Kesinleşen icra takiplerinde alacaklı, borçlunun bankalardaki hesaplarına haciz uygulanmasını talep edebilir. Uygulamada banka hesabına haciz konulduğunda hesaptaki para üzerinde bloke oluşabilir ve borçlu bu parayı kullanamayabilir.
Ancak banka hesabına haciz konulmuş olması, blokenin hiçbir şekilde kaldırılamayacağı anlamına gelmez. Borcun ödenmesi, alacaklının haczin kaldırılmasına muvafakat etmesi, haczin hukuka aykırı olması veya hesaptaki paranın kanunen haczedilemeyen bir gelir niteliğinde bulunması gibi durumlarda banka hesabındaki haczin kaldırılması gündeme gelebilir.
Banka Hesabına Haciz Nasıl Konulur?
Alacaklı, icra takibinin kesinleşmesinden sonra borçlunun üçüncü kişilerde bulunan hak ve alacaklarının haczini talep edebilir.
Bankadaki mevduat da borçlunun bankadan olan alacağı niteliğindedir. Bu nedenle icra dosyasından bankaya haciz ihbarnamesi veya elektronik haciz işlemi gönderilmesi suretiyle hesaptaki para üzerine haciz uygulanabilir.
İİK m.89, üçüncü kişilerde bulunan borçluya ait hak ve alacakların haczi bakımından temel düzenlemelerden biridir.
E-Haciz Nedir?
Uygulamada icra dosyalarından bankalara elektronik ortamda haciz bildirimi gönderilebilmektedir.
Borçlunun bankadaki hesabında para bulunması hâlinde banka, haciz talebi ve mevcut bakiye kapsamında hesaptaki tutar üzerinde bloke uygulayabilir.
Bu nedenle borçlu bazen herhangi bir fiziksel haciz işlemi yapılmadan banka hesabını kullanamadığını fark edebilir.
Banka Hesabındaki Haciz Nasıl Kaldırılır?
Banka hesabındaki haczin kaldırılma yöntemi, haczin neden kaldırılmasının istendiğine göre değişir.
Borç tamamen ödenmiş olabilir. Alacaklı haczin kaldırılmasına muvafakat etmiş olabilir. Hesaptaki para haczedilemez nitelikte olabilir. Takip iptal edilmiş veya durmuş olabilir. Haciz işlemi usule aykırı gerçekleştirilmiş olabilir.
Dolayısıyla her banka blokesi için aynı dilekçeyle sonuç alınması mümkün değildir.
Borcun Tamamı Ödenirse Banka Haczi Kalkar Mı?
Takip konusu borç, faiz, harç ve takip giderleriyle birlikte tamamen ödenmiş ve dosyanın infaz şartları oluşmuşsa hacizlerin kaldırılması gündeme gelir.
Ancak ödeme yapıldıktan hemen sonra bankadaki blokenin teknik olarak aynı anda ortadan kalkacağı düşünülmemelidir.
İcra dosyasındaki ödemenin işlenmesi, haczin kaldırılmasına ilişkin gerekli işlemlerin yapılması ve bankaya haciz fek müzekkeresi veya elektronik bildirimin ulaşması gerekebilir.
Bu nedenle ödeme sonrasında icra dosyasının ayrıca kontrol edilmesi önemlidir.
Alacaklı Haczin Kaldırılmasına Muvafakat Edebilir Mi?
Evet.
Alacaklı veya yetkili vekili, belirli şartlarda banka hesabındaki haczin kaldırılmasına muvafakat edebilir.
Özellikle tarafların ödeme konusunda anlaşması, borcun taksitlendirilmesi veya borcun başka şekilde teminat altına alınması hâlinde alacaklı haczin kaldırılmasını isteyebilir.
Ancak borç devam ederken alacaklının haczi kaldırmak zorunda olduğu şeklinde genel bir kural bulunmamaktadır.
Borç Taksitlendirildiğinde Banka Haczi Otomatik Kalkar Mı?
Hayır.
Borçlu ile alacaklının ödeme planı konusunda anlaşması veya borcun taksitlendirilmesi, banka hesabındaki haczi kendiliğinden kaldırmaz.
Haczin kaldırılması konusunda ayrıca anlaşılması ve icra dosyasında gerekli işlemlerin yapılması gerekir.
Bu nedenle ödeme protokolü hazırlanırken yalnızca taksit miktarlarının değil, mevcut banka, maaş, araç ve taşınmaz hacizlerinin ne zaman kaldırılacağının da açıkça düzenlenmesi önemlidir.
Banka Hesabındaki Her Para Haczedilebilir Mi?
Hayır.
Borçlunun banka hesabında bulunan her paranın kaynağı aynı değildir. Bazı gelir ve ödemeler kanun gereğince tamamen veya kısmen haczedilemez.
Bu nedenle banka hesabındaki paranın hangi kaynaktan geldiği haczedilebilirlik incelemesinde büyük önem taşır.
Örneğin hesaba düzenli olarak maaş, emekli aylığı, sosyal yardım veya kanunen özel koruma altında bulunan başka bir ödeme yatıyor olabilir.
Maaş Hesabının Tamamına Bloke Konulabilir Mi?
Maaş ve ücretlerin haczi bakımından özel hükümler bulunmaktadır.
İİK m.83 kapsamında maaş ve ücretlerin haczinde kanuni sınırlamalar söz konusudur. Bu nedenle borçlunun maaşının yatırıldığı banka hesabındaki paranın niteliği ve haczin kapsamı ayrıca incelenmelidir.
Ancak bir banka hesabının yalnızca “maaş hesabı” olarak adlandırılması tek başına her durumda hesabın tamamının haczedilemez olduğu anlamına gelmez.
Hesaba başka para girişlerinin bulunup bulunmadığı ve bloke edilen paranın gerçekten maaş niteliğinde olup olmadığı önem taşır.
Emekli Maaşına Haciz Konulabilir Mi?
Emekli aylıkları bakımından özel koruyucu hükümler bulunmaktadır.
5510 sayılı Kanun'un 93. maddesi kapsamında SGK'dan bağlanan gelir, aylık ve ödeneklerin haczi bakımından özel sınırlamalar mevcuttur.
Borçlunun muvafakati ve kanunda belirtilen istisnalar dışında emekli aylığının haczedilmesi mümkün olmayabilir.
Bu nedenle emekli maaşının yattığı hesaba bloke konulduğunda hesaptaki paranın kaynağının belgelenmesi ve haczin hukuka uygunluğunun ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Emekli Maaşı Hesabına Bloke Konulursa Ne Yapılabilir?
Haczedilen tutarın emekli aylığından kaynaklandığı açıkça ortaya konulabiliyorsa haczedilmezlik şikâyeti gündeme gelebilir.
Banka hesap hareketleri, SGK kayıtları ve paranın kaynağını gösteren belgeler bu konuda önemlidir.
Ancak hesaba emekli aylığı dışında başka paralar da yatırılmışsa durum ayrıca değerlendirilmelidir.
Sosyal Yardım Paralarına Haciz Konulabilir Mi?
Bazı sosyal yardım ve destek ödemeleri özel kanun hükümleriyle hacze karşı korunmaktadır.
Hesaptaki paranın sosyal yardım niteliğinde olduğu ileri sürülüyorsa yalnızca hesap numarasına bakılması yeterli değildir. Paranın hangi kurum tarafından, hangi hukuki sebebe dayanılarak yatırıldığı tespit edilmelidir.
Haczedilemez nitelikte olduğu belirlenen tutarlar bakımından haczin kaldırılması talep edilebilir.
Haczedilemez Paraya Bloke Konulursa Ne Yapılmalıdır?
Haczedilemez olduğu düşünülen bir gelir üzerine haciz uygulanmışsa icra hukuk mahkemesine haczedilmezlik şikâyeti yapılması gündeme gelebilir.
Şikâyetin süresi, haczin öğrenildiği tarih ve haczedilmezliğin niteliğine göre ayrıca değerlendirilmelidir.
Bu nedenle banka hesabında bloke görüldüğünde uzun süre beklenmemesi önemlidir.
Haczedilmezlik Şikâyeti Nereye Yapılır?
İcra ve İflas Kanunu kapsamında icra müdürlüğünün haciz işleminin hukuka aykırı olduğu ileri sürülüyorsa şikâyet yolu ile icra hukuk mahkemesine başvurulabilir.
İİK m.16, icra ve iflas dairelerinin kanuna aykırı veya olaya uygun olmayan işlemlerine karşı şikâyet yolunun temel düzenlemesini oluşturmaktadır.
Somut olayın özelliğine göre şikâyetin süresi ve görevli/yetkili mahkeme ayrıca belirlenmelidir.
Banka Hesabı Haczi İçin Önceden Haber Verilmesi Gerekir Mi?
Takip kesinleştikten sonra alacaklının her haciz talebinden önce borçluya ayrıca yeni bir bildirim yapması gerektiği şeklinde genel bir kural bulunmamaktadır.
Bu nedenle borçlu, ödeme emrine süresinde itiraz etmediği bir dosyada daha sonra banka hesabına bloke uygulanmasıyla karşılaşabilir.
Ödeme emrinin tebliğ edildiği aşamada dosyanın takip edilmesi bu nedenle son derece önemlidir.
Hesapta Borçtan Fazla Para Varsa Tamamı Bloke Edilebilir Mi?
Haciz işleminin takip konusu alacağı karşılamaya yönelik olması gerekir.
Borç miktarını aşan haciz uygulamalarında ölçülülük ve aşkın haciz tartışması gündeme gelebilir.
İİK m.85 kapsamında borçlunun mallarından alacak, faiz ve giderleri karşılayacak miktarın haczedilmesi esastır.
Bu nedenle dosya borcunun çok üzerinde bir malvarlığı üzerinde haciz bulunması hâlinde somut dosyanın özelliklerine göre hacizlerin kaldırılması veya sınırlandırılması talep edilebilir.
Birden Fazla Banka Hesabına Haciz Konulabilir Mi?
Uygulamada alacaklı birden fazla bankaya haciz bildirimi gönderebilir.
Borçlunun farklı bankalardaki hesaplarında haciz uygulanması mümkündür.
Ancak haczedilen ve dosyaya aktarılan toplam tutarın dosya borcunu karşılaması hâlinde fazla tahsilat yapılamaz. Borcu aşan hacizlerin devam edip etmeyeceği ayrıca değerlendirilmelidir.
Ortak Banka Hesabına Haciz Konulabilir Mi?
Ortak hesaplarda haciz işlemi daha dikkatli değerlendirilmelidir.
Hesapta bulunan paranın tamamının borçluya ait olup olmadığı, diğer hesap sahibinin hakları ve hesap ilişkisinin niteliği önem taşır.
Borçlu olmayan üçüncü kişinin kendisine ait paranın haczedildiğini ileri sürmesi hâlinde istihkak ve diğer hukuki başvuru yolları gündeme gelebilir.
Başkasına Ait Para Borçlunun Hesabındaysa Ne Olur?
Paranın borçlunun hesabında bulunması uygulamada önemli bir karine yaratabilir; ancak üçüncü kişi paranın gerçekte kendisine ait olduğunu ileri sürebilir.
Bu durumda paranın kaynağı, banka transferleri, taraflar arasındaki hukuki ilişki ve diğer belgeler değerlendirilir.
Sadece “bu para benim değil” şeklindeki beyan çoğu zaman yeterli olmayacaktır.
İcra Takibi İptal Edilirse Banka Haczi Kalkar Mı?
Takibin tamamen iptal edilmesine karar verilmiş ve kararın icra dosyasında uygulanması için gerekli şartlar oluşmuşsa takip kapsamında konulan hacizlerin kaldırılması gündeme gelir.
Ancak mahkeme kararı verilmesiyle bankadaki blokenin aynı saniyede teknik olarak ortadan kalkması beklenmemelidir.
Kararın icra dosyasına sunulması ve icra müdürlüğünün bankaya gerekli bildirimi yapması gerekebilir.
İcra Takibi Durdurulursa Banka Haczi Otomatik Kalkar Mı?
Her zaman değil.
Takibin durması ile daha önce konulmuş haczin kaldırılması aynı hukuki işlem değildir.
Mahkeme veya icra müdürlüğü tarafından takibin durdurulmasına karar verilmiş olması, önceden konulan tüm hacizlerin otomatik olarak kaldırıldığı anlamına gelmeyebilir.
Verilen kararın kapsamı ve haczin hangi aşamada konulduğu ayrıca incelenmelidir.
Menfi Tespit Davası Açılması Banka Haczini Kaldırır Mı?
Menfi tespit davasının açılması tek başına icra takibini ve banka hacizlerini otomatik olarak ortadan kaldırmaz.
İİK m.72 kapsamında menfi tespit davasının takip üzerindeki etkisi, davanın takipten önce veya sonra açılmış olması ve mahkeme tarafından verilebilecek ihtiyati tedbir kararları bakımından özel olarak düzenlenmiştir.
Bu nedenle yalnızca “borçlu değilim, dava açtım” denilerek bankanın blokeyi kaldırması beklenmemelidir.
İcra Dosyasına Para Yatırılırsa Bloke Hemen Kalkar Mı?
Dosya borcunun tamamen kapatılması hâlinde hacizlerin kaldırılması için gerekli işlemler yapılabilir.
Ancak ödeme sonrasında dosya hesabının kontrol edilmesi önemlidir. Çünkü asıl alacağın yanında işlemiş faiz, vekâlet ücreti, tahsil harcı ve takip giderleri bulunabilir.
Eksik ödeme yapılmışsa dosya tamamen kapanmayabilir ve haciz devam edebilir.
Bu nedenle ödeme yapılmadan önce güncel dosya hesabının alınması yararlı olabilir.
Banka Haczi Ne Kadar Sürede Kalkar?
Haczin kaldırılmasının ne kadar süreceği dosyanın durumuna göre değişir.
İcra müdürlüğünün haczin kaldırılmasına karar vermesi, elektronik bildirimin bankaya ulaşması ve bankanın kendi sisteminde blokeyi kaldırması arasında teknik bir süre bulunabilir.
Dolayısıyla hukuken haciz kaldırılmış olsa bile banka ekranında blokenin aynı anda ortadan kalkmaması mümkündür.
Banka Blokeyi Kaldırmıyorsa Ne Yapılabilir?
İcra müdürlüğü tarafından haczin kaldırıldığına ilişkin bildirim yapılmasına rağmen banka blokeyi sürdürüyorsa öncelikle haciz fek yazısının veya elektronik bildirimin bankaya ulaşıp ulaşmadığı kontrol edilmelidir.
Sorunun icra dosyasından mı yoksa bankanın teknik işleminden mi kaynaklandığı belirlenmelidir.
Gerekirse icra müdürlüğü ve banka nezdinde ayrıca işlem yapılabilir.
Haczin Kaldırılması İçin İcra Müdürlüğüne Dilekçe Verilebilir Mi?
Evet.
Haczin kaldırılmasını gerektiren hukuki sebep mevcutsa icra müdürlüğüne dilekçe sunulabilir.
Ancak icra müdürlüğünün talebi reddetmesi veya işlemin kanuna aykırı olduğu düşünülmesi hâlinde somut olayın niteliğine göre icra hukuk mahkemesine şikâyet yolu gündeme gelebilir.
Bu nedenle haczin neden kaldırılması gerektiği ve hangi hukuki yola başvurulacağı doğru belirlenmelidir.
Banka Haczi Geldiğinde İlk Olarak Ne Yapılmalıdır?
Öncelikle hangi icra dosyasından haciz konulduğu tespit edilmelidir.
Ardından ödeme emrinin tebliğ tarihi, takibin kesinleşip kesinleşmediği, güncel dosya borcu, hesaptaki paranın kaynağı ve haczin miktarı incelenmelidir.
Özellikle hesaptaki para maaş, emekli aylığı veya özel olarak haczedilemez bir ödemeden kaynaklanıyorsa banka hesap hareketlerinin hızlı şekilde temin edilmesi önemlidir.
Banka Haczi İçin Avukat Zorunlu Mudur?
Avukatla temsil zorunlu değildir.
Ancak banka hesabındaki blokenin kaldırılması için hangi hukuki yolun kullanılacağı her dosyada aynı değildir.
Bir dosyada borcun ödenmesi yeterli olabilirken başka bir dosyada haczedilmezlik şikâyeti, usulsüz tebligat şikâyeti, aşkın haciz iddiası, menfi tespit veya istihkak gündeme gelebilir.
Bu nedenle özellikle yüksek tutarlı hesap hacizlerinde dosyanın bütün olarak incelenmesi önemlidir.
Sonuç
İcra dosyasında banka hesabına konulan haciz, somut olayın şartlarına göre kaldırılabilir.
Borcun tamamen ödenmesi, alacaklının haczin kaldırılmasına muvafakat etmesi, takibin iptal edilmesi veya haczin kanunen korunmuş bir gelir üzerine uygulanması gibi durumlarda banka hesabındaki blokenin kaldırılması gündeme gelebilir.
Özellikle maaş, emekli aylığı, sosyal yardım ve diğer haczedilemez gelirlerin bulunduğu hesaplarda paranın kaynağı ayrıca incelenmelidir.
Banka hesabında haciz görüldüğünde ilk olarak haczin hangi icra dosyasından konulduğu, dosya borcu, takibin kesinleşme durumu, ödeme emrinin tebliği ve hesaptaki paranın kaynağı tespit edilmelidir.
Haczin hukuka aykırı olduğu düşünülüyorsa süre kaybı yaşanmadan icra müdürlüğüne veya şartları varsa icra hukuk mahkemesine başvurulması önemlidir.
İcra Takiplerinde Hukuki Destek
Banka hesabı haczi, e-haciz, haczedilmezlik şikâyeti, maaş haczi, emekli maaşı haczi, aşkın haciz, borca itiraz, usulsüz tebligat, menfi tespit ve diğer icra hukuku uyuşmazlıklarında takip dosyasının ayrıntılı şekilde değerlendirilmesi önemlidir.
Umut Hukuk ve Danışmanlık
Av. Umutcan SARIKAYA
Telefon: 0542 547 48 51
Telefon: 0542 141 48 51
Adres: Gökevler Mah. 539 Sok. Oğuzkent Sitesi 1-F-8, Esenyurt / İstanbul
Web: avukatumutsarikaya.com
Esenyurt, Beylikdüzü, Bahçeşehir, Büyükçekmece, Avcılar, Küçükçekmece ve İstanbul genelinde icra takibi, banka hesabı haczi, e-haciz, haczin kaldırılması, haczedilmezlik şikâyeti, maaş ve emekli aylığı haczi, borca itiraz, usulsüz tebligat, menfi tespit, istirdat, ihtiyati haciz ve diğer icra hukuku uyuşmazlıklarına ilişkin hukuki danışmanlık ve dava takip hizmeti sunulmaktadır.