HTS ve baz istasyonu kayıtları ceza soruşturmalarında sık kullanılan dijital deliller arasındadır. Bu kayıtlar özellikle şüpheli veya sanığın;
- Kimlerle telefon bağlantısı kurduğu,
- Görüşmelerin hangi tarih ve saatte gerçekleştiği,
- İletişimin sıklığı,
- Telefonun hangi baz istasyonundan hizmet aldığı
gibi hususların araştırılmasında kullanılabilir.
Ancak HTS kaydı telefon görüşmesinin içeriğini göstermez ve baz istasyonu kaydı da kişinin kesin olarak belirli bir noktada bulunduğunu tek başına ortaya koymaz.
Bu nedenle bir ceza avukatı tarafından HTS kayıtları değerlendirilirken kayıtların diğer delillerle birlikte incelenmesi önemlidir.
HTS Kaydı Nedir?
HTS kayıtları genel olarak telefon trafiğine ilişkin teknik verileri ifade eder.
Bu kayıtlardan somut olayın niteliğine göre;
- Arayan ve aranan numara,
- Görüşme tarihi ve saati,
- Görüşme süresi,
- İletişim trafiği,
- Kullanılan baz istasyonu
gibi bilgiler tespit edilebilir.
Adalet Bakanlığının iletişimin denetlenmesine ilişkin eğitim materyalinde de HTS kayıtlarından elde edilen bulguların ceza yargılamasında belge delili niteliğinde değerlendirilebileceği belirtilmektedir.
HTS Kayıtları Telefon Konuşmasının İçeriğini Gösterir Mi?
Hayır.
HTS kaydı ile telefon dinlemesi aynı şey değildir.
Örneğin HTS kayıtları iki kişinin saat 23.40'ta dört dakika görüştüğünü gösterebilir.
Ancak;
“Bu dört dakikalık görüşmede ne konuşuldu?”
sorusunun cevabı normal HTS dökümünden anlaşılamaz.
Bu nedenle yalnızca iki kişinin birbirleriyle sık görüşmesi, görüşmelerin suç amacıyla yapıldığını tek başına ispatlamayabilir.
Baz İstasyonu Kaydı Neyi Gösterir?
Baz istasyonu kaydı, telefonun belirli bir zamanda hangi baz istasyonundan hizmet aldığını gösterebilir.
Bu kayıtlar kişinin olay tarihinde belirli bir bölgede bulunup bulunmadığının araştırılmasında kullanılabilir.
Örneğin sanık;
“Olay günü İstanbul'da değildim.”
diyorsa, telefonunun İstanbul'daki baz istasyonlarından sinyal verip vermediği savunmanın denetlenmesinde önem taşıyabilir.
Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 2021/15020 E., 2024/8326 K. sayılı kararında da sanıkların olay tarihinde nerede olduklarının ve birbirleriyle görüşüp görüşmediklerinin araştırılması amacıyla HTS ve baz istasyonu kayıtlarının getirtilmemesi eksik araştırma olarak değerlendirilmiştir.
Baz İstasyonu Kaydı Kesin Konumu Gösterir Mi?
Hayır.
Baz istasyonu kaydı GPS kaydı değildir.
Bir telefonun belirli bir baz istasyonundan sinyal alması, telefonun o baz istasyonunun hizmet verdiği kapsama alanı içerisinde bulunduğuna ilişkin teknik veri sağlar.
Ancak bundan;
“Kişi kesin olarak şu bina veya şu sokaktaydı.”
sonucu her zaman çıkarılamaz.
Yargıtay 6. Ceza Dairesinin teknik yer tespitine ilişkin bir kararında da tek baz istasyonu verisinin geniş bir alanı gösterebildiği ve kesin nokta tespitinin mümkün olmayabileceği belirtilmiştir.
Dolayısıyla baz kayıtlarının yorumlanmasında;
- Baz istasyonunun kapsama alanı,
- Anten yönü,
- Coğrafi yapı,
- Şebeke yoğunluğu
gibi teknik faktörler önem taşıyabilir.
HTS ve Baz Kayıtları Ceza Davasında Delil Olur Mu?
Evet.
Hukuka uygun şekilde elde edilmiş HTS ve baz istasyonu kayıtları ceza davasında delil olarak kullanılabilir.
Anayasa Mahkemesi de hâkimlik kararına dayanılarak CMK m.135 kapsamında temin edilen HTS kayıtlarının ceza soruşturmasında delil olarak kullanılmasının hukuka aykırı olmadığı yönünde karar vermiştir.
Ancak kayıtların elde edilme usulünün de hukuka uygun olması gerekir.
Hukuka aykırı şekilde gerçekleştirilen iletişimin tespiti veya dinlenmesi sonucunda elde edilen verilerin mahkûmiyette kullanılması mümkün olmayabilir. Anayasa Mahkemesinin yayımladığı güncel seçme kararlar derlemesinde de Yargıtay'ın hukuka aykırı iletişim tespiti kayıtlarının hükme esas alınamayacağı yönündeki kararlarına yer verilmiştir.
HTS Kaydı Tek Başına Mahkûmiyet İçin Yeterli Midir?
Her olayda yeterli değildir.
HTS;
iki kişinin irtibat kurduğunu
gösterebilir, fakat her zaman;
neden görüştüklerini
göstermez.
Örneğin uyuşturucu ticareti suçunda sanığın başka bir sanıkla birçok kez görüşmesi önemli olabilir. Ancak kişilerin;
- Arkadaş,
- Akraba,
- İş ortağı,
- Müşteri
olması gibi başka açıklamalar da bulunabilir.
Bu nedenle HTS kayıtları genellikle;
- Fiziki takip,
- Uyuşturucu veya suç eşyası,
- Kamera kayıtları,
- Tanık anlatımları,
- Banka hareketleri,
- Telefon incelemesi
gibi başka delillerle birlikte değerlendirilir.
Ceza yargılamasında mahkûmiyetin her türlü makul şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delillere dayanması gerekir.
Baz Kaydı Sanığın Savunmasını da Destekleyebilir Mi?
Evet.
HTS ve baz istasyonu kayıtları yalnızca sanık aleyhine değil, sanık lehine de kullanılabilir.
Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 2018/623 E., 2019/551 K. sayılı kararına konu olayda sanığın kullandığı telefonun olay yerinden baz vermemesi de diğer delillerle birlikte değerlendirilmiş; mevcut teşhisin tek başına mahkûmiyet için yeterli olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu nedenle HTS talepleri yalnızca iddia makamının değil, savunmanın da önemli araçlarından biri olabilir.
Telefon Başkasının Üzerine Kayıtlıysa Ne Olur?
Hat sahibinin kim olduğu ile hattı fiilen kullanan kişinin kim olduğu aynı şey olmayabilir.
Örneğin telefon hattı babanın üzerine kayıtlı olduğu hâlde çocuk tarafından kullanılıyor olabilir.
Bu nedenle yalnızca abonelik kaydına bakılarak;
“Bu görüşmeyi kesin olarak hat sahibi yaptı.”
sonucuna ulaşılamaz.
Hattın fiili kullanıcısı;
- Tanık anlatımları,
- Telefon incelemesi,
- IMEI kayıtları,
- Diğer görüşmeler
üzerinden araştırılabilir.
Esenyurt, Büyükçekmece, Beylikdüzü ve Bahçeşehir’de HTS Kayıtları
Bir Esenyurt ceza avukatı tarafından HTS incelemesi yapılırken görüşmelerin tarihi, sıklığı ve diğer delillerle uyumu değerlendirilmelidir.
Bir Büyükçekmece ceza avukatı ile yürütülen uyuşturucu, yağma veya dolandırıcılık soruşturmasında baz istasyonu kayıtlarının sanığın olay yerindeki varlığını gerçekten gösterip göstermediği teknik olarak incelenmelidir.
Bir Beylikdüzü ceza avukatı veya Bahçeşehir ceza avukatı tarafından ise HTS kayıtlarının sanık aleyhine olduğu kadar lehine olan yönlerinin de dosyada tartışılması önemlidir.
Sonuç
HTS ve baz istasyonu kayıtları ceza davasında delil olabilir.
Ancak;
- HTS kayıtları görüşmenin içeriğini göstermez,
- Baz istasyonu kaydı kesin GPS konumu değildir,
- Hattın sahibi ile fiili kullanıcısı farklı olabilir,
- Kayıtların hukuka uygun şekilde elde edilmesi gerekir,
- HTS ve baz verileri dosyadaki diğer delillerle birlikte değerlendirilmelidir.
Yargıtay uygulamasında HTS ve baz istasyonu kayıtlarının sanığın olay tarihinde nerede bulunduğunun, kimlerle iletişim kurduğunun ve savunmalarının doğruluğunun araştırılmasında önemli bir delil olduğu görülmektedir.
Ancak;
“Aynı baz istasyonundan sinyal verdi, kesin olay yerindeydi.”
veya;
“Diğer sanıkla telefonla görüştü, kesin suça katıldı.”
şeklinde otomatik sonuçlara ulaşılması doğru değildir.
Esenyurt ceza avukatı, Büyükçekmece ceza avukatı, Beylikdüzü ceza avukatı, Bahçeşehir ceza avukatı ve İstanbul ağır ceza avukatı kapsamında HTS kayıtları, baz istasyonu incelemeleri, telefon kayıtları ve dijital delillere ilişkin hukuki destek alınabilir.
İletişim: 0542 547 48 51