Boşanma davalarında eşin telefonunda bulunan WhatsApp mesajları, sosyal medya yazışmaları, fotoğraflar ve diğer dijital içerikler sıkça delil olarak kullanılmak istenmektedir.
Ancak eşin telefonunda bir içeriğin bulunması, o içeriğin mahkemeye her koşulda hukuka uygun delil olarak sunulabileceği anlamına gelmez.
Özellikle telefonun şifresinin kırılması, gizlice casus yazılım yüklenmesi, başka bir hesaba izinsiz giriş yapılması veya eşin özel yazışmalarının sistematik şekilde takip edilmesi hâlinde hem hukuka aykırı delil yasağı hem de özel hayatın ve kişisel verilerin korunması gündeme gelebilir.
Bu nedenle boşanma davasında asıl soru yalnızca “mesajda ne yazıyor?” değil, aynı zamanda “bu mesaj nasıl elde edildi?” sorusudur.
Eşin Telefonundaki Mesajlar Boşanma Davasında Delil Olabilir Mi?
Evet, şartlarına göre olabilir.
WhatsApp mesajları, SMS kayıtları, sosyal medya yazışmaları, fotoğraflar veya başka dijital içerikler; aldatma, güven sarsıcı davranış, hakaret, tehdit veya başka kusurlu davranışların ispatında kullanılabilir.
Ancak Hukuk Muhakemeleri Kanunu bakımından hukuka aykırı şekilde elde edilmiş delillerin mahkeme tarafından dikkate alınması mümkün değildir.
Bu nedenle bir mesajın boşanma davasıyla ilgili olması tek başına yeterli değildir. Delilin elde edilme şeklinin de hukuka uygun olması gerekir.
Eşin Telefonunu Gizlice Karıştırmak Hukuka Uygun Mudur?
Her durumda değil.
Eşlerin evli olması, birbirlerinin bütün özel alanlarının ortadan kalktığı anlamına gelmez.
Anayasa'nın 20. maddesi herkesin özel hayatına ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkını güvence altına almakta; ayrıca kişisel verilerin korunmasını anayasal bir hak olarak düzenlemektedir.
Anayasa Mahkemesi de eşlerin birbirlerine karşı özel hayat alanlarının bulunmadığı sonucuna götürecek bir yaklaşımın anayasal güvencelerle bağdaşmayacağını açıkça belirtmiştir.
Dolayısıyla evlilik ilişkisi, eşlerden birine diğer eşin telefonunu sınırsız biçimde denetleme yetkisi vermez.
Telefonun Şifresini Kırarak Mesajlara Ulaşmak Delil Sayılır Mı?
Telefonun şifresinin kırılması, PIN kodunun izinsiz ele geçirilmesi veya başka teknik yöntemlerle telefona erişilmesi hukuka uygunluk bakımından ciddi sorun yaratır.
Bu yöntemle elde edilen mesajların boşanma davasında delil olarak kullanılması tartışmalı olacağı gibi, somut olayın özelliklerine göre özel hayatın gizliliği veya kişisel veriler bakımından ayrıca hukuki ve cezai sonuçlar doğabilir.
Özellikle eşin özel haberleşmesine bilinçli ve sistematik şekilde müdahale edilmesi ile tesadüfen görülen bir içerik aynı şekilde değerlendirilmez.
Casus Program Yükleyerek Eşin Telefonunu Takip Etmek Delil Olur Mu?
Bu konuda Anayasa Mahkemesinin önemli bir kararı bulunmaktadır.
B.Y. başvurusunda eşlerden biri, diğer eşin telefonuna casus yazılım yükleyerek fotoğraf, video, konuşma ve mesaj içeriklerini elde etmiş ve boşanma davasına sunmuştur.
Anayasa Mahkemesi, eşlerin birbirlerine karşı özel hayat alanlarının bulunduğunu özellikle vurgulamış; telefona yazılım yüklenerek kişisel verilerin ele geçirilmesinin yönteminin, kapsamının ve amacının ciddi biçimde incelenmesi gerektiğini belirtmiştir. Yapılan yargılamanın bu hususları yeterince araştırmaması nedeniyle kişisel verilerin korunmasını isteme hakkının ihlal edildiğine karar verilmiştir.
Dolayısıyla “boşanma davasında kullanacağım” gerekçesi casus yazılım kullanımını kendiliğinden hukuka uygun hâle getirmez.
Eşimin Telefonu Açıkken Mesajları Görürsem Delil Olur Mu?
Bu durum şifre kırarak veya casus yazılımla veri elde edilmesinden daha farklı değerlendirilir.
Örneğin ortak yaşam alanında açık durumda bulunan bir telefon ekranına gelen mesajın görülmesi ile eşin telefonunu gizlice alarak saatlerce özel yazışmalarının araştırılması aynı nitelikte değildir.
Delilin elde edilme biçimi bakımından olayın bütün koşulları dikkate alınmalıdır.
Telefonun açık olması da kişiye diğer eşin bütün mesajlarını araştırma, geçmiş yazışmalarını tarama veya hesaplarına sınırsız şekilde girme hakkı vermez.
Bu nedenle “telefon açıktı” ifadesi tek başına bütün elde etme yöntemlerini hukuka uygun hâle getirmez.
Telefon Şifresini Eş Daha Önce Kendisi Verdiyse Ne Olur?
Bu durumda da otomatik bir sonuç çıkarılamaz.
Eşin telefon şifresini geçmişte diğer eşle paylaşmış olması, telefonundaki bütün özel yazışmalarının süresiz olarak incelenmesine açık rıza verdiği anlamına gelmeyebilir.
Örneğin telefonun gündelik kullanım için ortak kullanılması ile eşin özel WhatsApp görüşmelerinin sistematik şekilde araştırılması birbirinden farklıdır.
Mahkeme, somut olayda tarafların kullanım alışkanlıklarını ve verinin ne şekilde elde edildiğini değerlendirebilir.
Ortak Kullanılan Telefonda Bulunan Mesajlar Delil Olur Mu?
Telefon gerçekten eşlerin ortak kullanımındaysa değerlendirme farklılaşabilir.
Ortak kullanılan cihazdaki ve her iki eşin de olağan şekilde erişebildiği içeriklerde mahremiyet beklentisi, yalnızca bir eşin kişisel kullanımındaki şifreli telefona göre daha düşük olabilir.
Ancak yine de başka kişilerin özel yazışmaları veya özel hesapları söz konusuysa sınırsız bir erişim hakkından bahsedilemez.
Her somut olayda delilin elde ediliş biçimi ayrıca değerlendirilmelidir.
WhatsApp Web Üzerinden Gizlice Mesajları Takip Etmek Hukuka Uygun Mudur?
Eşin bilgisi dışında WhatsApp hesabının başka bir bilgisayara bağlanması ve yazışmaların uzun süre takip edilmesi, özel haberleşmeye sistematik müdahale niteliği taşıyabilir.
Anayasa Mahkemesi, telefon ve internet aracılığıyla gerçekleştirilen haberleşmenin de haberleşmenin gizliliği kapsamında olduğunu kabul etmektedir.
Bu nedenle gizlice WhatsApp Web bağlantısı kurularak sürekli mesaj takip edilmesi, yalnızca boşanma davasında delil elde etme amacıyla yapıldığı gerekçesiyle kendiliğinden hukuka uygun kabul edilemez.
Eşin Sosyal Medya Hesabına Şifresiz Girmek Delil Sayılır Mı?
Sosyal medya hesabının herkese açık olması ile özel hesaba izinsiz erişilmesi birbirinden farklıdır.
Instagram veya başka bir platformda herkesin görebileceği paylaşımın ekran görüntüsünün alınması ile eşin özel hesabının şifresinin ele geçirilerek mesaj kutusuna girilmesi aynı hukuki değerlendirmeye tabi tutulmaz.
Özel mesajların ve kapalı hesap içeriklerinin elde edilmesinde kişinin makul mahremiyet beklentisi daha yüksektir.
Eşin Başka Biriyle Yazışmasını Görmek Aldatmayı İspatlar Mı?
Yazışmanın içeriğine göre güven sarsıcı davranış veya sadakat yükümlülüğüne aykırılık bakımından önemli bir delil olabilir.
Ancak tek bir mesajın doğrudan zina ispatladığını söylemek doğru değildir.
Zina iddiasında yazışmanın içeriği, görüşmelerin niteliği, tarafların davranışları ve diğer deliller birlikte değerlendirilir.
Ayrıca mesajların içeriği çok güçlü görünse bile bunların hukuka aykırı yöntemle elde edilmiş olması ayrı bir delil sorunu yaratır.
Ekran Görüntüsü Delil Olarak Kullanılabilir Mi?
Ekran görüntüsü mahkemeye sunulabilir.
Ancak karşı taraf görüntünün sahte olduğunu, üzerinde değişiklik yapıldığını veya yazışmanın tamamını yansıtmadığını ileri sürebilir.
Bu durumda ekran görüntüsünün ait olduğu hesap, tarih, yazışmanın bütünü ve gerektiğinde teknik inceleme önem kazanabilir.
Ayrıca ekran görüntüsünün gerçek olması ile hukuka uygun şekilde elde edilmiş olması birbirinden farklı meselelerdir.
Gerçek bir yazışma dahi hukuka aykırı yöntemle ele geçirilmiş olabilir.
Hukuka Aykırı Delil Boşanma Davasında Kullanılabilir Mi?
Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda hukuka aykırı olarak elde edilmiş delillerin mahkeme tarafından bir vakıanın ispatında dikkate alınamayacağı kabul edilmektedir.
Bu nedenle boşanma davasında “gerçeği ortaya çıkarıyorum” düşüncesiyle her türlü yönteme başvurulması mümkün değildir.
Özellikle kişinin telefonuna casus program yüklemek, özel hesabının şifresini kırmak veya haberleşmesini sürekli izlemek ciddi hukuka uygunluk sorunları doğurur.
Anayasa Mahkemesi de boşanma davasına sunulmak amacıyla telefondan kişisel veri elde edilmesinin, sırf aile ilişkisi bulunması gerekçesiyle denetim dışında bırakılamayacağını ortaya koymuştur.
Hukuka Aykırı Telefon İncelemesi Ceza Soruşturmasına Neden Olabilir Mi?
Somut olayın niteliğine göre evet.
Telefon içerisindeki özel verilerin hukuka aykırı şekilde ele geçirilmesi, kaydedilmesi veya üçüncü kişilerle paylaşılması; Türk Ceza Kanunu kapsamında özel hayatın gizliliğinin ihlali, haberleşmenin gizliliği veya kişisel verilere ilişkin suçlar yönünden değerlendirmeye konu olabilir.
Anayasa Mahkemesinin casus yazılım kararına konu olayda da eşin telefonundan ele geçirilen veriler nedeniyle ceza soruşturması ve kovuşturması yürütülmüştür.
Bu nedenle boşanma davasında delil elde etmeye çalışırken ayrıca ceza hukuku bakımından risk oluşturabilecek yöntemlerden kaçınılmalıdır.
Eşimin Telefonunda Delil Olduğunu Biliyorsam Ne Yapmalıyım?
Kişinin kendi yöntemleriyle eşinin telefonunu kırması veya gizli programlarla takip etmesi yerine hukuka uygun delil yollarının değerlendirilmesi gerekir.
Somut olaya göre tanık beyanları, herkese açık sosyal medya paylaşımları, banka kayıtları, otel kayıtları, HTS verileri veya mahkeme aracılığıyla getirtilmesi mümkün diğer belgeler kullanılabilir.
Hangi delilin mahkeme aracılığıyla talep edilebileceği ise ileri sürülen vakıaya göre değişir.
Önemli olan, davayı ispatlamak isterken elde edilen delilin hukuka aykırılığı nedeniyle kullanılamaz hâle gelmemesi ve ayrıca yeni bir hukuki soruna yol açılmamasıdır.
Eşimin Bana Gönderdiği Mesajları Mahkemeye Sunabilir Miyim?
Bu durum daha farklıdır.
Kişinin bizzat tarafı olduğu mesajlaşmalar ile eşinin başka kişilerle yaptığı özel görüşmelere gizlice ulaşılması aynı değildir.
Eşinizin size gönderdiği WhatsApp mesajı, SMS veya başka bir yazışmayı boşanma davasında sunmanız kural olarak daha farklı bir hukuki değerlendirmeye tabidir. Çünkü mesajın muhatabı doğrudan sizsiniz.
Buna karşılık eşiniz ile üçüncü kişi arasındaki gizli yazışmaya izinsiz erişilmesi özel hayat ve haberleşmenin gizliliği bakımından daha ciddi sorun doğurabilir.
Telefon Delillerinde Mahkeme Nelere Bakar?
Mahkeme yalnızca mesajın içeriğine bakmaz.
Öncelikle içeriğin gerçek olup olmadığı, kimin tarafından oluşturulduğu, hangi tarihe ait olduğu ve ileri sürülen boşanma sebebiyle bağlantısı değerlendirilir.
Bunun yanında delilin nasıl elde edildiği de önemlidir.
Özellikle eşin telefonuna gizlice yazılım yüklenmesi, şifreli hesabına izinsiz girilmesi veya haberleşmesinin sistematik biçimde takip edilmesi varsa hukuka aykırı delil itirazı gündeme gelebilir.
Telefonu Gizlice Kontrol Eden Eş Kusurlu Sayılabilir Mi?
Somut olayın özelliklerine göre bu davranış boşanma davasındaki kusur değerlendirmesinde de gündeme gelebilir.
Eşin sürekli telefonunu denetlemek, özel yazışmalarını kontrol etmek, hesap şifrelerini zorla istemek veya takip programları kullanmak; olayın yoğunluğu ve niteliğine göre özel hayat alanına müdahale veya baskıcı davranış kapsamında değerlendirilebilir.
Ancak kusurun ağırlığı diğer eşin davranışlarıyla birlikte değerlendirilir.
Bu nedenle tek bir olaydan hareketle otomatik kusur oranı belirlemek mümkün değildir.
Sonuç
Boşanma davasında eşin telefonunda bulunan mesajlar, fotoğraflar ve diğer dijital içerikler önemli deliller olabilir. Ancak bu içeriklerin nasıl elde edildiği en az içerikleri kadar önemlidir.
Eşlerin evli olması, birbirlerinin özel hayatı ve haberleşmesi üzerinde sınırsız bir denetim hakkına sahip oldukları anlamına gelmez. Anayasa Mahkemesi de eşlerin birbirlerine karşı korunmaya değer özel hayat alanlarının bulunduğunu açıkça kabul etmektedir.
Özellikle telefonun şifresinin kırılması, casus yazılım yüklenmesi, WhatsApp hesabının gizlice başka cihaza bağlanması veya kişisel verilerin sistematik şekilde ele geçirilmesi hâlinde hukuka aykırı delil ve ayrıca hukuki ya da cezai sorumluluk gündeme gelebilir.
Buna karşılık kişinin doğrudan tarafı olduğu mesajlar, herkese açık paylaşımlar veya hukuka uygun biçimde elde edilen diğer dijital içerikler farklı şekilde değerlendirilebilir.
Bu nedenle boşanma davasında dijital delil kullanılmadan önce hem delilin ispat gücü hem de elde edilme yönteminin hukuka uygunluğu birlikte değerlendirilmelidir.
Boşanma Davalarında Dijital Deliller Konusunda Hukuki Destek
WhatsApp yazışmaları, telefon kayıtları, sosyal medya paylaşımları, aldatma iddiaları, hukuka aykırı deliller, kusur tespiti, nafaka, velayet ve maddi-manevi tazminat taleplerinde dosyanın somut özelliklerine göre değerlendirme yapılması önemlidir.
Umut Hukuk ve Danışmanlık
Av. Umutcan SARIKAYA
Telefon: 0542 547 48 51
Telefon: 0542 141 48 51
Adres: Gökevler Mah. 539 Sok. Oğuzkent Sitesi 1-F-8, Esenyurt / İstanbul
Web: avukatumutsarikaya.com
Esenyurt, Beylikdüzü, Bahçeşehir, Büyükçekmece, Avcılar ve İstanbul genelinde boşanma ve aile hukuku uyuşmazlıklarına ilişkin hukuki danışmanlık ve dava takip hizmeti sunulmaktadır.