlı,
• Dosyadaki delillerle uyumlu,
• Gereksiz çelişkilerden uzak

olması önemlidir.

İfade Öncesinde Dosya İncelenebilir Mi?

Müdafi dosyayı kanundaki sınırlar içinde inceleyebilir.

Ancak soruşturma aşamasında bazı dosyalarda hâkim kararıyla müdafiin dosya inceleme yetkisinin belirli bölümleri geçici olarak kısıtlanabilir.

Bu nedenle her dosyada;

“İfade vermeden önce dosyanın tamamını mutlaka görebilirim.”

şeklinde kesin bir yaklaşım doğru değildir.

Yine de suçlamanın ne olduğu, şüphelinin hangi eylemle ilişkilendirildiği ve erişilebilen temel deliller ifade öncesinde mümkün olduğunca değerlendirilmelidir.

İfade Verirken Lehime Olan Delilleri Söylemeli Miyim?

Evet, önemli olabilir.

Şüpheli, lehine delillerin toplanmasını isteyebilir.

Örneğin;

• Kamera kayıtları,
• Mesajlar,
• Banka dekontları,
• Konum kayıtları,
• Tanıklar,
• Sözleşmeler,
• Sağlık raporları

şüphelinin savunmasını destekleyebilir.

Özellikle silinebilecek kamera kayıtları gibi kısa süre muhafaza edilen deliller varsa bunların erken aşamada bildirilmesi önemlidir.

Telefon ve WhatsApp Mesajları İfade Sırasında Gösterilmeli Mi?

Dosyaya göre hareket edilmelidir.

Kişinin kendi telefonunda bulunan bir mesaj bazen savunmayı güçlendirebilir; ancak telefon içerisinde dosyayla ilgisi olmayan veya yanlış yorumlanabilecek başka veriler de bulunabilir.

Bu nedenle dijital delillerin ifade öncesinde dikkatli değerlendirilmesi önemlidir.

Telefonun tamamının gelişigüzel teslim edilmesi ile belirli hukuka uygun kayıtların savunma delili olarak sunulması aynı şey değildir.

İfade Tutanağı Okunmadan İmzalanmalı Mıdır?

Hayır.

İfade tamamlandıktan sonra tutanak mutlaka dikkatlice okunmalıdır.

Yakalama, Gözaltına Alma ve İfade Alma Yönetmeliğine göre ifade tutanağında işlemin yeri ve zamanı, hazır bulunan kişiler, hakların hatırlatıldığı ve ifade içeriği gibi hususlar yer almalıdır.

Kişi;

“Ben bunu söylemedim.”

dediği bir cümle varsa tutanak düzeltilmeden imza atmamalıdır.

Özellikle;

• Tarihler,
• Para miktarları,
• Telefon numaraları,
• Kişi isimleri,
• Olay sırası

kontrol edilmelidir.

Polis İfadeyi Değiştirerek Yazabilir Mi?

İfade tutanağı şüphelinin gerçek beyanını yansıtmalıdır.

Beyan yanlış veya eksik yazılmışsa düzeltilmesi talep edilebilir.

Örneğin şüpheli;

“Parayı borç olarak aldım.”

demişken tutanağa;

“Parayı aldım.”

şeklinde eksik geçirilmesi hukuki anlamı ciddi biçimde değiştirebilir.

Bu nedenle tutanağın kelimesi kelimesine kontrol edilmesi önemlidir.

Tehdit veya Baskıyla İfade Alınabilir Mi?

Hayır.

Şüphelinin beyanı özgür iradesine dayanmalıdır.

Ceza muhakemesinde;

• İşkence,
• Kötü muamele,
• Cebir,
• Tehdit,
• Yorma,
• Aldatma,
• Hukuka aykırı menfaat vaat etme

gibi iradeyi etkileyen yöntemlerle ifade alınması yasaktır.

Bu tür yöntemlerle elde edilen beyanların delil olarak kullanılması mümkün değildir.

Kolluk İfadesi Daha Sonra Değiştirilebilir Mi?

Kişi daha sonra Cumhuriyet savcısı veya mahkeme huzurunda farklı açıklama yapabilir.

Ancak ilk ifadeyle sonraki ifadeler arasında ciddi çelişki bulunması hâlinde bunun nedeni sorgulanabilir.

Bu nedenle ilk ifade;

“Nasıl olsa sonra değiştiririm.”

düşüncesiyle gelişigüzel verilmemelidir.

İlk beyan ceza soruşturmasının yönünü ve sonraki delil değerlendirmesini önemli ölçüde etkileyebilir.

İfade İçin Çağrılan Kişi Gözaltına Alınabilir Mi?

Her ifadeye çağrılan kişi gözaltına alınmaz.

Kişi çoğu zaman ifade verdikten sonra serbest bırakılabilir.

Ancak somut olayda gözaltı şartlarının oluşması, mevcut yakalama kararı bulunması veya soruşturmanın niteliği gibi nedenlerle kişinin özgürlüğünün kısıtlanması gündeme gelebilir.

Bu nedenle özellikle ağır suç isnatlarında ifade öncesi dosyanın hukuki durumunun değerlendirilmesi faydalıdır.

İfadeye Gitmezsem Yakalama Kararı Çıkar Mı?

Usulüne uygun çağrıya mazeretsiz şekilde uyulmaması hâlinde zorla getirme gündeme gelebilir.

CMK m.145'te de çağrıya gelmeyen kişinin zorla getirileceğinin davetiyede belirtilmesi öngörülmektedir.

Ayrıca yalnızca ifade almak amacıyla çıkarılmış yakalama emri bakımından da özel hükümler bulunmaktadır. Adalet Bakanlığı, belirli durumlarda mesai saatleri dışında yakalanan kişinin belirlenen tarihte adli makama başvurmayı taahhüt etmesi üzerine Cumhuriyet savcısının emriyle serbest bırakılabileceğini açıklamaktadır.

Bu nedenle çağrıyı görmezden gelmek yerine hukuki şekilde süreci takip etmek daha doğrudur.

Tanık Olarak Çağrıldıysam Durum Farklı Mıdır?

Evet.

Tanık, şüpheli değildir.

Tanığın;

• Doğruyu söyleme yükümlülüğü,
• Bazı durumlarda tanıklıktan çekinme hakkı,
• Kendisi veya yakınlarını ceza soruşturmasına uğratabilecek sorular bakımından cevap vermekten çekinme hakkı

gibi farklı hükümleri vardır.

Bu nedenle kişi gerçekte şüpheli olabilecek bir olayda yalnızca “bilgi sahibi” veya “tanık” sıfatıyla çağrıldığını düşünüyorsa, ifade öncesinde hukuki durumunun değerlendirilmesi özellikle önemlidir.

İfade Vermeye Gitmeden Önce Ne Yapılmalıdır?

Pratik olarak şu hususlar önemlidir:

• Hangi dosyadan çağrıldığınızı öğrenin.
• Şüpheli mi, müşteki mi, tanık mı olduğunuzu öğrenin.
• Mümkünse suçlamanın ne olduğunu öğrenin.
• Elinizdeki önemli belge ve kayıtları koruyun.
• Mesaj veya dijital delilleri silmeyin.
• Özellikle ciddi suç isnadında ifade öncesinde avukatla görüşün.
• İfade sırasında bilmediğiniz hususlarda tahminde bulunmayın.
• Tutanak bitince tamamını okuyun.
• Yanlış yazılan bölümlerin düzeltilmesini isteyin.

Esenyurt, Büyükçekmece, Beylikdüzü ve Bahçeşehir’de İfade İşlemleri

Bir Esenyurt ceza avukatı tarafından ifade öncesinde kişinin dosyadaki sıfatı, suçlama ve mevcut deliller değerlendirilmelidir.

Bir Büyükçekmece ceza avukatı ile yürütülen soruşturmalarda Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı veya kolluk birimlerinde verilecek ifadenin dosyanın sonraki aşamalarını doğrudan etkileyebileceği unutulmamalıdır.

Bir Beylikdüzü ceza avukatı tarafından özellikle dijital delil, banka hareketleri veya mesaj kayıtlarının bulunduğu dosyalarda ifade öncesi savunma stratejisinin belirlenmesi önemlidir.

Bir Bahçeşehir ceza avukatı veya ağır ceza avukatı ile takip edilen ciddi ceza soruşturmalarında ise müdafi yardımından soruşturmanın ilk aşamasından itibaren yararlanılması hak kaybı riskini azaltabilir.

Sonuç

İfade vermeye çağrılan kişi çağrıyı görmezden gelmemelidir.

CMK m.145 uyarınca ifade veya sorgu için çağrılan kişiye çağrılma nedeni bildirilir ve gelmemesi hâlinde zorla getirilebileceği belirtilir.

Şüpheli sıfatıyla ifade verecek kişi;

• Kendisine yöneltilen suçlamayı öğrenme,
• Susma hakkını kullanma,
• Avukat yardımından yararlanma,
• Lehine delillerin toplanmasını isteme

haklarına sahiptir. Müdafi ifade sırasında hazır bulunabilir ve hukuki yardımda bulunabilir.

İfade sırasında en sık yapılan hatalardan biri ise tutanağı okumadan imzalamaktır.

Bu nedenle ifade tamamlandıktan sonra tutanak mutlaka kontrol edilmeli; yanlış, eksik veya şüphelinin söylemediği ifadeler varsa düzeltilmesi istenmelidir.

Sonuç olarak;

“Nasıl olsa sadece ifade vereceğim.”

düşüncesiyle hazırlıksız hareket edilmemelidir. Özellikle tutuklama ihtimali bulunan veya ciddi hapis cezası öngören suçlarda ilk ifade, soruşturmanın sonraki aşamaları açısından önemli sonuçlar doğurabilir.

Esenyurt ceza avukatı, Büyükçekmece ceza avukatı, Beylikdüzü ceza avukatı, Bahçeşehir ceza avukatı ve İstanbul ağır ceza avukatı kapsamında ifade, gözaltı, savcılık soruşturması, tutuklama ve ceza yargılamasına ilişkin hukuki destek alınabilir.

İletişim: 0542 547 48 51