Evlilik, eşlerin sosyal hayatlarını tamamen sona erdirmelerini gerektirmez. Eşlerden birinin arkadaşlarıyla görüşmesi, dışarı çıkması, spor yapması, av veya balık gibi hobileriyle ilgilenmesi tek başına boşanma sebebi ya da kusur değildir.

Ancak eşlerden biri arkadaş çevresini sürekli olarak eşinin, çocuklarının ve aile sorumluluklarının önüne geçiriyor; eve düzenli olarak geç geliyor, çocuklarla ilgilenmiyor, ailece yapılması gereken faaliyetlere katılmıyor ve bütün ev yükünü diğer eşin üzerine bırakıyorsa durum farklı değerlendirilebilir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 23.05.2024 tarihli, 2023/5331 E. ve 2024/3786 K. sayılı kararına konu olayda erkeğin eşi, çocukları ve ev ihtiyaçlarıyla yeterince ilgilenmeyip kendi arkadaş çevresiyle daha fazla zaman geçirmesi; eşinin nöbet tuttuğu günlerde dahi ava veya balığa giderek çocukların bakımını aksatması boşanma dosyasındaki kusur vakıaları arasında değerlendirilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesinin bu davranışı kusur kapsamında tutan değerlendirmesi Yargıtay tarafından onanmıştır.

Arkadaşlarla Fazla Vakit Geçirmek Tek Başına Kusur Mudur?

Hayır.

Eşlerin evlilik dışında da sosyal çevrelerinin bulunması doğaldır.

Arkadaşlarla görüşmek, kahve içmek, spor yapmak veya sosyal etkinliklere katılmak tek başına boşanma kusuru oluşturmaz.

Asıl mesele bu sosyal hayatın evlilik birliğinin gerektirdiği sorumlulukların ihmaline neden olup olmadığıdır.

Her Akşam Arkadaşlarla Dışarı Çıkmak Kusur Sayılır Mı?

Somut olayın özelliklerine göre kusur oluşturabilir.

Özellikle eş her akşam arkadaşlarıyla vakit geçiriyor, eve yalnızca uyumak için geliyor ve eşine veya çocuklarına zaman ayırmıyorsa aile hayatının ihmal edildiği ileri sürülebilir.

Ancak iş gereği sosyal etkinliklere katılmak veya belirli dönemlerde yoğun bir sosyal hayat yaşamak tek başına yeterli değildir.

Eşin Arkadaşlarını Ailesinden Önde Tutması Kusur Mudur?

Sürekli hâle gelmişse evet.

Evlilik içerisindeki her plan arkadaşlara göre yapılıyor, eş ve çocukların ihtiyaçları sürekli ikinci plana atılıyor ve ortak aile hayatı fiilen ortadan kalkıyorsa kusur gündeme gelebilir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2023/5331 E., 2024/3786 K. sayılı kararına konu olayda da erkeğin kendi arkadaş çevresiyle daha çok vakit geçirirken eş ve çocukların ihtiyaçlarıyla yeterince ilgilenmemesi kusur değerlendirmesinde dikkate alınmıştır.

Arkadaşlarıyla Gezerken Çocukları İhmal Etmek Kusur Mudur?

Evet.

Çocukların bakım ve gözetimi anne ve babanın ortak sorumluluğudur.

Eşlerden birinin sürekli arkadaşlarıyla vakit geçirmek için çocuk bakımından kaçınması, diğer eşin bütün bakım yükünü tek başına üstlenmesine neden olması kusur oluşturabilir.

Özellikle çocuğun hastalığı, okul sorumlulukları veya bakım ihtiyacı bulunduğu hâlde ebeveynin sosyal faaliyetleri tercih etmesi önemlidir.

Eş Nöbetçiyken veya Çalışırken Arkadaşlarla Gezmek Kusur Mudur?

Somut olayda ciddi bir ihmal oluşturabilir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2023/5331 E., 2024/3786 K. sayılı kararına konu olayda kadın eşin işi nöbet tutmayı gerektirdiği hâlde, erkeğin bu günlerde dahi ava veya balığa gittiği ve çocukların komşuya bırakılmak zorunda kaldığı kabul edilmiştir.

Bu nedenle eşin sosyal faaliyeti, diğer eşin çalışma şartlarını ve çocuk bakımını tamamen görmezden gelecek seviyeye ulaşıyorsa kusur gündeme gelebilir.

Arkadaşlarla Av veya Balığa Gitmek Kusur Mudur?

Tek başına hayır.

Av, balık, spor veya başka hobiler evlilikte kusur değildir.

Ancak bu faaliyetler sürekli olarak aile sorumluluklarının önüne geçiriliyorsa farklı değerlendirilir.

Sorun hobinin kendisi değil, aile hayatının ihmalidir.

Arkadaşlarla Gece Geç Saatlere Kadar Kalmak Kusur Mudur?

Tek başına her durumda değil.

Ancak bu durum sık sık yaşanıyor, eşe haber verilmiyor, eve çok geç geliniyor ve aile hayatı bundan ciddi şekilde etkileniyorsa kusur değerlendirmesine konu olabilir.

Özellikle geç gelmeye alkol kullanımı, iletişimsizlik, ilgisizlik veya çocuk bakımının ihmal edilmesi eşlik ediyorsa davranışın ağırlığı artar.

Arkadaşlarla Sürekli Tatil Yapmak Kusur Sayılır Mı?

Somut olayda olabilir.

Eş, ailesiyle hiç tatil veya etkinlik planlamazken bütün izinlerini sürekli arkadaşlarıyla geçiriyor ve eşini aile hayatından dışlıyorsa ilgisizlik ve birlik görevlerinin ihlali gündeme gelebilir.

Ancak arkadaşlarla zaman zaman seyahat etmek tek başına kusur değildir.

Eşin Ailesiyle Hiç Vakit Geçirmeyip Arkadaşlarıyla Sürekli Dışarı Çıkması Kusur Mudur?

Evet, süreklilik kazanmışsa kusur oluşturabilir.

Evlilik birliğinde eşlerin birlikte vakit geçirmek ve ortak yaşamı sürdürmek konusunda karşılıklı yükümlülükleri bulunmaktadır.

Yargıtay'ın başka kararlarında da eş ve çocuklara ilgisiz kalma, aile olmanın gereklerini yerine getirmeme ve bütün zamanı telefon veya başka kişisel uğraşlara ayırma kusur değerlendirmesine konu olmuştur.

Eşin Eve Geldikten Sonra da Sürekli Arkadaşlarıyla Telefonda Konuşması Kusur Mudur?

Tek başına değil.

Ancak eş eve geldikten sonra da bütün zamanını arkadaşları, telefon veya sosyal medya ile geçiriyor; diğer eş ve çocuklarla hiç ilgilenmiyorsa bu davranış aile içi ilgisizlik olarak değerlendirilebilir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2023/4097 E., 2024/3495 K. sayılı kararına konu olayda erkeğin internette çok fazla zaman geçirerek eş ve çocuğunu ihmal ettiği yönündeki tespit kusur değerlendirmesinde yer almıştır.

Eşin Arkadaşlarıyla Vakit Geçirmesi Nedeniyle Eve Geç Gelmesi Kusur Mudur?

Sürekli ve haklı neden olmadan gerçekleşiyorsa olabilir.

Yargıtay kararlarında eve geç gelerek eşini ve ailesini ihmal etme kusur olarak değerlendirilebilen davranışlar arasındadır. Örneğin Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2024/1812 E., 2024/2167 K. sayılı kararına konu olayda eve geç gelme ve aileyi ihmal etme, diğer kusurlu davranışlarla birlikte değerlendirilmiştir.

Arkadaş Çevresi Yüzünden Eşle Tartışmak Kusur Mudur?

Tartışmanın içeriğine göre değerlendirilir.

Eşlerden birinin arkadaş çevresi nedeniyle diğer eşin makul taleplerini sürekli reddetmesi, hakaret veya tehdit etmesi kusur oluşturabilir.

Ancak yalnızca “arkadaşlarını sevmiyorum” şeklindeki bir anlaşmazlık boşanma için tek başına yeterli değildir.

Eşin Arkadaşlarını Eve Sürekli Getirmesi Kusur Mudur?

Her durumda değil.

Ortak konuta zaman zaman misafir gelmesi olağandır.

Ancak diğer eşin itirazlarına rağmen her gün kalabalık arkadaş gruplarının eve getirilmesi ve ortak yaşamın huzurunun sürekli bozulması kusur değerlendirmesine konu olabilir.

Özellikle geç saatlere kadar süren toplantılar veya çocukların düzeninin bozulması önem taşıyabilir.

Eşin Arkadaşlarının Evliliğe Müdahale Etmesine İzin Vermesi Kusur Mudur?

Somut olayda olabilir.

Arkadaşların eşler arasındaki sorunlara sürekli müdahale etmesi ve eşin bu müdahaleleri desteklemesi evlilik birliğinin bağımsızlığını zedeleyebilir.

Ancak yalnızca arkadaş tavsiyesi almak kusur değildir.

Eşin Arkadaşlarıyla İçki İçmesi Kusur Mudur?

Alkol kullanımı tek başına boşanma kusuru değildir.

Ancak arkadaş çevresiyle sürekli alkol kullanılması, eve geç gelinmesi, aile ihtiyaçlarının ihmal edilmesi veya hakaret ve şiddet davranışlarının ortaya çıkması durumunda değerlendirme değişebilir.

Sorun yalnızca arkadaşlarla içki içmek değil, davranışın aile yaşamı üzerindeki etkisidir.

Arkadaşlarıyla Vakit Geçirmek İçin Eşe Yalan Söylemek Kusur Mudur?

Sürekli hâle gelmişse kusur oluşturabilir.

Örneğin eş “işteyim” diyerek sürekli arkadaşlarıyla dışarı çıkıyor ve bulunduğu yer konusunda yalan söylüyorsa güven ilişkisi ayrıca zarar görebilir.

Bu durumda arkadaşlarla vakit geçirmenin yanında sürekli yalan söyleme de ayrı bir kusur vakıası olabilir.

Eşin Arkadaş Çevresindeki Karşı Cinsle Görüşmesi Kusur Mudur?

Tek başına hayır.

Evli kişinin karşı cinsten arkadaşlarının bulunması otomatik olarak sadakatsizlik anlamına gelmez.

Ancak ilişkinin niteliği arkadaşlık sınırlarını aşmışsa, gizli görüşmeler veya romantik içerikli mesajlaşmalar varsa güven sarsıcı davranış veya sadakat yükümlülüğünün ihlali ayrıca gündeme gelebilir.

Eşi Arkadaş Ortamına Hiç Dahil Etmemek Kusur Mudur?

Tek başına değil.

Eşlerin farklı arkadaş çevrelerinin bulunması normaldir.

Ancak eş sürekli olarak diğer eşini dışlıyor, bütün sosyal hayatını eşinden gizli sürdürüyor ve aile birlikteliğine hiç zaman ayırmıyorsa ilgisizlik değerlendirmesi yapılabilir.

“Arkadaşlarım Senden Daha Önemli” Demek Kusur Mudur?

Tek bir söz her durumda kusur olmayabilir.

Ancak bu yaklaşım sürekli davranışlarla destekleniyor ve eş gerçekten aileden dışlanıyorsa önem kazanır.

Örneğin her planın arkadaşlarla yapılması, eşin ihtiyaçlarının sürekli reddedilmesi ve aile sorumluluklarının arkadaşlar nedeniyle yerine getirilmemesi birlikte değerlendirilebilir.

Arkadaşlarla Fazla Vakit Geçirmek Psikolojik Şiddet Sayılır Mı?

Tek başına hayır.

Ancak eşin bilinçli biçimde dışlanması, değersiz hissettirilmesi veya arkadaş çevresi kullanılarak aşağılanması psikolojik şiddete dönüşebilir.

Sosyal hayatın kendisi değil, davranışın eş üzerindeki baskıcı ve aşağılayıcı etkisi önemlidir.

Bu Davranış Ekonomik Şiddet Sayılır Mı?

Her durumda değil.

Ancak eş aile giderlerini karşılamazken gelirini sürekli arkadaşlarıyla eğlence, tatil veya başka sosyal faaliyetlere harcıyorsa ekonomik ihmal gündeme gelebilir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2023/5331 E., 2024/3786 K. sayılı kararına konu olayda da eş ve ev ihtiyaçlarıyla ilgilenmeme ile arkadaş çevresine daha fazla zaman ayırma birlikte değerlendirilmiştir.

Eş Çocuklara Vakit Ayırmayıp Arkadaşlarıyla Geziyorsa Velayeti Etkiler Mi?

Etkileyebilir.

Velayette temel kriter çocuğun üstün yararıdır.

Bir ebeveynin uzun süre çocuğun eğitimi, sağlığı ve günlük bakımıyla ilgilenmemesi; buna karşılık sosyal hayatını sürekli önceliklendirmesi ebeveynlik kapasitesinin değerlendirilmesinde önem taşıyabilir.

Ancak boşanmadaki kusur otomatik olarak velayet sonucu doğurmaz.

Arkadaşlarla Fazla Vakit Geçirmek Manevi Tazminat Sebebi Midir?

Tek başına genellikle yeterli değildir.

TMK m.174 kapsamında manevi tazminat için kişilik haklarına saldırı niteliğinde davranışlar gerekir.

Sırf sosyal hayatın yoğun olması her durumda manevi tazminat sebebi değildir.

Ancak davranış hakaret, aşağılama, sadakatsizlik veya başka kişilik hakkı ihlalleriyle birleşiyorsa değerlendirme değişebilir.

Arkadaş Çevresini Aileden Önde Tutan Eş Tam Kusurlu Sayılır Mı?

Her durumda hayır.

Mahkeme tarafların bütün davranışlarını değerlendirir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2023/5331 E., 2024/3786 K. sayılı kararına konu dosyada erkeğin arkadaş çevresiyle daha fazla vakit geçirmesi ve aile ihtiyaçlarını ihmal etmesi kusur olarak korunmuş; ancak kadın eşe yüklenen başka kusurlar da bulunduğu için sonuçta taraflar eşit kusurlu kabul edilmiştir. Yargıtay bu değerlendirmeyi onamıştır.

Bu nedenle tek bir davranış üzerinden otomatik tam kusur sonucu çıkarılmaz.

Arkadaşlarla Fazla Vakit Geçirmek Nafakayı Etkiler Mi?

Kusur tespiti yoksulluk nafakası bakımından önemlidir.

Ancak nafaka yalnızca eşin arkadaşlarıyla ne kadar zaman geçirdiğine göre belirlenmez.

Tarafların bütün kusurları ve ekonomik durumları birlikte değerlendirilir.

Arkadaşlarla Fazla Vakit Geçirildiği Nasıl İspatlanır?

Tanıklar, taraflar arasındaki mesajlar, ortak yaşamın düzenini bilen kişiler ve hukuka uygun diğer deliller kullanılabilir.

Örneğin eşin her akşam arkadaşlarıyla dışarıda olduğuna doğrudan şahit olan kişiler dinlenebilir.

Ancak yalnızca “hep arkadaşlarıylaydı” şeklindeki soyut ifadeler yerine somut olayların anlatılması daha güçlüdür.

WhatsApp Mesajları Delil Olabilir Mi?

Hukuka uygun şekilde elde edilmişse evet.

Örneğin;

“Bugün de arkadaşlarımla çıkacağım.”

“Çocuklarla sen ilgilen.”

“Hafta sonunu yine arkadaşlarla geçireceğim.”

şeklindeki sürekli yazışmalar aile sorumluluklarının ihmal edildiği iddiasını destekleyebilir.

Arkadaşlar Tanık Olabilir Mi?

Evet.

Eşin birlikte vakit geçirdiği arkadaşlarının da tanık olarak dinlenmesi mümkündür.

Ancak tanığın tarafla yakınlığı mahkemenin beyanı değerlendirirken dikkate alabileceği unsurlardan biridir.

Komşular Tanık Olabilir Mi?

Evet.

Eşin sürekli eve geç geldiğini veya çocukların diğer eş tarafından sürekli tek başına bırakıldığını doğrudan gözlemleyen komşular tanık olabilir.

“Eşim Sürekli Arkadaşlarıyla Geziyordu” Demek Dilekçede Yeterli Midir?

Tek başına yeterli olmayabilir.

Bu davranışın aile yaşamını nasıl etkilediği somutlaştırılmalıdır.

Örneğin hangi sıklıkta eve gelmediği, çocuk bakımının nasıl aksadığı, aile giderlerine katkısının bulunup bulunmadığı ve eşinin yardım taleplerini nasıl reddettiği açıklanmalıdır.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2023/5331 E., 2024/3786 K. sayılı kararında da sadece “arkadaşlarıyla vakit geçiriyordu” denilmemiş; eş ve çocuklarla ilgilenmeme, ev ihtiyaçlarını ihmal etme ve çocukların bakımının aksaması gibi somut sonuçlar birlikte değerlendirilmiştir.

Eş Arkadaşlarıyla Görüşmeyi Azaltır ve Taraflar Barışırsa Ne Olur?

Tarafların gerçekten barışması ve ortak hayatı sürdürmesi hâlinde geçmiş olayların affedilip affedilmediği ayrıca değerlendirilebilir.

Ancak aynı davranışlar sonradan yeniden devam etmişse yeni kusur vakıaları ileri sürülebilir.

Eşin Arkadaşlarıyla Görüşmesini Yasaklamak Haklı Mıdır?

Kural olarak hayır.

Diğer eşin yoğun sosyal hayatından rahatsız olmak, bütün arkadaş ilişkilerini yasaklama hakkı vermez.

Eşin arkadaşlarıyla görüşmesinin tamamen engellenmesi de somut olayda baskıcı davranış oluşturabilir.

Asıl çözülmesi gereken mesele, sosyal hayat ile aile sorumlulukları arasındaki dengenin kurulup kurulmadığıdır.

Sonuç

Boşanma davasında eşin arkadaşlarıyla fazla vakit geçirmesi tek başına kusur değildir.

Evlilik, eşlerin sosyal hayatlarından tamamen vazgeçmesini gerektirmez. Ancak arkadaş çevresi sürekli olarak eşin, çocukların ve ortak aile yaşamının önüne geçiriliyor; çocuk bakımı ihmal ediliyor, eşe zaman ayrılmıyor, ev ihtiyaçları karşılanmıyor ve bütün sorumluluklar diğer eşin üzerine bırakılıyorsa kusur gündeme gelebilir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 23.05.2024 tarihli, 2023/5331 E., 2024/3786 K. sayılı kararına konu olayda da erkeğin çocukları, eşi ve ev ihtiyaçlarıyla yeterince ilgilenmeyip kendi arkadaş çevresiyle daha çok vakit geçirmesi; eşinin nöbetçi olduğu günlerde dahi ava veya balığa giderek çocuk bakımını aksatması kusurlu davranışlar arasında değerlendirilmiş ve bu değerlendirmeyi içeren Bölge Adliye Mahkemesi kararı onanmıştır.

Dolayısıyla mahkeme “kaç kez arkadaşlarıyla dışarı çıktı?” sorusundan çok, bu sosyal hayat nedeniyle evlilik ve ebeveynlik sorumluluklarının ihmal edilip edilmediğine bakacaktır.

Boşanma Davalarında Hukuki Destek

Arkadaş çevresine aşırı zaman ayırma, aileyi ihmal etme, eve geç gelme, çocuklarla ilgilenmeme, evlilik sorumluluklarını yerine getirmeme, kusur tespiti, nafaka, velayet ve maddi-manevi tazminat taleplerinde somut olayların delillerle birlikte değerlendirilmesi önemlidir.

Umut Hukuk ve Danışmanlık
Av. Umutcan SARIKAYA

Telefon: 0542 547 48 51
Telefon: 0542 141 48 51

Adres: Gökevler Mah. 539 Sok. Oğuzkent Sitesi 1-F-8, Esenyurt / İstanbul

Web: avukatumutsarikaya.com

Esenyurt, Beylikdüzü, Bahçeşehir, Büyükçekmece, Avcılar, Küçükçekmece ve İstanbul genelinde boşanma ve aile hukuku uyuşmazlıklarına ilişkin hukuki danışmanlık ve dava takip hizmeti sunulmaktadır.