Beraat kararı, yapılan yargılama sonucunda sanık hakkında mahkûmiyet kurulmasını gerektiren şartların bulunmadığının kabul edilmesi hâlinde verilir.
Ceza Muhakemesi Kanunu m.223/2’de beraat kararı verilebilecek hâller açıkça düzenlenmiştir.
Beraat Kararı Hangi Hallerde Verilir?
CMK m.223/2’ye göre beraat kararı şu beş durumda verilir:
- Yüklenen fiilin kanunda suç olarak tanımlanmamış olması,
- Suçun sanık tarafından işlenmediğinin sabit olması,
- Sanığın kast veya taksirinin bulunmaması,
- Olayda hukuka uygunluk nedeninin bulunması,
- Suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit olmaması.
Bu hâllerden özellikle sonuncusu, uygulamada sıkça delil yetersizliği nedeniyle beraat olarak ifade edilmektedir.
Delil Yetersizliğinde Beraat Verilir Mi?
Evet.
Sanığın suçu işlediği her türlü makul şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delillerle ortaya konulamıyorsa mahkûmiyet kararı verilemez.
Ceza yargılamasında;
“Sanık suçu işlemiş olabilir.”
düşüncesi mahkûmiyet için yeterli değildir.
Yargıtay 8. Ceza Dairesinin 17.02.2025 tarihli kararında da sanıkların suç işlediğine ilişkin soyut beyan dışında her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil bulunmadığından beraat kararı verilmesi gerektiği kabul edilmiştir.
Şüpheden Sanık Yararlanır İlkesi Nedir?
Ceza hukukunun temel ilkelerinden biri “şüpheden sanık yararlanır” ilkesidir.
Örneğin;
- Tek ve çelişkili bir tanık beyanı bulunması,
- Kamera görüntüsünün sanığı açıkça göstermemesi,
- Telefon veya HTS kayıtlarının kesin bağlantı kurmaması,
- Suç eşyasının sanığa ait olduğunun belirlenememesi,
- Mağdur anlatımının diğer delillerle doğrulanmaması
gibi durumlarda dosyada giderilemeyen ciddi şüphe bulunabilir.
Yargıtay 6. Ceza Dairesinin 12.06.2025 tarihli kararında, şikâyetçinin soyut beyanı dışında mahkûmiyete yeterli hukuka uygun, somut, kesin ve inandırıcı delil bulunmadığı gerekçesiyle şüpheden sanık yararlanır ilkesi uyarınca beraat gerektiği belirtilmiştir.
Sanığın Suçu İşlemediği Anlaşılırsa Ne Olur?
Sanığın suç tarihinde başka yerde bulunduğunun kesin olarak ortaya çıkması, kamera görüntülerinin başka kişiyi göstermesi veya maddi delillerin sanığı tamamen dışlaması gibi hâllerde CMK m.223/2-b kapsamında beraat kararı verilebilir.
Bu durum, “suçu sanığın işlediği ispatlanamadı” hâlinden farklıdır.
Birinde sanığın işlemediği sabittir; diğerinde ise sanığın işlediğini kanıtlayacak yeterli kesinlikte delil bulunmamaktadır.
Suçun Unsurları Oluşmamışsa Beraat Verilir Mi?
Evet.
Sanığa isnat edilen davranış kanunda suç olarak düzenlenmemişse beraat kararı verilir.
Örneğin taraflar arasındaki olay yalnızca;
- Borç-alacak ilişkisi,
- Sözleşmenin yerine getirilmemesi,
- Ticari uyuşmazlık
niteliğinde olup dolandırıcılık suçunun hile unsurunu taşımıyorsa ceza sorumluluğu doğmayabilir.
Benzer şekilde suçun oluşması için gerekli kast veya taksir bulunmuyorsa da beraat gündeme gelir. CMK m.223/2 bu durumu ayrıca beraat nedeni olarak düzenlemektedir.
Meşru Savunma Hâlinde Beraat Verilir Mi?
Şartları varsa evet.
Sanığın fiili gerçekleştirdiği sabit olsa bile olayda meşru savunma gibi bir hukuka uygunluk nedeni bulunuyorsa beraat kararı verilir.
Örneğin kendisine yönelik devam eden haksız saldırıyı orantılı biçimde engellemek amacıyla hareket eden kişinin fiili, şartlarının bulunması hâlinde hukuka uygun kabul edilebilir.
CMK m.223/2-d, fiilin sanık tarafından işlenmiş olmasına rağmen hukuka uygunluk nedeni bulunmasını açıkça beraat sebebi olarak düzenlemektedir.
Sadece Müşteki Beyanı Varsa Beraat Verilir Mi?
Her dosyada otomatik olarak beraat verilmez.
Mağdur veya müşteki beyanı bazı suçlarda önemli bir delildir. Ancak beyanın;
- Tutarlı olup olmadığı,
- Olayın diğer delilleriyle desteklenip desteklenmediği,
- Zaman içinde değişip değişmediği,
- Maddi gerçeklikle uyumlu olup olmadığı
değerlendirilmelidir.
Beyan dışında hiçbir objektif delil bulunmuyor ve mevcut anlatım ciddi çelişkiler içeriyorsa mahkûmiyet için gerekli ispat seviyesine ulaşılıp ulaşılmadığı tartışılmalıdır.
Hukuka Aykırı Delille Mahkûmiyet Verilebilir Mi?
Kural olarak hayır.
Ceza yargılamasında mahkûmiyet, hukuka uygun şekilde elde edilmiş delillere dayanmalıdır.
Örneğin hukuka aykırı arama, usulsüz telefon incelemesi veya hukuka aykırı biçimde ele geçirilen dijital kayıtlar değerlendirme dışı bırakıldığında dosyada sanığın suçunu kanıtlayan başka yeterli delil kalmıyorsa beraat kararı gündeme gelebilir.
Bu nedenle bir ceza avukatı tarafından yalnızca delilin içeriği değil, nasıl elde edildiği de incelenmelidir.
Beraat ile Davanın Düşmesi Aynı Şey Midir?
Hayır.
Beraat, sanığın ceza sorumluluğunu gerektiren suçun ispatlanamaması veya CMK m.223/2’deki diğer nedenlerin bulunması hâlinde verilir.
Düşme kararı ise örneğin;
- Şikâyetten vazgeçme,
- Zamanaşımı,
- Sanığın ölümü gibi
yargılamayı sona erdiren farklı hukuki nedenlerle gündeme gelebilir.
Dolayısıyla;
“Şikâyetçi vazgeçti, sanık beraat etti.”
ile
“Suç ispatlanamadığı için sanık beraat etti.”
aynı hukuki sonuç değildir.
Esenyurt, Büyükçekmece, Beylikdüzü ve Bahçeşehir’de Beraat Kararı
Bir Esenyurt ceza avukatı tarafından dosya incelenirken sanık aleyhindeki delillerin mahkûmiyet için yeterli kesinliğe ulaşıp ulaşmadığı değerlendirilmelidir.
Bir Büyükçekmece ceza avukatı ile yürütülen davada tanık, kamera, HTS, telefon incelemesi ve diğer maddi deliller birlikte değerlendirilmelidir.
Bir Beylikdüzü ceza avukatı veya Bahçeşehir ceza avukatı tarafından özellikle hukuka aykırı deliller çıkarıldığında dosyada mahkûmiyete yeterli başka delil kalıp kalmadığı incelenmelidir.
Sonuç
CMK m.223/2’ye göre beraat kararı;
- Fiilin suç olmaması,
- Sanığın fiili işlemediğinin sabit olması,
- Kast veya taksirin bulunmaması,
- Hukuka uygunluk nedeni bulunması,
- Suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit olmaması
hâllerinde verilebilir.
Ceza mahkûmiyeti ihtimale veya varsayıma değil, her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delillere dayanmalıdır. Yargıtayın 2025 tarihli kararlarında da bu seviyede delil bulunmadığı durumlarda beraat verilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Bu nedenle ceza dosyalarında;
“Sanığın suçsuzluğunu ispatlaması” değil, iddia edilen suçun sanık tarafından işlendiğinin hukuka uygun delillerle ispatlanması esastır.
Esenyurt ceza avukatı, Büyükçekmece ceza avukatı, Beylikdüzü ceza avukatı, Bahçeşehir ceza avukatı ve İstanbul ağır ceza avukatı kapsamında beraat, delil yetersizliği, hukuka aykırı delil ve ceza davalarına ilişkin hukuki destek alınabilir.
İletişim: 0542 547 48 51