Türk ceza hukukunda suçların tamamı mağdurun şikâyetine bağlı olarak soruşturulmaz. Kasten öldürme, yağma veya uyuşturucu madde ticareti gibi birçok suç Cumhuriyet savcılığı tarafından resen soruşturulur. Buna karşılık kanunun açıkça şikâyet şartı aradığı suçlarda soruşturma ve kovuşturmanın yapılabilmesi için mağdurun veya şikâyet hakkı bulunan kişinin süresi içerisinde şikâyette bulunması gerekir.

Bu suçlara şikâyete bağlı suçlar denilmektedir.

Şikâyete bağlı suçlarda en önemli konulardan biri şikâyet süresidir. Türk Ceza Kanunu'nun 73. maddesine göre genel kural, şikâyet hakkının fiilin ve failin kim olduğunun öğrenilmesinden itibaren altı ay içerisinde kullanılmasıdır.

Ancak bazı suçlarda özel düzenlemeler bulunduğundan her olayın ilgili suç maddesiyle birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Şikâyete Bağlı Suç Nedir?

Şikâyete bağlı suç, soruşturma ve kovuşturmanın yapılabilmesi için suçtan zarar gören kişinin şikâyetinin arandığı suçtur.

Bu suçlarda şikâyet bir muhakeme şartıdır.

Mağdur süresi içerisinde şikâyette bulunmazsa kural olarak Cumhuriyet savcılığı şikâyete bağlı suç nedeniyle soruşturma ve kovuşturmayı sürdüremez.

Dava açılmış olmasına rağmen geçerli bir şikâyetin bulunmadığı sonradan anlaşılırsa mahkeme tarafından kamu davasının düşmesine karar verilmesi gündeme gelebilir.

Bir Suçun Şikâyete Bağlı Olduğu Nasıl Anlaşılır?

Bir suçun şikâyete bağlı olup olmadığı yalnızca suçun adına bakılarak belirlenemez.

Kanunda açıkça;

“soruşturulması ve kovuşturulması mağdurun şikâyetine bağlıdır”

veya benzeri bir düzenleme bulunması gerekir.

Aynı suçun temel hâli şikâyete bağlıyken nitelikli hâlinin resen soruşturulması da mümkündür.

Bu nedenle olayın yalnızca “yaralama”, “tehdit” veya “hakaret” olarak isimlendirilmesi yeterli değildir. Fiilin hangi kanun maddesi ve fıkrası kapsamında kaldığı belirlenmelidir.

Şikâyet Süresi Ne Kadardır?

Türk Ceza Kanunu'nun 73. maddesine göre şikâyete bağlı suçlarda genel şikâyet süresi altı aydır.

Yetkili kişi bu süre içerisinde şikâyette bulunmazsa soruşturma ve kovuşturma yapılamaz.

Ancak altı aylık süre her durumda suçun işlendiği tarihten başlamaz.

Sürenin başlangıcı bakımından mağdurun hem fiili hem de faili öğrenmesi önemlidir.

6 Aylık Şikâyet Süresi Ne Zaman Başlar?

TCK m.73/2 uyarınca altı aylık süre, dava zamanaşımı süresini geçmemek şartıyla şikâyet hakkına sahip kişinin;

fiili ve failin kim olduğunu bildiği veya öğrendiği günden itibaren işlemeye başlar.

Dolayısıyla mağdur suçun işlendiğini biliyor ancak faili henüz bilmiyorsa şikâyet süresinin başlangıcı bakımından failin öğrenildiği tarih önem kazanabilir.

Aynı şekilde fail biliniyor ancak suç teşkil eden fiil daha sonra öğrenilmişse her iki unsurun birlikte öğrenildiği tarih değerlendirilir.

Suç Tarihinden İtibaren 6 Ay Geçmişse Şikâyet Hakkı Mutlaka Kaybedilir Mi?

Hayır.

Bu konuda uygulamada sık yapılan bir hata bulunmaktadır.

Genel kural olarak altı aylık şikâyet süresi doğrudan suç tarihinden değil, fiil ve failin öğrenildiği tarihten başlar.

Örneğin kişi kendisine karşı bir suç işlendiğini olaydan sekiz ay sonra öğrenmiş olabilir.

Dava zamanaşımı süresi dolmamışsa ve özel bir azami süre bulunmuyorsa şikâyet süresi öğrenme tarihinden itibaren değerlendirilir.

Ancak hakaret suçunda getirilen özel azami süre gibi istisnalar ayrıca dikkate alınmalıdır.

Şikâyet Süresi Hak Düşürücü Süre Midir?

Evet.

Altı aylık şikâyet süresi hak düşürücü niteliktedir.

Şikâyete bağlı bir suçta bu süre geçirilmişse şikâyet hakkı kural olarak sona erer.

Mahkeme ve Cumhuriyet savcılığı şikâyet şartının bulunup bulunmadığını kendiliğinden dikkate alır.

Bu nedenle özellikle olayın ve failin öğrenildiği tarihin dosyada doğru şekilde belirlenmesi önemlidir.

Şikâyet Süresinin Geçtiğini Kim İspatlar?

Şikâyetin süresinde olup olmadığı konusunda özellikle mağdurun fiili ve faili hangi tarihte öğrendiği önemlidir.

Dosyada bu öğrenme tarihini gösteren mesajlar, tutanaklar, önceki başvurular, sosyal medya kayıtları, yazışmalar veya başka deliller bulunabilir.

Şikâyetin süresinde olup olmadığı değerlendirilirken yalnızca mağdurun sonradan bildirdiği tarih değil, dosyadaki bütün deliller birlikte incelenir.

Fail Sonradan Öğrenilirse Şikâyet Süresi Ne Zaman Başlar?

Mağdur fiili biliyor ancak faili bilmiyorsa altı aylık sürenin başlaması bakımından failin kimliğinin öğrenilmesi önemlidir.

Örneğin mağdur sosyal medya üzerinden hakarete uğramış ancak hesabın kime ait olduğunu başlangıçta bilmiyor olabilir.

Failin kimliği daha sonra yapılan araştırmayla ortaya çıkarsa şikâyet süresi bakımından bu öğrenme tarihi önem kazanabilir.

Ancak ilgili suç bakımından kanunda ayrıca öngörülmüş azami süre varsa bu süre de dikkate alınmalıdır.

Hakaret Suçunda Şikâyet Süresi Ne Kadardır?

Hakaret suçunda önemli bir özel düzenleme bulunmaktadır.

Kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenen hakaret dışında, hakaret suçunun soruşturulması ve kovuşturulması kural olarak mağdurun şikâyetine bağlıdır.

Genel olarak şikâyet süresi, fiil ve failin öğrenilmesinden itibaren altı aydır.

Ancak TCK m.73'e 2024 yılında eklenen düzenleme nedeniyle şikâyete bağlı hakaret suçlarında şikâyet süresi her hâlükârda fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemez.

Dolayısıyla fail çok daha sonra öğrenilmiş olsa dahi hakaret suçu bakımından bu özel iki yıllık üst süre ayrıca dikkate alınmalıdır.

Kamu Görevlisine Hakaret Şikâyete Bağlı Mıdır?

Kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hakaret suçunda soruşturma ve kovuşturma mağdurun şikâyetine bağlı değildir.

Bu nedenle kamu görevlisinin sonradan şikâyetinden vazgeçmesi de kamu davasını kendiliğinden düşürmez.

Ancak hakaretin gerçekten kamu görevlisine görevinden dolayı işlenip işlenmediği somut olay üzerinden belirlenmelidir.

Basit Kasten Yaralama Şikâyete Bağlı Mıdır?

Kasten yaralama suçunda fiilin niteliği önemlidir.

TCK m.86 kapsamında kasten yaralama suçunun bazı hâlleri şikâyete bağlıdır.

Özellikle basit tıbbi müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif yaralamalar bakımından şikâyet şartı gündeme gelebilir.

Ancak nitelikli hâller veya kanunda şikâyet şartının kaldırıldığı durumlar bakımından soruşturma resen yürütülebilir.

Bu nedenle adli raporun içeriği ve olayın TCK'nın hangi hükmü kapsamında kaldığı önemlidir.

Kadına Karşı Kasten Yaralama Şikâyete Bağlı Mıdır?

Kasten yaralamanın kadına karşı işlenmesi TCK'da ayrıca düzenlenen nitelikli hâllerden biridir.

Bu nedenle yaralamanın yalnızca “basit yaralama” olarak değerlendirilip doğrudan şikâyete bağlı olduğu sonucuna ulaşılmamalıdır.

Mağdurun sıfatı ve TCK m.86'daki nitelikli hâller mutlaka değerlendirilmelidir.

Taksirle Yaralama Şikâyete Bağlı Mıdır?

TCK m.89 uyarınca taksirle yaralama suçunun soruşturulması ve kovuşturulması kural olarak şikâyete bağlıdır.

Ancak bilinçli taksir hâlinde kanundaki özel düzenleme dikkate alınmalıdır.

Özellikle trafik kazalarında mağdurun yaralanması nedeniyle açılan ceza soruşturmalarında şikâyet şartının bulunup bulunmadığı olayın hukuki niteliğine göre değerlendirilmelidir.

Tehdit Suçu Şikâyete Bağlı Mıdır?

Tehdit suçunda tehdidin içeriği önemlidir.

TCK m.106'da kişinin hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik saldırı gerçekleştireceğinden bahisle tehdit edilmesi ile malvarlığı itibarıyla büyük bir zarara uğratılacağından veya sair bir kötülük yapılacağından bahisle tehdit edilmesi farklı şekilde düzenlenmiştir.

Bu nedenle tehdit suçunun bütün hâllerinin şikâyete bağlı olduğu söylenemez.

Somut tehdidin hangi hüküm kapsamında kaldığı belirlenmelidir.

Konut Dokunulmazlığının İhlali Şikâyete Bağlı Mıdır?

Konut dokunulmazlığının ihlali suçunun temel hâli bakımından şikâyet şartı bulunmaktadır.

Ancak suçun cebir veya tehdit kullanılmak suretiyle ya da gece vakti işlenmesi gibi nitelikli hâlleri bakımından farklı hükümler uygulanabilir.

Bu nedenle suçun işleniş biçimi şikâyet şartının belirlenmesinde önemlidir.

İş ve Çalışma Hürriyetinin İhlali Şikâyete Bağlı Mıdır?

TCK m.117'de düzenlenen iş ve çalışma hürriyetinin ihlali suçunda ilgili fıkralara göre şikâyet şartı değişebilmektedir.

Bu nedenle olayın hangi fıkra kapsamında kaldığı belirlenmeden şikâyete bağlı olup olmadığı konusunda kesin sonuca ulaşılmamalıdır.

Kişilerin Huzur ve Sükûnunu Bozma Suçu Şikâyete Bağlı Mıdır?

TCK m.123 kapsamında düzenlenen kişilerin huzur ve sükûnunu bozma suçunda şikâyet şartı bulunmaktadır.

Israrla telefon edilmesi, gürültü yapılması veya aynı amaçla başka hukuka aykırı davranışlarda bulunulması şeklindeki fiiller bakımından suçun kanuni şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği ayrıca değerlendirilir.

Israrlı Takip Suçu Şikâyete Bağlı Mıdır?

TCK m.123/A kapsamında düzenlenen ısrarlı takip suçunda kanundaki suç tipi ve nitelikli hâller birlikte değerlendirilmelidir.

Bu suç bakımından şikâyet şartı önem taşımaktadır.

Ancak olayın ısrarlı takip mi, tehdit mi, kişilerin huzur ve sükûnunu bozma mı yoksa başka bir suç mu oluşturduğu somut fiillere göre belirlenmelidir.

Haberleşmenin Gizliliğini İhlal Suçu Şikâyete Bağlı Mıdır?

TCK'nın özel hayata ve hayatın gizli alanına karşı suçlara ilişkin bölümünde şikâyet konusunda özel düzenleme bulunmaktadır.

TCK m.139 uyarınca kişisel verilerin kaydedilmesi, verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme ve verileri yok etmeme suçları hariç olmak üzere bu bölümdeki suçların soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlıdır.

Bu nedenle haberleşmenin gizliliğini ihlal gibi suçlarda şikâyet şartı gündeme gelebilir.

Özel Hayatın Gizliliğini İhlal Suçu Şikâyete Bağlı Mıdır?

TCK m.134 kapsamında özel hayatın gizliliğini ihlal suçunun soruşturulması ve kovuşturulması, TCK m.139'daki düzenleme nedeniyle şikâyete bağlıdır.

Bu nedenle mağdurun süresi içerisinde şikâyet hakkını kullanması gerekir.

Ancak aynı olay içerisinde kişisel verilerin hukuka aykırı olarak ele geçirilmesi veya yayılması gibi başka suçların da oluşması hâlinde her suç bakımından şikâyet şartı ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Kişisel Verilerin Hukuka Aykırı Olarak Ele Geçirilmesi Şikâyete Bağlı Mıdır?

Hayır.

TCK m.136 kapsamında kişisel verileri hukuka aykırı olarak verme, yayma veya ele geçirme suçu, TCK m.139'daki istisna nedeniyle şikâyete bağlı değildir.

Bu suç Cumhuriyet savcılığı tarafından resen soruşturulabilir.

Dolayısıyla mağdurun şikâyetinden vazgeçmesi kamu davasını kendiliğinden sona erdirmez.

Mala Zarar Verme Suçu Şikâyete Bağlı Mıdır?

TCK m.151'de düzenlenen mala zarar verme suçunun temel hâli şikâyete bağlıdır.

Mağdurun süresi içerisinde şikâyetçi olması gerekir.

Şikâyete bağlı temel mala zarar verme suçunda mağdurun hüküm kesinleşmeden önce şikâyetinden vazgeçmesi ve TCK m.73'teki diğer şartların gerçekleşmesi hâlinde kamu davasının düşmesi gündeme gelebilir.

Ancak TCK m.152'deki nitelikli mala zarar verme hâlleri ayrıca değerlendirilmelidir.

Güveni Kötüye Kullanma Suçu Şikâyete Bağlı Mıdır?

TCK m.155 kapsamında güveni kötüye kullanma suçunun temel hâli ile nitelikli hâli birbirinden ayrılmalıdır.

Temel güveni kötüye kullanma suçu şikâyete bağlıdır.

Buna karşılık hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma gibi nitelikli hâller bakımından aynı sonuca doğrudan ulaşılamaz.

Bu nedenle suçun hangi fıkra kapsamında kaldığı önemlidir.

Bedelsiz Senedi Kullanma Suçu Şikâyete Bağlı Mıdır?

TCK m.156 kapsamında düzenlenen bedelsiz senedi kullanma suçunun soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlıdır.

Bu nedenle mağdurun kanuni süre içerisinde şikâyette bulunması gerekir.

Dolandırıcılık Suçu Şikâyete Bağlı Mıdır?

Dolandırıcılık suçunun temel hâli kural olarak şikâyete bağlı değildir.

TCK m.157 kapsamında dolandırıcılık suçu Cumhuriyet savcılığı tarafından resen soruşturulur.

Ancak TCK m.159'da düzenlenen, hukuki ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla dolandırıcılık hâli bakımından şikâyet şartı bulunmaktadır.

Dolayısıyla “dolandırıcılık şikâyete bağlı değildir” şeklindeki genel kuralın da kanundaki özel hâller bakımından istisnası bulunmaktadır.

Hırsızlık Suçu Şikâyete Bağlı Mıdır?

Hırsızlık suçunun temel hâli kural olarak şikâyete bağlı değildir.

Mağdurun şikâyetçi olmaması soruşturmanın yürütülmesine engel olmaz.

Ancak TCK'daki malvarlığına karşı suçlara ilişkin şahsi cezasızlık sebepleri, cezada indirim sebepleri ve özel düzenlemeler ayrıca değerlendirilmelidir.

Yağma Suçu Şikâyete Bağlı Mıdır?

Hayır.

Yağma suçu şikâyete bağlı değildir.

Mağdurun şikâyetinden vazgeçmesi kamu davasının düşmesine neden olmaz.

Ancak mağdurun zararının giderilmesi şartları varsa etkin pişmanlık bakımından ayrıca değerlendirilebilir.

Cinsel Saldırı Suçu Şikâyete Bağlı Mıdır?

Cinsel saldırı suçunda fiilin hangi kapsamda kaldığı önemlidir.

TCK m.102'nin temel hâlinde şikâyet şartı bulunmaktadır.

Ancak suçun nitelikli hâlleri bakımından şikâyet şartı farklılaşabilir.

Bu nedenle cinsel saldırı suçlarının tamamının şikâyete bağlı olduğu şeklinde bir genelleme yapılması doğru değildir.

Eşe Karşı Cinsel Saldırı Şikâyete Bağlı Mıdır?

TCK m.102'de eşe karşı gerçekleştirilen nitelikli cinsel saldırı bakımından özel şikâyet düzenlemesi bulunmaktadır.

Bu nedenle eşler arasındaki cinsel saldırı iddiasında suçun niteliği ve şikâyet şartı özel hükme göre değerlendirilmelidir.

Cinsel Taciz Suçu Şikâyete Bağlı Mıdır?

TCK m.105 kapsamında cinsel taciz suçunun temel hâlinin soruşturulması ve kovuşturulması mağdurun şikâyetine bağlıdır.

Ancak kanunda düzenlenen nitelikli hâller ve mağdurun özellikleri ayrıca değerlendirilmelidir.

Reşit Olmayanla Cinsel İlişki Suçu Şikâyete Bağlı Mıdır?

TCK m.104 kapsamında cebir, tehdit ve hile olmaksızın on beş yaşını bitirmiş çocukla cinsel ilişki kurulmasına ilişkin temel suç tipi şikâyete bağlı olarak düzenlenmiştir.

Ancak suçun nitelikli hâlleri bakımından farklı hükümler bulunduğundan her olayın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Çocukların Cinsel İstismarı Şikâyete Bağlı Mıdır?

Kural olarak hayır.

Çocuğun cinsel istismarı suçu kamu adına resen soruşturulan ağır suçlardandır.

Mağdurun veya ailesinin şikâyetçi olmaması soruşturmayı veya kovuşturmayı kendiliğinden sona erdirmez.

Bu suçun şikâyete bağlı suçlarla karıştırılmaması gerekir.

Taksirle Yaralama Suçunda Mağdur Şikâyetçi Olmazsa Ne Olur?

Şikâyete bağlı bir taksirle yaralama hâlinde geçerli şikâyet bulunmaması soruşturma ve kovuşturmanın yürütülmesini engelleyebilir.

Ancak TCK m.89'daki bilinçli taksir ve birden fazla kişinin mağdur olduğu durumlara ilişkin özel düzenlemeler ayrıca incelenmelidir.

Özellikle trafik kazası dosyalarında yalnızca “şikâyetçi değilim” beyanına bakılarak sonuç çıkarılmamalıdır.

Şikâyete Bağlı Suçlar Uzlaştırmaya Tabi Midir?

CMK m.253 uyarınca genel olarak soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı suçlar uzlaştırma kapsamındadır.

Ancak kanunda uzlaştırma dışında bırakılan suçlar ve özel istisnalar bulunmaktadır.

Özellikle cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda şikâyet şartı bulunsa dahi uzlaştırma hükümleri uygulanmaz.

Bu nedenle şikâyete bağlı olmak ile uzlaştırmaya tabi olmak aynı şey değildir.

Şikâyet Nereye Yapılır?

Suça ilişkin şikâyet Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluk makamlarına yapılabilir.

Mağdur polis veya jandarmaya başvurabileceği gibi doğrudan Cumhuriyet Başsavcılığına da müracaat edebilir.

CMK m.158'de şikâyetin yapılabileceği merciler düzenlenmiştir.

Şikâyet Sözlü Yapılabilir Mi?

Evet.

Şikâyet yazılı dilekçeyle yapılabileceği gibi yetkili makam önünde sözlü olarak da yapılabilir.

Sözlü şikâyet tutanağa geçirilir.

Önemli olan mağdurun olay hakkında soruşturma yapılmasını istediğine ilişkin iradesinin anlaşılmasıdır.

E-Devlet Üzerinden Şikâyet Yapılabilir Mi?

Her elektronik başvuru ceza muhakemesi anlamında usulüne uygun şikâyet olarak kabul edilmeyebilir.

Özellikle CİMER'e yapılan bildirim ile Cumhuriyet Başsavcılığı veya kolluğa yapılan ceza şikâyeti aynı hukuki nitelikte olmayabilir.

Bu nedenle altı aylık hak düşürücü sürenin söz konusu olduğu dosyalarda şikâyetin yetkili makama süresi içerisinde ulaştırılması önemlidir.

Savcılık Suçu Kendiliğinden Öğrenirse Şikâyet Olmadan Soruşturma Yapabilir Mi?

Suç şikâyete bağlı değilse evet.

Cumhuriyet savcısı bir suçun işlendiği izlenimini veren hâli öğrenir öğrenmez soruşturma işlemlerine başlayabilir.

Ancak suç şikâyete bağlıysa şikâyet muhakeme şartı olduğundan mağdurun geçerli şikâyeti gerekir.

Savcılığın olayı başka bir şekilde öğrenmiş olması şikâyet şartını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Polis Olay Yerine Geldiyse Ayrıca Şikâyet Gerekir Mi?

Suç şikâyete bağlıysa kolluğun olayı görmesi veya olay yerine gelmesi tek başına mağdurun şikâyet iradesinin yerine geçmez.

Mağdurun şikâyetçi olup olmadığı belirlenmelidir.

Buna karşılık suç resen soruşturulan bir suçsa mağdur şikâyetçi olmasa dahi kolluk ve Cumhuriyet savcılığı gerekli işlemleri sürdürebilir.

Şikâyet Hakkı Birden Fazla Kişiye Aitse Süre Nasıl İşler?

TCK m.73'e göre şikâyet hakkına sahip birden fazla kişi bulunuyorsa bunlardan birinin altı aylık süreyi geçirmesi diğerlerinin şikâyet hakkını ortadan kaldırmaz.

Her hak sahibinin durumu kendi öğrenme tarihi bakımından ayrıca değerlendirilebilir.

Bu nedenle bir mağdurun şikâyet süresini geçirmiş olması diğer hak sahibinin de mutlaka şikâyet hakkını kaybettiği anlamına gelmez.

Şikâyet Süresi Geçtikten Sonra Savcılığa Başvurulabilir Mi?

Savcılığa fiilen başvuru yapılabilir; ancak suç şikâyete bağlıysa sürenin geçirilmiş olması hukuki sonuç doğurur.

Geçerli şikâyet süresinin sona erdiği tespit edilirse soruşturma ve kovuşturma yapılamaz.

Buna karşılık suç resen soruşturuluyorsa altı aylık şikâyet süresi uygulanmaz.

Bu nedenle öncelikle suçun şikâyete bağlı olup olmadığı belirlenmelidir.

Şikâyet Süresi Geçerse Dava Zamanaşımı Süresi İçinde Yine Şikâyet Edilebilir Mi?

Hayır.

Şikâyet süresi ile dava zamanaşımı birbirinden farklıdır.

Dava zamanaşımı henüz dolmamış olsa bile şikâyete bağlı suçta fiil ve fail öğrenildikten sonra altı aylık şikâyet süresi geçirilmişse şikâyet hakkı kural olarak sona erer.

TCK m.73'teki “zamanaşımı süresini geçmemek koşuluyla” ifadesi, altı aylık sürenin dava zamanaşımını aşamayacağını ifade eder; altı aylık süre geçirildikten sonra dava zamanaşımı boyunca şikâyet hakkının devam ettiği anlamına gelmez.

Şikâyetten Vazgeçilebilir Mi?

Evet.

Şikâyete bağlı suçlarda şikâyet hakkını kullanan kişi daha sonra şikâyetinden vazgeçebilir.

TCK m.73 uyarınca kanunda aksi yazılı olmadıkça suçtan zarar gören kişinin vazgeçmesi davanın düşmesine neden olabilir.

Ancak vazgeçmenin sanık bakımından sonuç doğurması için TCK m.73'teki kabul ve diğer hükümler de dikkate alınmalıdır.

Şikâyetten Vazgeçme Ne Zamana Kadar Yapılabilir?

Şikâyetten vazgeçme hüküm kesinleşinceye kadar hukuki sonuç doğurabilir.

Hüküm kesinleştikten sonra yapılan vazgeçme ise cezanın infazına engel olmaz.

Dolayısıyla mahkeme karar vermiş olsa dahi karar henüz kesinleşmemişse şikâyetten vazgeçmenin dosyaya etkisi değerlendirilebilir.

Sanık Şikâyetten Vazgeçmeyi Kabul Etmek Zorunda Mıdır?

Hayır.

TCK m.73 uyarınca kanunda aksi belirtilmedikçe şikâyetten vazgeçme, bunu kabul etmeyen sanığı etkilemez.

Sanık kendisini suçsuz görüyor ve beraat kararı almak istiyor olabilir.

Bu nedenle sanığın vazgeçmeyi kabul edip etmediği önemlidir.

Bir Sanık Hakkında Şikâyetten Vazgeçilirse Diğer Sanıklar da Yararlanır Mı?

TCK m.73 uyarınca iştirak hâlinde suç işlemiş sanıklardan biri hakkındaki şikâyetten vazgeçme diğerlerini de kapsar.

Bu nedenle birden fazla sanığın bulunduğu şikâyete bağlı suçlarda vazgeçme beyanının sonuçları dikkatle değerlendirilmelidir.

Şikâyetten Vazgeçme Tazminat Hakkını Ortadan Kaldırır Mı?

Şikâyetten vazgeçme ile maddi ve manevi tazminat haklarından vazgeçme aynı şey değildir.

TCK m.73 kapsamında kamu davasının düşmesi, mağdurun şahsi haklarından da otomatik olarak vazgeçtiği anlamına gelmez.

Ancak mağdur şikâyetinden vazgeçerken şahsi haklarından da vazgeçtiğini açıkça belirtmişse sonradan hukuk mahkemesinde dava açılması bakımından farklı sonuç ortaya çıkabilir.

Bu nedenle vazgeçme beyanının kapsamı önemlidir.

Şikâyet Olmadan Açılmış Ceza Davasında Ne Olur?

Suç şikâyete bağlı olduğu hâlde geçerli ve süresinde yapılmış bir şikâyet bulunmadan dava açılmışsa muhakeme şartında eksiklik bulunmaktadır.

Şikâyet hakkının artık kullanılmasının mümkün olmadığı anlaşılırsa CMK m.223/8 kapsamında kamu davasının düşmesine karar verilmesi gündeme gelebilir.

Bu nedenle mahkeme suçun şikâyete bağlı olduğunu tespit ettiğinde şikâyet şartını ayrıca incelemelidir.

Şikâyet Süresinin Geçtiği Sonradan Anlaşılırsa Ne Olur?

Soruşturma aşamasında altı aylık şikâyet süresinin geçirilmiş olduğu anlaşılırsa şikâyete bağlı suç yönünden kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmesi gündeme gelebilir.

Dava açıldıktan sonra bu durum anlaşılırsa mahkeme şikâyet şartının gerçekleşmemesi nedeniyle düşme kararı verebilir.

Bu nedenle şikâyetin tarihi kadar mağdurun fiili ve faili hangi tarihte öğrendiğinin de dosyada araştırılması gerekir.

Şikâyete Bağlı Suçlarda Avukat Zorunlu Mudur?

Her şikâyet başvurusunda avukatla temsil zorunlu değildir.

Ancak aynı suçun temel hâlinin şikâyete bağlı, nitelikli hâlinin ise resen soruşturulan suç olması mümkündür.

Ayrıca altı aylık sürenin başlangıcı, vazgeçmenin sonuçları, uzlaştırma ve birden fazla suçun aynı olayda oluşması gibi konular teknik değerlendirme gerektirebilir.

Bu nedenle özellikle şikâyet süresinin tartışmalı olduğu dosyalarda suç vasfının doğru belirlenmesi önemlidir.

Sonuç

Şikâyete bağlı suçlar, soruşturma ve kovuşturmanın yapılabilmesi için mağdurun veya şikâyet hakkına sahip kişinin şikâyetinin arandığı suçlardır.

Bir suçun şikâyete bağlı olup olmadığı suçun adına göre değil, kanundaki açık düzenlemeye ve fiilin hangi madde ve fıkra kapsamında kaldığına göre belirlenir.

TCK m.73 uyarınca genel şikâyet süresi altı aydır.

Bu süre, dava zamanaşımı süresini geçmemek kaydıyla şikâyet hakkına sahip kişinin hem fiili hem de failin kim olduğunu bildiği veya öğrendiği tarihten itibaren işlemeye başlar.

Altı aylık süre hak düşürücü niteliktedir. Süre geçirildiğinde şikâyete bağlı suç bakımından soruşturma ve kovuşturma yapılamaz.

Bununla birlikte bazı suçlarda özel hükümler bulunmaktadır. Özellikle şikâyete bağlı hakaret suçunda, genel altı aylık sürenin yanında şikâyet süresinin fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren her hâlükârda iki yılı geçemeyeceği ayrıca dikkate alınmalıdır.

Bu nedenle ceza dosyalarında “şikâyet süresi geçti mi?” sorusuna cevap verilirken yalnızca suç tarihi değil; fiilin öğrenildiği tarih, failin öğrenildiği tarih, suçun hukuki niteliği ve varsa özel süre düzenlemeleri birlikte değerlendirilmelidir.

Ceza Davalarında Hukuki Destek

Şikâyete bağlı suçlar, şikâyet süresi, şikâyetten vazgeçme, hakaret, tehdit, yaralama, mala zarar verme, özel hayatın gizliliği, uzlaştırma, soruşturma ve ceza davalarında suçun hukuki niteliği ile şikâyet şartının birlikte değerlendirilmesi önemlidir.

Umut Hukuk ve Danışmanlık
Av. Umutcan SARIKAYA

Telefon: 0542 547 48 51
Telefon: 0542 141 48 51

Adres: Gökevler Mah. 539 Sok. Oğuzkent Sitesi 1-F-8, Esenyurt / İstanbul

Web: avukatumutsarikaya.com

Esenyurt, Beylikdüzü, Bahçeşehir, Büyükçekmece, Avcılar, Küçükçekmece ve İstanbul genelinde ceza soruşturması, ceza davası, şikâyete bağlı suçlar, şikâyet süresi, şikâyetten vazgeçme, uzlaştırma, ifade ve savunma işlemleri ile diğer ceza hukuku uyuşmazlıklarına ilişkin hukuki danışmanlık ve dava takip hizmeti sunulmaktadır.