Kriminal raporlar ceza soruşturması ve davalarında olayın maddi yönünün bilimsel ve teknik yöntemlerle açıklığa kavuşturulmasını sağlayan önemli delillerden biridir.

Silah ve mermi incelemesi, parmak izi karşılaştırması, DNA analizi, uyuşturucu maddenin kimyasal incelemesi, sahte belge ve imza incelemesi, ses ve görüntü analizi gibi birçok konuda kriminal laboratuvarlardan rapor alınabilir.

Emniyet Genel Müdürlüğü ve Jandarma Kriminal Laboratuvarlarında balistik, belge, kimyasal, biyolojik, parmak izi, iz, ses, görüntü ve veri incelemeleri gibi farklı uzmanlık alanlarında inceleme yapılmaktadır.

Ancak;

“Kriminal rapor sanık aleyhine çıktı, artık kesin mahkûmiyet verilir.”

şeklinde otomatik bir sonuç çıkarılamaz.

Kriminal rapor diğer delillerle birlikte değerlendirilir ve rapordaki teknik tespitin suçun bütün unsurlarını ispatlayıp ispatlamadığı ayrıca incelenir.

Kriminal Rapor Nedir?

Kriminal rapor, suç soruşturması veya kovuşturmasında ele geçirilen maddi deliller üzerinde uzman kişiler veya kriminal laboratuvarlar tarafından gerçekleştirilen bilimsel ve teknik inceleme sonucunda hazırlanan rapordur.

Örneğin;

• Tabancanın ateş etmeye elverişli olup olmadığı,
• Olay yerindeki mermi çekirdeğinin belirli silahtan çıkıp çıkmadığı,
• Parmak izinin şüpheliye ait olup olmadığı,
• Biyolojik örnekteki DNA'nın kime ait olduğu,
• Ele geçirilen maddenin uyuşturucu olup olmadığı,
• Belgedeki imzanın belirli kişiye ait olup olmadığı,
• Görüntü veya ses kaydında değişiklik bulunup bulunmadığı

kriminal incelemeye konu olabilir.

Jandarma Kriminal Laboratuvarlarında da parmak ve avuç izi karşılaştırması, kovan ve mermi çekirdeği incelemesi, ateşli silah incelemesi ve farklı teknik incelemeler yapılmaktadır.

Kriminal Rapor Bilirkişi Raporu Sayılır Mı?

Kriminal incelemeler esas itibarıyla özel veya teknik bilgi gerektiren konulara ilişkin uzman incelemeleridir.

CMK m.63'e göre çözümü uzmanlığı, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde bilirkişinin görüşüne başvurulabilir.

Kriminal laboratuvarlardan alınan raporların ceza dosyasında teknik delil olarak değerlendirilmesinin temelinde de bu uzmanlık ihtiyacı bulunmaktadır.

Ancak bilirkişi veya kriminal uzman;

“Sanık bu suçu işlemiştir.”

şeklinde hukuki bir sonuca karar veremez.

CMK m.67/3'e göre bilirkişi yalnızca uzmanlık ve teknik bilgi gerektiren konularda görüş açıklayabilir; hâkimin yapması gereken hukuki nitelendirme ve değerlendirmeyi yapamaz.

Kriminal Rapor Mahkemeyi Bağlar Mı?

Hayır.

Mahkeme kriminal raporu değerlendirmek zorundadır ancak rapordaki sonucu otomatik olarak kabul etmek zorunda değildir.

Bilirkişilik Yönetmeliği'nde bilirkişi raporunun görevlendirmeyi yapan merci tarafından diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirileceği açıkça düzenlenmiştir.

Dolayısıyla mahkeme;

• Kriminal raporu,
• Kamera kayıtlarını,
• Tanık ifadelerini,
• Sanık savunmasını,
• HTS kayıtlarını,
• Adli raporları,
• Arama ve elkoyma tutanaklarını,
• Diğer maddi delilleri

birlikte değerlendirir.

Kriminal rapor çok güçlü bir teknik delil olabilir ancak ceza davasındaki nihai hukuki değerlendirme mahkemeye aittir.

Kriminal Rapor Tek Başına Mahkûmiyet İçin Yeterli Midir?

Bu sorunun cevabı raporun neyi ispatladığına ve suçun niteliğine göre değişir.

Örneğin sanığın parmak izinin suç konusu eşya üzerinde bulunması önemli bir delil olabilir. Ancak bu sonuç tek başına;

• Eşyaya ne zaman dokunulduğunu,
• Eşyanın hangi amaçla kullanıldığını,
• Sanığın suç işlediğini,
• Sanığın suç kastıyla hareket ettiğini

her zaman ispatlamaz.

Aynı şekilde DNA'nın olay yerinde bulunması kişinin olay yeriyle bağlantısını güçlü şekilde gösterebilir ancak DNA'nın oraya ne zaman ve hangi nedenle bırakıldığı ayrıca değerlendirilmelidir.

Bu nedenle kriminal rapordaki bilimsel tespit ile ceza hukukunda ispatlanması gereken suç unsurları birbirinden ayrılmalıdır.

Balistik Rapor Nedir?

Balistik inceleme ateşli silah, mermi çekirdeği, kovan ve fişek gibi materyaller üzerinde yapılan teknik incelemedir.

Kriminal laboratuvarlarda;

• Silahın ateş etmeye elverişli olup olmadığı,
• Kovanın belirli silahtan atılıp atılmadığı,
• Mermi çekirdeğinin belirli silah namlusundan çıkıp çıkmadığı,
• Silahın teknik özellikleri,
• Atışla ilgili belirli fiziksel bulgular

incelenebilir.

Jandarma Kriminal Laboratuvarlarının inceleme alanlarında kovan ve mermi çekirdeği, ateşli silah ve fişek incelemeleri ile balistik görüntüleme sistemleri açıkça yer almaktadır.

Örneğin olay yerinde bulunan kovanın sanıktan ele geçirilen tabancadan atıldığının tespit edilmesi oldukça önemli bir delil olabilir.

Ancak yine de silahın kim tarafından ve hangi koşullarda kullanıldığı dosyanın diğer delilleriyle birlikte değerlendirilmelidir.

Silah Sanığa Aitse Suçu Sanığın İşlediği Kesinleşir Mi?

Hayır.

Kriminal inceleme olay yerindeki mermi veya kovanın belirli bir silahtan çıktığını tespit edebilir.

Ancak;

“Mermi bu silahtan çıktı.”

tespiti ile;

“Tetiği sanık çekti.”

tespiti aynı şey değildir.

Silahın;

• Başkalarının erişimine açık olup olmadığı,
• Olay sırasında kimde bulunduğu,
• Sanığın olay yerinde bulunup bulunmadığı,
• Kamera ve tanık kayıtları,
• Parmak izi veya DNA sonuçları

birlikte değerlendirilmelidir.

Bu nedenle balistik rapor teknik bağlantıyı ortaya koyabilir ancak failin kim olduğu ayrıca ispatlanmalıdır.

Atış Artığı Raporu Ne Kadar Önemlidir?

Ateşli silah kullanılan dosyalarda kişinin elleri veya kıyafetleri üzerinden alınan örneklerde atış artığı araştırılabilir.

Pozitif sonuç kişinin ateşli silah kullanımı veya atış ortamıyla teması bakımından önemli olabilir.

Ancak sonuç değerlendirilirken;

• Numunenin ne kadar süre sonra alındığı,
• Kişinin ellerini yıkayıp yıkamadığı,
• Başka kişiler veya yüzeylerle temas,
• Numune alma yöntemi

gibi hususlar dikkate alınmalıdır.

Bu nedenle;

“Atış artığı çıkmadı, kesinlikle ateş etmemiştir.”

veya;

“Atış artığı çıktı, kesinlikle tetiği o çekmiştir.”

şeklindeki iki sonuç da dosyanın diğer delillerinden bağımsız olarak kurulamaz.

Parmak İzi Raporu Tek Başına Mahkûmiyet İçin Yeterli Midir?

Parmak izi önemli ve çoğu zaman güçlü bir kriminal delildir.

Kriminal laboratuvarlarda olay yerindeki parmak ve avuç izleri mukayese edilerek izin belirli kişiye ait olup olmadığı araştırılabilir. Jandarma kriminal birimleri ayrıca tespit edilemeyen izleri otomatik parmak izi sistemlerinde sorgulayabilmektedir.

Ancak parmak izi esas olarak kişinin belirli yüzeye temas ettiğini gösterir.

Örneğin sanığın parmak izinin bir otomobil üzerinde bulunması, sanığın otomobile daha önce hukuka uygun şekilde dokunmuş olma ihtimali varsa hırsızlık suçunu tek başına ispatlamayabilir.

Buna karşılık sanığın hiçbir makul nedenle temas etmesinin beklenmediği, suç sırasında kullanılan özel bir eşyanın üzerinde parmak izi bulunması çok daha güçlü bir delil olabilir.

Bu nedenle parmak izinin nerede bulunduğu en az eşleşmenin kendisi kadar önemlidir.

Parmak İzi Bulunmaması Sanığın Beraat Etmesini Sağlar Mı?

Tek başına hayır.

Bir eşya üzerinde sanığın parmak izinin çıkmaması sanığın o eşyaya kesinlikle hiç dokunmadığını her zaman göstermez.

Çünkü;

• Eldiven kullanılmış olabilir,
• Yüzey iz bırakmaya uygun olmayabilir,
• İz bozulmuş olabilir,
• Eşya silinmiş olabilir,
• Parmak izi alınması teknik olarak mümkün olmayabilir.

Bu nedenle;

“Parmak izim çıkmadı, dosya kesin beraat olur.”

şeklinde bir değerlendirme yapılamaz.

Ancak iddia tamamen sanığın belirli eşyayı kullandığı varsayımına dayanıyorsa ve kriminal inceleme bu iddiayı desteklemiyorsa sonuç savunma bakımından önemli olabilir.

DNA Raporu Ne Kadar Güçlü Bir Delildir?

DNA incelemesi kişinin belirli biyolojik materyalle bağlantısını ortaya koymak bakımından oldukça güçlü bir teknik delil olabilir.

Kriminal laboratuvarların çalışma alanları arasında biyolojik incelemeler de bulunmaktadır.

Örneğin;

• Kan,
• Tükürük,
• Saç veya kıl kökü,
• Vücut sıvıları,
• Diğer biyolojik materyaller

üzerinden DNA profili çıkarılabilir.

Ancak DNA'nın belirli kişiye ait olduğunun tespit edilmesi her durumda kişinin suçlu olduğu anlamına gelmez.

DNA'nın;

• Nereden alındığı,
• Ne zaman bırakılmış olabileceği,
• Olayla bağlantısı,
• İkincil transfer ihtimali,
• Numunenin muhafaza süreci

değerlendirilmelidir.

DNA Eşleşmesi Varsa Mahkûmiyet Kesin Midir?

Hayır.

Örneğin sanığın DNA'sının kendi yaşadığı evde veya sürekli kullandığı araçta bulunması doğal olabilir.

Buna karşılık sanığın hiçbir meşru nedenle bulunmasının beklenmediği suç konusu eşya üzerinde DNA'sının tespit edilmesi çok daha önemli bir delil oluşturabilir.

Dolayısıyla;

“DNA eşleşti, artık savunmanın hiçbir önemi yoktur.”

şeklinde bir sonuç çıkarılamaz.

DNA raporu teknik bir olguyu ortaya koyar. Bunun suçun failiyle nasıl ilişkilendirileceğini mahkeme dosyanın tüm delilleri üzerinden değerlendirir.

Uyuşturucu Dosyalarında Kriminal Rapor Neden Önemlidir?

Uyuşturucu suçlarında ele geçirilen maddenin gerçekten uyuşturucu veya uyarıcı madde olup olmadığının teknik olarak belirlenmesi gerekir.

Kimyasal kriminal inceleme;

• Maddenin türünü,
• Niteliğini,
• İncelemeye gönderilen numunenin özelliklerini

belirleyebilir.

Emniyet ve Jandarma kriminal laboratuvarlarının hizmet alanları arasında kimyasal inceleme de bulunmaktadır.

Bu nedenle uyuşturucu madde olduğu iddia edilen materyalin niteliğini belirleyen kriminal rapor dosyanın temel teknik delillerinden biri olabilir.

Uyuşturucu Kriminal Raporu Ticaret Suçunu İspatlar Mı?

Tek başına her zaman hayır.

Kriminal rapor ele geçirilen maddenin uyuşturucu olduğunu ortaya koyabilir ancak kişinin;

uyuşturucu ticareti amacıyla mı yoksa kullanmak amacıyla mı bulundurduğu

ayrı bir hukuki ve maddi değerlendirmedir.

Bu ayrım yapılırken;

• Maddenin miktarı,
• Paketlenme biçimi,
• Hassas terazi,
• Para hareketleri,
• Telefon görüşmeleri,
• Mesajlar,
• Tanık ifadeleri,
• Kullanım alışkanlığı,
• Ele geçirme şekli

gibi başka deliller de değerlendirilebilir.

Dolayısıyla;

“Kriminal raporda uyuşturucu çıktı, TCK m.188 kesin oluşur.”

şeklinde otomatik bir sonuç doğru değildir.

İmza ve Belge İncelemesinde Kriminal Rapor Kullanılır Mı?

Evet.

Sahtecilik suçlarında;

• İmzanın belirli kişiye ait olup olmadığı,
• Yazının kim tarafından yazılmış olabileceği,
• Belgede silinti veya kazıntı bulunup bulunmadığı,
• Belgenin sonradan değiştirilip değiştirilmediği,
• Farklı kalem veya yazıcı kullanılıp kullanılmadığı

teknik incelemeye konu olabilir.

Emniyet ve Jandarma kriminal laboratuvarlarında belge, el yazısı ve doküman incelemeleri yapılmaktadır.

Ancak raporun;

“İmza sanığa aittir.”

sonucuna ulaşması ile sanığın belgeyi sahtecilik kastıyla düzenlediğinin kabul edilmesi aynı şey değildir.

Kast ve suçun diğer unsurları mahkeme tarafından ayrıca değerlendirilir.

Ses ve Görüntü Kayıtları Kriminal Olarak İncelenebilir Mi?

Evet.

Kriminal laboratuvarlarda ses, görüntü ve veri incelemeleri yapılabilmektedir.

Bu incelemelerde somut dosyaya göre;

• Görüntünün iyileştirilmesi,
• Kayıtta kesinti bulunup bulunmadığı,
• Belirli kişilerin veya nesnelerin görüntüde seçilebilirliği,
• Ses kaydının teknik özellikleri,
• Dijital dosyanın bütünlüğü

gibi konular araştırılabilir.

Ancak görüntünün teknik olarak iyileştirilmesi ile görüntüde bulunan kişinin hukuken fail olduğuna karar verilmesi farklı şeylerdir.

Kriminal uzman teknik bulguyu açıklar; nihai değerlendirmeyi mahkeme yapar.

Kriminal Rapor Sanığın Lehine de Kullanılabilir Mi?

Evet.

Kriminal rapor yalnızca savcılığın iddiasını güçlendiren bir delil değildir.

Örneğin rapor;

• Parmak izinin sanığa ait olmadığını,
• DNA'nın başka kişiye ait olduğunu,
• Kovanın sanıktan ele geçirilen silahtan çıkmadığını,
• İmzanın sanık tarafından atılmadığını,
• Ele geçirilen maddenin suç kapsamında ileri sürülen nitelikte olmadığını,
• Görüntünün kişiyi teşhise elverişli olmadığını

ortaya koyabilir.

Bu durumda kriminal rapor savunmanın en güçlü delillerinden biri hâline gelebilir.

CMK m.63 kapsamında bilirkişi incelemesi yalnızca mahkeme tarafından re'sen değil, şüpheli, sanık veya müdafiinin talebi üzerine de gündeme gelebilir.

Kriminal Rapor Olumsuz Çıkarsa Sanık Otomatik Beraat Eder Mi?

Hayır.

Örneğin sanığın parmak izinin suç konusu eşya üzerinde bulunmaması veya atış artığı tespit edilmemesi savunma bakımından önemli olabilir ancak dosyada başka güçlü deliller bulunabilir.

Mahkeme;

• Kamera görüntüsünü,
• Mağdur teşhisini,
• Tanık anlatımını,
• HTS kayıtlarını,
• Dijital mesajları,
• Diğer maddi delilleri

birlikte değerlendirir.

Buna karşılık suçlamanın temelini oluşturan maddi iddia kriminal raporla çürütülmüş ve sanık aleyhine başka yeterli delil kalmamışsa şüpheden sanık yararlanır ilkesi kapsamında beraat gündeme gelebilir.

Kriminal Rapor Hatalı Olabilir Mi?

Her bilimsel incelemede olduğu gibi kriminal incelemelerde de kullanılan numune, yöntem ve değerlendirme önem taşır.

Özellikle;

• Yanlış numunenin incelenmesi,
• Numunelerin karışması,
• Delilin uygun şekilde muhafaza edilmemesi,
• Eksik karşılaştırma yapılması,
• Yetersiz materyal kullanılması,
• Teknik yöntemin hatalı uygulanması

raporun güvenilirliğini etkileyebilir.

Bu nedenle kriminal raporun sonucunun yanında incelemenin nasıl yapıldığı ve hangi materyaller üzerinden sonuca ulaşıldığı da değerlendirilmelidir.

Delil Torbasının Mührü ve Muhafaza Zinciri Önemli Midir?

Evet.

Kriminal incelemeye gönderilen materyalin olay yerinden alındığı şekliyle laboratuvara ulaşıp ulaşmadığının denetlenebilir olması önemlidir.

CMK m.66 kapsamında bilirkişiye mühür altında verilen materyallerin listesi ve sayımı tutanakla belirlenir; bilirkişinin mühürleri açması ve yeniden kapatması da tutanağa bağlanır.

Özellikle;

• Uyuşturucu madde,
• Kan veya DNA numunesi,
• Silah ve kovan,
• Dijital materyal

gibi delillerde muhafaza sürecindeki belirsizlikler delilin güvenilirliği bakımından savunmada ileri sürülebilir.

Kriminal Raporlar Birbiriyle Çelişirse Ne Olur?

Aynı materyal hakkında farklı uzmanların birbirinden farklı sonuçlara ulaşması mümkündür.

CMK m.67'ye göre birden fazla bilirkişinin farklı görüşte olması hâlinde bu ayrılıkların gerekçeleriyle birlikte raporda gösterilmesi gerekir.

Çelişki hâlinde;

• Ek rapor alınması,
• Yeni bilirkişi atanması,
• Başka bir kriminal laboratuvardan inceleme istenmesi,
• Bilirkişilerin duruşmada dinlenmesi

gündeme gelebilir.

Mahkeme çelişkili iki rapordan birini hiçbir açıklama yapmadan tercih etmek yerine hangi raporu neden üstün tuttuğunu gerekçelendirmelidir.

Kriminal Rapora İtiraz Edilebilir Mi?

Evet.

Kriminal veya bilirkişi raporunun dosyaya girmiş olması rapora karşı hiçbir işlem yapılamayacağı anlamına gelmez.

CMK m.67/5'e göre bilirkişi incelemesi tamamlandıktan sonra Cumhuriyet savcısı, katılan, şüpheli veya sanık ile müdafilerine itirazlarını bildirmeleri veya yeni bilirkişi incelemesi talep etmeleri için süre verilebilir.

Rapora itiraz edilirken örneğin;

• Numunenin yanlış veya yetersiz olduğu,
• İnceleme yönteminin açıklanmadığı,
• Raporun gerekçesiz olduğu,
• Bulgular ile sonuç arasında çelişki bulunduğu,
• Başka inceleme yapılması gerektiği,
• Önceki raporla çelişki bulunduğu

ileri sürülebilir.

Yeni Kriminal Rapor Alınması Talep Edilebilir Mi?

Evet.

CMK m.67/5 açık şekilde yeni bilirkişi incelemesi istenebilmesine imkân vermektedir.

Örneğin bir silah hakkında ilk kriminal raporun yetersiz olduğu düşünülüyorsa yeni bir balistik inceleme talep edilebilir.

Benzer şekilde;

• DNA,
• Parmak izi,
• İmza,
• Belge,
• Ses veya görüntü

bakımından yeni inceleme yapılması istenebilir.

Ancak mahkeme her yeni inceleme talebini kabul etmek zorunda değildir. Talebin neden gerekli olduğu somut şekilde açıklanmalıdır.

Özel Uzmandan Rapor Alınabilir Mi?

Evet.

CMK m.67/6'ya göre Cumhuriyet savcısı, katılan, şüpheli veya sanık, müdafii veya vekili yargılama konusu olay veya bilirkişi raporu hakkında uzmanından bilimsel mütalaa alabilir.

Örneğin savunma;

• Balistik uzmanından,
• Adli genetik uzmanından,
• Belge inceleme uzmanından,
• Dijital inceleme uzmanından

bilimsel görüş alarak dosyaya sunabilir.

Bu görüş resmî kriminal raporla birlikte mahkeme tarafından değerlendirilir.

Kriminal Uzman Duruşmada Dinlenebilir Mi?

Evet.

CMK m.68'e göre mahkeme bilirkişinin duruşmada dinlenmesine karar verebilir. Taraflar da bilirkişinin açıklama yapmak üzere duruşmaya çağrılmasını talep edebilir.

Bu özellikle raporda;

• Belirsiz ifadeler bulunuyorsa,
• İstatistiksel sonuçların açıklanması gerekiyorsa,
• Başka raporla çelişki varsa,
• Kullanılan yöntem tartışmalıysa

önemli olabilir.

Savunma böylece raporu hazırlayan uzmana teknik konularda soru yöneltebilir.

Kriminal Raporda “Sanık Suçludur” Denilebilir Mi?

Hayır.

Kriminal uzman veya bilirkişinin görevi teknik bulguları tespit etmektir.

CMK m.67/3 gereğince bilirkişinin hukuki nitelendirme ve değerlendirme yapması yasaktır.

Adalet Bakanlığı Bilirkişilik Daire Başkanlığının eğitim materyallerinde de bilirkişinin delilleri değerlendirerek sanığın cezalandırılıp cezalandırılmayacağı sonucuna ulaşmasının ceza muhakemesi sisteminde kabul edilemeyeceği belirtilmektedir.

Dolayısıyla raporda;

“Bu kişi suçludur.”

veya;

“Sanığın cezalandırılması gerekir.”

şeklindeki değerlendirmeler bilirkişinin görev alanını aşar.

Sonuç

Kriminal rapor ceza davasında son derece önemli bir teknik delil olabilir ancak mahkemeyi bağlayan ve tek başına sanığın suçlu olduğuna karar veren bir belge değildir.

Kriminal incelemeler kapsamında;

• Balistik,
• Parmak izi,
• DNA ve biyolojik inceleme,
• Uyuşturucu ve kimyasal analiz,
• El yazısı ve belge incelemesi,
• Ses, görüntü ve dijital veri incelemesi

yapılabilir. Emniyet ve Jandarma kriminal laboratuvarları bu alanlarda teknik incelemeler gerçekleştirmektedir.

Kriminal raporun sonucu diğer delillerle birlikte değerlendirilir. Bilirkişinin hukuki değerlendirme yapması veya sanığın suçlu olup olmadığına karar vermesi mümkün değildir.

Ayrıca rapora karşı CMK m.67 kapsamında itiraz edilebilir, yeni bilirkişi incelemesi talep edilebilir ve uzmanından bilimsel mütalaa alınabilir.

Bu nedenle;

“Kriminal rapor sanık aleyhine geldi, artık beraat mümkün değildir.”

şeklinde otomatik bir sonuç çıkarılamaz.

Raporun hangi materyal üzerinden hazırlandığı, örneklerin nasıl alındığı ve muhafaza edildiği, kullanılan teknik yöntem, raporun başka delillerle uyumu ve teknik tespitin suçun hangi unsurunu gerçekten ispatladığı birlikte değerlendirilmelidir.

Esenyurt ceza avukatı, Büyükçekmece ceza avukatı, Beylikdüzü ceza avukatı, Bahçeşehir ceza avukatı ve İstanbul ağır ceza avukatı kapsamında kriminal rapora itiraz, balistik ve parmak izi incelemeleri, DNA delilleri, uyuşturucu analizleri, bilirkişi raporları ve ağır ceza davalarına ilişkin hukuki destek alınabilir.

İletişim: 0542 547 48 51