Boşanma sürecinde taraflar arasında en sık uyuşmazlık yaşanan malvarlığı değerlerinden biri araçlardır. Özellikle otomobilin yalnızca eşlerden birinin adına kayıtlı olması, diğer eşin araç üzerinde hiçbir hakkının bulunmadığı düşüncesine yol açabilmektedir.
Ancak boşanmada aracın hukuki durumu belirlenirken yalnızca ruhsat veya trafik tescil kaydına bakılmaz. Aracın ne zaman satın alındığı, hangi ekonomik kaynakla alındığı, kredi kullanılıp kullanılmadığı, kişisel mal katkısı bulunup bulunmadığı ve aracın boşanmadan önce devredilip devredilmediği birlikte değerlendirilmelidir.
Türk Medeni Kanunu kapsamında yasal mal rejimi edinilmiş mallara katılma rejimidir. Evlilik ve mal rejimi devam ederken çalışma karşılığında elde edilen gelirlerle edinilen malvarlığı değerleri kural olarak edinilmiş mal kapsamında değerlendirilebilir.
Bu nedenle bir boşanma avukatı tarafından araçla ilgili mal paylaşımı değerlendirilirken trafik tescil kaydının yanında aracın edinme ve ödeme sürecinin de incelenmesi gerekir.
Evlilikte Alınan Araç Ortak Mal Mıdır?
Evlilik devam ederken tarafların çalışma gelirleri veya edinilmiş mal niteliğindeki ekonomik değerlerle satın alınan araç, kural olarak edinilmiş mal kapsamında değerlendirilebilir.
Ancak burada “ortak mal” ifadesi yanlış anlaşılmamalıdır.
Aracın eşlerden yalnızca birinin adına kayıtlı olması halinde diğer eş otomatik olarak aracın yarısının trafik sicilinde kendi adına tescilini kazanmaz. Mal rejiminin tasfiyesinde çoğu durumda katılma alacağı şeklinde parasal bir hak ortaya çıkar.
Yargıtay'ın 2024 tarihli bir kararında da evlilik birliği içerisinde edinilen ve eşlerden biri adına kayıtlı araç edinilmiş mal kabul edilerek diğer eş lehine katılma alacağı hesaplanmıştır.
Dolayısıyla;
“Araç benim üzerime kayıtlı, boşanmada eşim hiçbir hak talep edemez.”
şeklindeki düşünce her durumda doğru değildir.
Araç Kimin Üzerine Kayıtlıysa Onun Mu Olur?
Trafik sicilindeki kayıt aracın mülkiyeti bakımından son derece önemlidir. Ancak eşler arasındaki mal rejimi hesabında tek başına yeterli değildir.
Örneğin evlilik sırasında alınan otomobil tamamen kocanın adına kayıtlı olabilir. Araç edinilmiş mal niteliğindeyse kadın eşin koşulları mevcut olduğunda katılma alacağı ortaya çıkabilir.
Aynı durum aracın kadın adına kayıtlı olması halinde erkek eş bakımından da geçerlidir.
Bu nedenle bir Esenyurt boşanma avukatı tarafından araçla ilgili mal rejimi uyuşmazlığı incelenirken aracın tescil sahibinin yanında satın alma tarihi ve finansman şekli de araştırılmalıdır.
Evlilikten Önce Alınan Araç Boşanmada Paylaşılır Mı?
Eşlerden birinin evlenmeden önce sahip olduğu araç kural olarak kişisel mal niteliğindedir.
Bu nedenle evlilikten önce tamamen satın alınmış bir otomobilin kendisi, sırf taraflar daha sonra evlendi diye edinilmiş mala dönüşmez.
Ancak aracın evlilikten önce satın alınmış olması her uyuşmazlığı sona erdirmez.
Örneğin araç evlilikten önce krediyle alınmış ve kredi borcunun önemli bölümü evlilik içerisinde edinilmiş mal niteliğindeki gelirlerle ödenmiş olabilir. Böyle bir durumda ödeme dönemlerinin ayrıca değerlendirilmesi gerekebilir.
Bir Beylikdüzü boşanma avukatı tarafından bu tür bir dosya incelenirken aracın satın alma tarihi kadar kredi ödeme tablosunun da dikkate alınması önemlidir.
Krediyle Alınan Araç Nasıl Paylaşılır?
Araçların önemli bir bölümü taşıt veya ihtiyaç kredisi kullanılarak satın alınmaktadır.
Krediyle alınan araçlarda hesaplama yapılırken yalnızca aracın güncel piyasa değerinin yarısının alınması doğru olmayabilir.
Aracın satın alınmasında kullanılan kredinin hangi bölümünün mal rejimi devam ederken, hangi bölümünün mal rejimi sona erdikten sonra ödendiği önem taşır.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2024 tarihli bir kararında, araç için kullanılan kredi bakımından mal rejiminin sona erdiği tarihe kadar ödenen taksitlerle sonraki döneme kalan taksitler ayrı ayrı değerlendirilmiş ve katılma alacağı buna göre hesaplanmıştır.
Bu nedenle bir Büyükçekmece boşanma avukatı tarafından krediyle alınan araçlara ilişkin dosya hazırlanırken banka kredi sözleşmesi ve ayrıntılı ödeme tablosunun incelenmesi gerekir.
Boşanma Davasının Açıldığı Tarih Neden Önemlidir?
Mal rejimi bakımından boşanma davasının açıldığı tarih kritik öneme sahiptir.
Boşanmayla sonuçlanan davalarda eşler arasındaki mal rejimi kural olarak boşanma davasının açıldığı tarih itibarıyla sona erer.
Bu nedenle araç kredisine ilişkin ödemelerin boşanma davasından önce mi sonra mı yapıldığı hesaplamayı etkileyebilir.
Örneğin boşanma davasının açıldığı tarihte aracın kredi borcunun dokuz taksiti kalmış olabilir. Bu taksitlerin dava sonrasında ödenmesi, mal rejimi tasfiyesinde ayrıca dikkate alınabilir.
Katılma Alacağı Nedir?
Edinilmiş mallara katılma rejiminde eşlerin bütün malları fiziksel olarak ikiye bölünmez.
Her eşin edinilmiş malları belirlenir, bunlara ilişkin borçlar ve kanunda düzenlenen diğer hesap kalemleri dikkate alınır ve ortaya çıkan artık değer üzerinden diğer eşin katılma alacağı hesaplanır.
Bu nedenle araç eşlerden birinin adına kayıtlı kalabilir ancak diğer eş lehine araçtan kaynaklanan parasal bir alacak doğabilir.
Yargıtay'ın araçlara ilişkin mal rejimi kararlarında da doğrudan araç mülkiyetinin yarısının devri yerine katılma alacağı hesabının yapıldığı örnekler bulunmaktadır.
Dolayısıyla;
“Arabanın yarısını üzerime almak istiyorum.”
ile;
“Araçtan kaynaklanan mal rejimi alacağımı istiyorum.”
hukuken aynı talep değildir.
Aracı Alırken Diğer Eş Para Vermediyse Hak Talep Edebilir Mi?
Edinilmiş mallara katılma rejiminde katılma alacağının doğabilmesi için diğer eşin aracın alımına doğrudan para vermiş olması her durumda şart değildir.
Örneğin evlilik içerisinde edinilmiş gelirlerle alınan bir aracın tamamı erkek eş tarafından ödenmiş olabilir. Araç edinilmiş mal kabul ediliyorsa kadın eşin yalnızca para vermemiş olması katılma alacağını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
Buna karşılık değer artış payı gibi doğrudan katkıya dayalı taleplerde katkının kaynağı ve miktarı ayrıca önem taşır.
Bir Bahçeşehir boşanma avukatı tarafından mal paylaşımı talebi hazırlanırken bu nedenle katılma alacağı ile katkıya dayalı diğer talepler birbirinden ayrılmalıdır.
Araç Evlilikte Alınmış Ama Peşinatı Evlilik Öncesi Birikimden Ödenmişse Ne Olur?
Bir aracın finansmanında hem kişisel mal hem de edinilmiş mal kaynakları kullanılabilir.
Örneğin aracın bedelinin 600.000 TL'si eşlerden birinin evlilikten önce sahip olduğu kişisel birikimden, kalan kısmı ise evlilik sırasında kullanılan krediyle ödenmiş olabilir.
Bu durumda aracın tamamını doğrudan edinilmiş mal kabul etmek veya tamamını kişisel mal saymak doğru olmayabilir.
Kişisel maldan gelen katkının ispatlanması halinde mal kesimleri arasında hesaplama yapılması gündeme gelebilir.
Bu nedenle banka kayıtları ve para hareketleri büyük önem taşır.
Aile Aracı Hediye Etmişse Ne Olur?
Karşılıksız kazanımlar kural olarak kişisel mal kapsamında değerlendirilir.
Örneğin bir babanın otomobili yalnızca kendi kızına veya oğluna bağışlaması halinde aracın kişisel mal olduğu ileri sürülebilir.
Ancak aracın gerçekten bağış olup olmadığı, kime bağışlandığı ve ödeme sürecinin nasıl gerçekleştiği ispat konusu olabilir.
“Babam aldı” şeklindeki soyut bir beyan yerine araç bedelinin kim tarafından ödendiğini gösteren banka ve satış kayıtları önem taşıyabilir.
Evlilikten Önceki Araç Satılıp Evlilikte Yeni Araç Alınırsa Ne Olur?
Eşlerden biri evlilik öncesinde kendisine ait bir aracı satıp satış bedelini evlilik sırasında alınan yeni aracın finansmanında kullanmış olabilir.
Kişisel malların yerine geçen değerler de kural olarak kişisel mal kapsamında değerlendirilmektedir. Ancak yeni aracın bedelinin tamamı eski aracın satış bedelinden karşılanmamışsa karma bir finansman ortaya çıkabilir.
Örneğin eski araçtan 700.000 TL gelmiş ancak yeni araç 1.400.000 TL’ye alınmış ve kalan miktar evlilik sırasında krediyle karşılanmış olabilir.
Bu durumda finansman kaynaklarının oranı ve ödeme dönemleri ayrıca değerlendirilmelidir.
Araç Boşanmadan Önce Satılırsa Ne Olur?
Boşanma yaklaşırken araçların üçüncü kişilere devredilmesi uygulamada sık karşılaşılan uyuşmazlıklardan biridir.
Aracın satılmış olması, her durumda mal rejimi hesabında artık dikkate alınmayacağı anlamına gelmez.
Özellikle eşlerden birinin diğer eşin katılma alacağını azaltmak amacıyla aracı yakınlarına veya üçüncü kişilere devrettiğinin ileri sürüldüğü durumlarda eklenecek değer hükümleri gündeme gelebilir.
Yargıtay'ın 2024 tarihli bir kararında da mal rejimi sona ermeden önce aracın devredildiği, devrin katılma alacağını azaltma amacı taşıdığı kanaatine varılarak aracın değeri hesaplamada dikkate alınmıştır.
Bu nedenle aracın devredildiği tarih, satış bedeli ve alıcının kim olduğu özellikle önemlidir.
Araç Çocuğa veya Aile Yakınına Devredilirse Ne Olur?
Aracın müşterek çocuğa, anneye, babaya, kardeşe veya başka bir yakın kişiye devredilmesi de kendiliğinden geçerli bir mal kaçırma işlemi olduğu anlamına gelmez; ancak işlemin amacı ve niteliği araştırılabilir.
Yargıtay'ın incelediği bir mal rejimi dosyasında da eş adına kayıtlı aracın evlilik devam ederken müşterek çocuğa devredildiği ve bu devrin mal rejimi alacağı bakımından uyuşmazlık konusu olduğu görülmektedir.
Bu nedenle bir boşanma avukatı tarafından araç devri şüphesi bulunan dosyada geçmiş trafik tescil kayıtlarının temin edilmesi önem taşıyabilir.
Araç Satılmışsa Eski Sahiplik Bilgileri İstenebilir Mi?
Mal rejimi uyuşmazlığında aracın geçmişte hangi eş adına kayıtlı olduğu, ne zaman devredildiği ve yeni malik bilgileri önem taşıyabilir.
Bu nedenle dava kapsamında aracın tescil ve devir bilgilerinin ilgili kurumlardan getirtilmesi talep edilebilir.
Özellikle boşanmadan kısa süre önce yapılan devirlerin bulunması halinde devir tarihinin boşanma dava tarihiyle karşılaştırılması gerekir.
Araç Boşanma Davasından Sonra Alınmışsa Paylaşılır Mı?
Boşanma davası açıldıktan sonra satın alınan aracın durumu farklıdır.
Boşanmayla sonuçlanan davada mal rejimi dava tarihi itibarıyla sona erdiğinden, dava sonrasında edinilen araç kural olarak önceki edinilmiş mallara katılma rejiminin tasfiyesinde aynı şekilde değerlendirilmez.
Ancak aracın satın alınmasında boşanma davasından önce mevcut olan edinilmiş malvarlığının kullanılması gibi özel durumlar bulunabilir.
Bu nedenle yalnızca aracın tescil tarihine bakılarak kesin sonuç verilmeden önce para kaynağının da incelenmesi gerekir.
Aracın Değeri Nasıl Belirlenir?
Mal rejiminin tasfiyesinde aracın yıllar önceki satın alma bedeli üzerinden hesap yapılması her durumda doğru değildir.
Araçların marka, model, kilometre, hasar geçmişi ve genel durumu ekonomik değer üzerinde doğrudan etkilidir.
Mal rejimi davalarında bilirkişi incelemesi yoluyla aracın ilgili hukuki esaslara göre sürüm değeri belirlenebilir.
Yargıtay uygulamasında mal rejimi alacaklarının hesabında tasfiyeye konu malların karar tarihine en yakın sürüm değerlerinin dikkate alınmasına ilişkin değerlendirmeler bulunmaktadır.
Bu nedenle aracın yalnızca internetteki benzer ilanları üzerinden tek taraflı bir değer belirlenmesi yeterli olmayabilir.
Araçta Hasar veya Değer Kaybı Varsa Ne Olur?
Aracın geçirdiği kazalar, ağır hasar kaydı, kilometresi ve teknik durumu piyasa değerini etkileyebilir.
Tasfiyeye konu aracın değerinin hesaplanmasında aracın hukuken esas alınması gereken tarihteki niteliğinin ve tasfiye değerinin doğru belirlenmesi gerekir.
Aracın boşanma sürecinde kasıtlı biçimde değer kaybettirildiği veya elden çıkarıldığı yönünde bir iddia bulunuyorsa bu durumun ayrıca değerlendirilmesi gerekebilir.
Ticari Araçlar da Mal Paylaşımına Girer Mi?
Taksi, servis aracı, kamyonet veya ticari faaliyette kullanılan diğer araçların mal rejimi bakımından değerlendirilmesinde de temel olarak edinme tarihi ve finansman kaynağı önemlidir.
Aracın ticari faaliyette kullanılıyor olması tek başına kişisel mal olduğu anlamına gelmez.
Bununla birlikte şirket adına kayıtlı bir araç ile eşin şahsi adına kayıtlı ticari araç aynı hukuki durumda değildir.
Şirket varlığı söz konusuysa şirket paylarının ve şirket malvarlığının ayrıca değerlendirilmesi gerekebilir.
Araçta Tedbir Talep Edilebilir Mi?
Mal paylaşımı uyuşmazlığı devam ederken aracın satılması veya üçüncü kişilere devredilmesi riski bulunabilir.
Somut olayın ve yasal koşulların uygun olması halinde mal rejiminden kaynaklanan alacağın korunması amacıyla ihtiyati tedbir talep edilmesi gündeme gelebilir.
Ancak her boşanma veya mal paylaşımı davasında araç üzerine otomatik olarak tedbir konulması söz konusu değildir.
Mahkeme mevcut delilleri, uyuşmazlığın niteliğini ve talep edilen tedbirin gerekliliğini ayrıca değerlendirir.
Aldatan Eş Araçtan Hiç Pay Alamaz Mı?
Hayır.
Boşanmadaki kusur genel olarak mal rejiminin tasfiyesini otomatik şekilde ortadan kaldırmaz.
Bir eşin sadakat yükümlülüğüne aykırı davranması nedeniyle ağır kusurlu bulunması, evlilik sırasında alınmış otomobil üzerindeki bütün ekonomik hakkını kendiliğinden kaybettiği anlamına gelmez.
Ancak boşanmaya zina veya hayata kast sebebiyle karar verilmişse Türk Medeni Kanunu’nun özel düzenlemesi kapsamında kusurlu eşin artık değerdeki payının azaltılması veya kaldırılması gündeme gelebilir.
Dolayısıyla;
“Eşim beni aldattı, araba tamamen bana kalır.”
şeklinde genel bir kural bulunmamaktadır.
Araç İçin Hangi Belgeler Önemlidir?
Araçla ilgili mal rejimi uyuşmazlıklarında özellikle şu belgeler önem taşıyabilir:
- Trafik tescil ve geçmiş devir kayıtları,
- Araç satış sözleşmesi veya noter satış belgesi,
- Banka hesap hareketleri,
- Taşıt ve ihtiyaç kredisi ödeme tabloları,
- Peşinat ödeme kayıtları,
- Önceki aracın satış belgeleri,
- Miras veya bağış iddiasını gösteren belgeler,
- Aracın güncel değerinin belirlenmesine yarayan ekspertiz ve bilirkişi kayıtları.
Belgeler birlikte değerlendirildiğinde aracın edinilmiş mal veya kişisel mal niteliği ile diğer eşin olası alacak miktarı daha sağlıklı belirlenebilir.
Esenyurt, Büyükçekmece, Beylikdüzü ve Bahçeşehir’de Araç ve Mal Paylaşımı Davaları
Araçlara ilişkin mal paylaşımı uyuşmazlıklarında yalnızca otomobilin kimin adına kayıtlı olduğuna bakılması yeterli değildir.
Bir Esenyurt boşanma avukatı tarafından araç paylaşımı değerlendirilirken satın alma tarihi, kredi ödeme tablosu, peşinat kaynağı ve varsa araç devirleri birlikte incelenmelidir.
Bir Büyükçekmece boşanma avukatı ile yürütülen mal rejimi davasında özellikle boşanma öncesinde üçüncü kişilere gerçekleştirilen araç devirlerinin tarihi ve amacının araştırılması önem taşıyabilir.
Bir Beylikdüzü boşanma avukatı tarafından krediyle alınmış araç konusunda değerlendirme yapılırken boşanma davasının açıldığı tarihe kadar ve bu tarihten sonra yapılan kredi ödemelerinin ayrılması gerekebilir.
Aynı şekilde bir Bahçeşehir boşanma avukatı ile mal paylaşımı süreci yürütülürken aracın kişisel maldan gelen para, miras, bağış veya evlilik öncesi araç satışından elde edilen bedelle finanse edilip edilmediği ayrıca değerlendirilmelidir.
Sonuç
Boşanma davasında aracın kime kalacağı yalnızca ruhsatta yazan isme göre belirlenmez.
Aracın edinme tarihi, satın alma bedelinin kaynağı, kullanılan krediler, kredi taksitlerinin ödeme tarihleri, varsa kişisel mal katkıları ve aracın üçüncü kişilere devredilip devredilmediği mal rejiminin tasfiyesi bakımından önem taşımaktadır.
Evlilik ve edinilmiş mallara katılma rejimi devam ederken edinilmiş gelirlerle satın alınan bir araç yalnızca eşlerden birinin adına kayıtlı olsa dahi diğer eş lehine katılma alacağı doğabilir. Buna karşılık evlilikten önce alınan, miras veya bağış yoluyla edinilen ya da ispatlanabilir şekilde kişisel mal kaynağıyla satın alınan araçlar bakımından farklı hukuki sonuçlar ortaya çıkabilir.
Ayrıca boşanma öncesinde aracın üçüncü kişiye devredilmiş olması da tek başına mal rejiminden kaynaklanan hakkı ortadan kaldırmaz. Devrin diğer eşin katılma alacağını azaltma amacı taşıyıp taşımadığı somut olay kapsamında değerlendirilebilir. Yargıtay'ın güncel kararlarında araçların edinme şekli, kredi ödemeleri ve devir işlemleri ayrıntılı biçimde incelenmektedir.
Esenyurt boşanma avukatı, Büyükçekmece boşanma avukatı, Beylikdüzü boşanma avukatı ve Bahçeşehir boşanma avukatı kapsamında boşanma, araç paylaşımı, katılma alacağı, değer artış payı ve mal rejiminin tasfiyesine ilişkin uyuşmazlıkların somut dosya özelinde değerlendirilmesi için hukuki destek alınabilir.
Boşanma ve mal rejiminin tasfiyesine ilişkin hukuki danışmanlık için:
İletişim: 0542 547 48 51