Dolandırıcılık suçu, bir kişinin hileli davranışlarla başka bir kişiyi aldatarak, onun veya bir başkasının zararına kendisine ya da üçüncü bir kişiye haksız yarar sağlamasıdır.
Türk Ceza Kanunu’nun 157. maddesine göre dolandırıcılığın oluşabilmesi için yalnızca para alınması veya borcun ödenmemesi yeterli değildir. Failin mağduru yanıltmaya elverişli hileli bir davranışta bulunması, mağdurun bu hile nedeniyle hareket etmesi ve bunun sonucunda malvarlığı zararı ile haksız yararın ortaya çıkması gerekir. Adalet Bakanlığının mağdur bilgilendirme sisteminde de dolandırıcılık bakımından hileli davranışların ispatının temel önem taşıdığı belirtilmektedir.
Basit Dolandırıcılık Suçunun Cezası Nedir?
TCK m.157'ye göre basit dolandırıcılık suçunun cezası:
1 yıldan 5 yıla kadar hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezasıdır.
Kanun burada hapis cezası ile birlikte adli para cezası öngörmektedir.
Örneğin kişinin gerçekte satmaya niyetli olmadığı bir ürünü varmış gibi göstererek mağdurdan para alması, olayın özelliklerine göre dolandırıcılık suçunu oluşturabilir.
Nitelikli Dolandırıcılık Nedir?
Dolandırıcılık suçunun bazı yöntemlerle işlenmesi hâlinde TCK m.158 kapsamında nitelikli dolandırıcılık oluşabilir.
Kanunda başlıca;
- Dinî inanç ve duyguların istismar edilmesi,
- Kişinin zor durumundan yararlanılması,
- Bilişim sistemlerinin kullanılması,
- Banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması,
- Kamu kurumlarının araç olarak kullanılması,
- Tacir veya şirket yöneticilerinin ticari faaliyetleri sırasında işlenmesi,
- Sigorta bedelini almak amacıyla işlenmesi,
- Kişinin kendisini kamu görevlisi veya banka, sigorta ya da kredi kurumu çalışanı olarak tanıtması
nitelikli hâller arasında düzenlenmiştir.
Nitelikli Dolandırıcılık Cezası Ne Kadardır?
TCK m.158 kapsamında temel ceza:
3 yıldan 10 yıla kadar hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezasıdır.
Bununla birlikte kamu kurumlarının zararına, bilişim sistemleri veya banka ve kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle ve kanunda ayrıca belirtilen bazı nitelikli hâllerde hapis cezasının alt sınırı 4 yıldan az olamaz; adli para cezası da suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.
İnternetten Dolandırıcılık Nitelikli Dolandırıcılık Mıdır?
Somut olaya göre olabilir.
Örneğin;
- Sahte internet satış ilanı,
- Sosyal medya üzerinden sahte ürün satışı,
- Sahte yatırım sitesi,
- Banka veya ödeme sistemlerinin kullanılması,
- İnternet üzerinden gerçeğe aykırı ilanlarla para alınması
dosyalarında TCK m.158/1-f kapsamında bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle nitelikli dolandırıcılık tartışılabilir.
Nitekim 2026 yılında Cumhuriyet Başsavcılıklarınca sosyal medya üzerinden sahte ürün ilanlarıyla “kaparo” veya “ürün bedeli” alınmasına ilişkin soruşturmalar TCK m.158/1-f kapsamında yürütülmüştür.
Ancak internet veya WhatsApp'ın olayda bulunması tek başına otomatik olarak nitelikli dolandırıcılık sonucu doğurmaz. Bilişim sisteminin suçun işlenmesindeki fonksiyonu somut olayda değerlendirilmelidir.
Polis, Savcı veya Bankacı Gibi Tanıtmak Nitelikli Dolandırıcılık Mıdır?
Evet, şartları varsa.
Kişinin kendisini;
- Polis,
- Savcı,
- Hâkim,
- Banka çalışanı,
- Sigorta veya kredi kurumu çalışanı
olarak tanıtarak mağdurdan para istemesi TCK m.158 kapsamında nitelikli dolandırıcılık oluşturabilir.
Adalet Bakanlığı da kamu görevlilerinin vatandaşları telefonla arayarak para istemeyeceği konusunda özellikle uyarıda bulunmaktadır.
Her Borcun Ödenmemesi Dolandırıcılık Mıdır?
Hayır.
Bu ayrım uygulamada son derece önemlidir.
Bir kişi;
- Borcunu ödememiş,
- Satın aldığı malın parasını geciktirmiş,
- Sözleşmedeki yükümlülüğünü yerine getirmemiş
olabilir.
Bu durumlar tek başına dolandırıcılık değildir.
Dolandırıcılıktan söz edilebilmesi için baştan itibaren mağduru aldatmaya yönelik hileli davranışların bulunması gerekir.
Adalet Bakanlığı da hileli davranış ispatlanamadığında olayın alacak-borç ilişkisi kapsamında hukuki ihtilaf olarak değerlendirilebileceğini belirtmektedir.
Bu nedenle;
“Paramı ödemedi, dolandırıcıdır.”
şeklindeki yaklaşım her olayda hukuken doğru değildir.
Dolandırıcılık WhatsApp Mesajlarıyla İspatlanabilir Mi?
Evet.
Dolandırıcılık dosyalarında;
- WhatsApp mesajları,
- Banka dekontları,
- Sözleşmeler,
- Sahte ilanlar,
- Telefon kayıtları,
- Kamera görüntüleri,
- Tanık anlatımları
delil olarak kullanılabilir.
Yargıtay kararlarında da WhatsApp yazışmalarının banka, çek, ticari kayıtlar ve diğer delillerle birlikte değerlendirilmesi gerektiği görülmektedir.
Özellikle sanığın;
“Parayı şu nedenle istedim.”
şeklindeki mesajları ile para transferinin sebebi arasında bağlantı kurulması önemlidir.
Banka Hesabını veya IBAN'ını Başkasına Vermek Dolandırıcılık Suçuna Neden Olur Mu?
Somut olayın özelliklerine göre ceza sorumluluğu doğurabilir.
Özellikle kişinin banka hesabını veya IBAN'ını dolandırıcılıkta kullanılacağını bilerek başkasına vermesi hâlinde suça iştirak tartışması ortaya çıkabilir.
31 Temmuz 2026'da yayımlanan 7589 sayılı Kanun ile TCK m.158'e önemli bir düzenleme eklenmiştir.
Yeni TCK m.158/4'e göre dolandırıcılık suçuna iştirak yalnızca, haksız menfaat sağlamak amacıyla;
- Banka hesabının,
- Banka veya kredi kartının,
- Ödeme hesabının,
- Kripto varlık hesabının
kullanılmasını sağlayacak bilgi veya araçların başkasına verilmesinden ibaretse, kişi hakkında belirlenecek ceza yarı oranında indirilebilir.
Bu düzenleme;
“IBAN'ını veren herkes artık suçsuzdur.”
anlamına gelmez.
Yalnızca suça katılımın belirtilen davranışla sınırlı olduğu hâllerde cezada özel bir indirim öngörmektedir.
Dolandırıcılık Suçunda Zarar Ödenirse Ceza Düşer Mi?
Her durumda dava düşmez ancak etkin pişmanlık nedeniyle cezada indirim gündeme gelebilir.
TCK m.168 uyarınca dolandırıcılık tamamlandıktan sonra fail mağdurun zararını tamamen giderirse;
- Kovuşturma başlamadan önce cezada üçte ikisine kadar,
- Kovuşturma başladıktan sonra fakat hüküm verilmeden önce cezada yarısına kadar
indirim yapılabilir.
Zararın yalnızca bir kısmının ödenmesi hâlinde ise etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması için mağdurun rızası gerekir.
Dolandırıcılık Suçu Şikâyete Bağlı Mıdır?
TCK m.157'deki basit dolandırıcılık ve TCK m.158'deki nitelikli dolandırıcılık kural olarak şikâyete bağlı değildir.
Savcılık suçu öğrendiğinde resen soruşturma yürütebilir.
Bu nedenle mağdurun;
“Şikâyetimden vazgeçiyorum.”
demesi her dolandırıcılık soruşturmasını otomatik olarak sona erdirmez.
Ancak TCK m.159'da düzenlenen, dolandırıcılığın bir hukuki ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla işlenmesi hâli şikâyete bağlıdır.
Basit Dolandırıcılık Uzlaştırmaya Tabi Midir?
Evet.
CMK m.253 kapsamında TCK m.157 basit dolandırıcılık suçu uzlaştırmaya tabidir.
Adalet Bakanlığı da basit dolandırıcılığın uzlaştırma kapsamında bulunduğunu açıkça belirtmektedir.
Buna karşılık TCK m.158 kapsamındaki nitelikli dolandırıcılık kural olarak uzlaştırmaya tabi değildir.
Bu nedenle suçun hukuki niteliğinin doğru belirlenmesi son derece önemlidir.
Nitelikli Dolandırıcılık Davasına Hangi Mahkeme Bakar?
Bu konuda 2025 sonunda önemli bir mevzuat değişikliği yapılmıştır.
7571 sayılı Kanun ile “nitelikli dolandırıcılık (TCK m.158)” ibaresi ağır ceza mahkemelerinin özel görevlerini düzenleyen 5235 sayılı Kanun m.12'den çıkarılmıştır.
Bu nedenle yeni dönemde nitelikli dolandırıcılık dosyalarında görev kuralı değişmiştir.
Ancak değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihte ağır ceza mahkemesinde görülmekte olan veya kanun yolu incelemesinde bulunan eski dosyaların sırf bu değişiklik nedeniyle başka mahkemeye gönderilmemesi ve önceki görev kurallarına göre sonuçlandırılması için ayrıca geçiş hükmü getirilmiştir.
Dolandırıcılıkta Beraat Hangi Durumlarda Gündeme Gelebilir?
Örneğin;
- Hileli davranış ispatlanamamışsa,
- Olay yalnızca hukuki veya ticari uyuşmazlıksa,
- Sanığın başlangıçtan itibaren dolandırıcılık kastıyla hareket ettiği ortaya konulamamışsa,
- Para transferinin suçla bağlantısı ispatlanamamışsa,
- Sanığın banka hesabının suçta kullanılacağını bildiği ortaya konulamamışsa
beraat gündeme gelebilir.
Nitekim Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 2026 tarihli kararlarında da ticari ilişkinin, çeklerin, imza yetkilerinin ve para ilişkisinin yeterince araştırılmadan nitelikli dolandırıcılıktan mahkûmiyet kurulması eksik inceleme olarak değerlendirilmiştir.
Esenyurt, Büyükçekmece, Beylikdüzü ve Bahçeşehir’de Dolandırıcılık Suçu
Bir Esenyurt ceza avukatı tarafından dolandırıcılık dosyası değerlendirilirken öncelikle olayda gerçekten hileli davranış bulunup bulunmadığı incelenmelidir.
Bir Büyükçekmece ceza avukatı ile yürütülen soruşturmada banka dekontları, WhatsApp mesajları, sözleşmeler ve taraflar arasındaki ticari ilişkinin birlikte değerlendirilmesi önemlidir.
Bir Beylikdüzü ceza avukatı tarafından internet veya banka üzerinden gerçekleştirildiği iddia edilen eylemlerde TCK m.157 ile TCK m.158 arasındaki suç vasfı ayrımı dikkatle yapılmalıdır.
Bir Bahçeşehir ceza avukatı veya İstanbul ceza avukatı tarafından özellikle banka hesabı veya IBAN kullandırma dosyalarında 2026 yılında yürürlüğe giren TCK m.158/4 kapsamındaki yeni ceza indirimi ayrıca değerlendirilmelidir.
Sonuç
Dolandırıcılık suçu, hileli davranışlarla bir kişiyi aldatıp onun veya başkasının zararına haksız yarar sağlanmasıyla oluşur.
Güncel TCK hükümlerine göre;
- Basit dolandırıcılık: 1 yıldan 5 yıla kadar hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezası,
- Nitelikli dolandırıcılık: 3 yıldan 10 yıla kadar hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezası,
- Bazı nitelikli hâllerde: hapis cezasının alt sınırı en az 4 yıl ve adli para cezası elde edilen menfaatin en az iki katı
olarak uygulanabilir.
Ancak her ödenmeyen borç veya yerine getirilmeyen sözleşme dolandırıcılık değildir. Suçun oluşması için mağdurun hileli davranışlarla aldatılması ve bu hilenin sonucunda malvarlığı zararının doğması gerekir.
Ayrıca 2026 yılında yapılan güncel değişiklikle, banka hesabını veya ödeme aracını kullandırmak suretiyle dolandırıcılık suçuna iştiraki yalnız bu eylemle sınırlı olan kişiler bakımından yarı oranında ceza indirimi öngörülmüştür.
Bu nedenle dolandırıcılık dosyalarında;
- Hileli davranış,
- Kastın başlangıç zamanı,
- Banka hareketleri,
- WhatsApp yazışmaları,
- Ticari ilişkinin niteliği,
- Zararın giderilip giderilmediği,
- Sanığın suça hangi şekilde katıldığı
birlikte değerlendirilmelidir.
Esenyurt ceza avukatı, Büyükçekmece ceza avukatı, Beylikdüzü ceza avukatı, Bahçeşehir ceza avukatı ve İstanbul ceza avukatı kapsamında dolandırıcılık, nitelikli dolandırıcılık, internet dolandırıcılığı, banka hesabı ve IBAN kullandırma soruşturmalarına ilişkin hukuki destek alınabilir.
İletişim: 0542 547 48 51