İcra takibi nedeniyle borçlunun evine hacze gidilmesi, uygulamada en fazla endişe yaratan icra işlemlerinden biridir. Özellikle buzdolabı, çamaşır makinesi, televizyon, koltuk, yatak ve diğer günlük ev eşyalarının haczedilip haczedilemeyeceği sıklıkla merak edilmektedir.

Günümüzde evde bulunan her eşyanın haczedilebilmesi mümkün değildir.

İcra ve İflas Kanunu'nun 82. maddesi uyarınca borçlu ve aynı çatı altında yaşayan aile bireyleri için gerekli kişisel eşyalar ile ailenin ortak kullanımına hizmet eden tüm ev eşyaları kural olarak haczedilemez.

Bununla birlikte aynı amaçla kullanılan birden fazla eşyanın bulunması hâlinde bunlardan birinin haczedilmesi gündeme gelebilir.

Ev Eşyaları Haczedilebilir Mi?

Kural olarak ailenin ortak kullanımına hizmet eden ev eşyaları haczedilemez.

İİK m.82'de borçlunun ve aynı çatı altında yaşayan aile bireylerinin kişisel eşyaları ile ailenin ortak kullanımına hizmet eden tüm ev eşyaları haczedilemez mallar arasında düzenlenmiştir.

Dolayısıyla günümüzde eski uygulamalarda görüldüğü şekilde evdeki temel yaşam eşyalarının tamamının haczedilmesi mümkün değildir.

Hangi Ev Eşyaları Haczedilemez?

Borçlu ve ailesinin günlük yaşamını sürdürebilmesi için kullanılan ve ailenin ortak kullanımına hizmet eden ev eşyaları haczedilemez.

Örneğin somut olayın özelliklerine göre;

buzdolabı, çamaşır makinesi, bulaşık makinesi, fırın, yatak, koltuk, masa, sandalye ve evin olağan kullanımına hizmet eden diğer eşyalar

haczedilmezlik kapsamında değerlendirilebilir.

Burada önemli olan yalnızca eşyanın adı veya değeri değil, ailenin ortak kullanımına hizmet edip etmediğidir.

Televizyon Haczedilebilir Mi?

Televizyon bakımından da İİK m.82'deki temel kural uygulanır.

Evde ailenin ortak kullanımına hizmet eden tek bir televizyon bulunuyorsa bunun haczedilmesi kural olarak mümkün değildir.

Ancak evde aynı amaçla kullanılan birden fazla televizyon bulunması hâlinde durum değişebilir.

Örneğin evde üç ayrı televizyon bulunuyorsa bunların tamamının haczedilemez olduğu otomatik olarak kabul edilmeyebilir.

Buzdolabı Haczedilebilir Mi?

Ailenin günlük yaşamını sürdürebilmesi için kullanılan buzdolabı, ortak kullanıma hizmet eden temel ev eşyalarındandır.

Bu nedenle evde kullanılan tek buzdolabının haczedilmesi kural olarak mümkün değildir.

Ancak aynı amaçla kullanılan birden fazla buzdolabının bulunması hâlinde fazla olan eşya bakımından haciz gündeme gelebilir.

Çamaşır Makinesi Haczedilebilir Mi?

Ailenin ortak kullanımındaki çamaşır makinesi de kural olarak haczedilemez ev eşyaları arasındadır.

Borçlunun evinde yalnızca bir adet çamaşır makinesi bulunması hâlinde bunun haczedilmesi İİK m.82 kapsamında mümkün değildir.

Bulaşık Makinesi Haczedilebilir Mi?

Bulaşık makinesi de ailenin ortak kullanımına hizmet eden ev eşyası niteliğinde değerlendirilebilir.

Bu nedenle haciz sırasında yalnızca eşyanın “zorunlu olup olmadığı” şeklinde eski ve dar bir değerlendirme yapılması doğru değildir.

Kanuni düzenleme ailenin ortak kullanımına hizmet eden ev eşyalarını koruma altına almaktadır.

Koltuk Takımı Haczedilebilir Mi?

Evin olağan kullanımında bulunan koltuk, kanepe ve oturma grupları da somut olayın özelliklerine göre ortak kullanıma hizmet eden ev eşyaları kapsamında değerlendirilir.

Borçlu ve ailesinin kullandığı olağan bir koltuk takımının sırf ekonomik değeri bulunduğu gerekçesiyle haczedilmesi mümkün değildir.

Ancak evde aynı ihtiyacı karşılayan birden fazla ve fazla nitelikte eşya bulunması hâlinde ayrıca değerlendirme yapılabilir.

Yatak ve Yatak Odası Eşyaları Haczedilebilir Mi?

Borçlu ve aile bireylerinin kişisel kullanımlarına hizmet eden yatak ve benzeri temel eşyalar haczedilemez.

İİK m.82 yalnızca ortak kullanılan ev eşyalarını değil, aynı zamanda borçlu ve aynı çatı altında yaşayan aile bireyleri için gerekli kişisel eşyaları da korumaktadır.

Bu nedenle haciz işlemi sırasında borçlunun ve ailesinin temel yaşam ihtiyaçları göz ardı edilemez.

Bilgisayar Haczedilebilir Mi?

Bilgisayar bakımından tek bir cevap vermek doğru değildir.

Bilgisayarın aile tarafından ortak kullanılması, öğrencinin eğitiminde kullanılması veya borçlunun mesleğini sürdürmesi bakımından gerekli olması hâlinde haczedilmezlik hükümleri gündeme gelebilir.

Özellikle ekonomik faaliyeti sermayesinden ziyade bedensel çalışmasına dayanan borçlunun mesleğini sürdürebilmesi için gerekli eşyalar da İİK m.82 kapsamında ayrıca korunmaktadır.

Ancak evde birden fazla bilgisayar bulunması veya eşyanın kullanım amacı ve niteliğinin farklı olması hâlinde ayrıca değerlendirme yapılması gerekir.

Aynı Eşyadan İki Tane Varsa Haciz Yapılabilir Mi?

Evet, bu durum kanundaki önemli istisnalardan biridir.

Ailenin ortak kullanımına hizmet eden ev eşyaları haczedilemez olmakla birlikte aynı amaçla kullanılan eşyanın birden fazla olması hâlinde bunlardan biri haczedilebilir.

Örneğin evde aynı amaçla kullanılan iki televizyon veya iki buzdolabı bulunması hâlinde bunlardan birinin haczi gündeme gelebilir.

Burada önemli olan eşyanın yalnızca aynı türden olması değil, aynı amaca hizmet edip etmediğinin de değerlendirilmesidir.

Evdeki Lüks Eşyalar Haczedilebilir Mi?

Bir eşyanın pahalı veya yüksek kaliteli olması tek başına haczedilebilir olduğu anlamına gelmez.

Kanuni düzenlemede temel ölçütlerden biri eşyanın borçlu ve ailesinin kişisel veya ortak kullanımına hizmet edip etmediğidir.

Bununla birlikte ziynet eşyası, altın, değerli taş, antika veya para gibi malvarlığı değerleri ev eşyası korumasından farklı değerlendirilir.

Bu nedenle “evin içinde bulunan her şey haczedilemez” şeklinde bir sonuç da doğru değildir.

Altın ve Ziynet Eşyaları Haczedilebilir Mi?

Evet.

Para, kıymetli evrak, altın, gümüş, değerli taş ve benzeri kıymetli mallar bakımından ev eşyalarına ilişkin haczedilmezlik koruması uygulanmaz.

Dolayısıyla haciz mahallinde borçluya ait olduğu belirlenen altın veya ziynet eşyalarının haczedilmesi gündeme gelebilir.

Ancak eşyanın borçluya mı yoksa üçüncü kişiye mi ait olduğu konusunda uyuşmazlık bulunması hâlinde istihkak hükümleri ayrıca önem kazanır.

Evdeki Nakit Para Haczedilebilir Mi?

Borçluya ait nakit para haczedilebilir.

Evde haczedilemeyen temel ev eşyalarının bulunması, borçlunun evinde bulunan para ve diğer kıymetli malların da haczedilemeyeceği anlamına gelmez.

İcra memuru haciz sırasında borçluya ait haczi mümkün malvarlığı değerlerini kanuni sınırlar içerisinde haczedebilir.

Evdeki Eşya Eşe Aitse Haczedilebilir Mi?

İcra takibinin borçlusu olmayan eşe ait malların, yalnızca aynı evde bulunması nedeniyle borçlunun borcu için kesin olarak haczedilebileceği söylenemez.

Bu durumda mülkiyet ve istihkak hükümleri gündeme gelir.

Eşyanın kime ait olduğu konusunda fatura, banka dekontu, garanti belgesi, satın alma kayıtları ve diğer deliller önem taşıyabilir.

Borçlu olmayan eşin kendisine ait bir malın haczedildiğini ileri sürmesi hâlinde İcra ve İflas Kanunu'ndaki istihkak prosedürü uygulanabilir.

Anne veya Babaya Ait Eşyalar Haczedilebilir Mi?

Borçlunun anne veya babasıyla aynı evde yaşaması hâlinde de benzer şekilde eşyanın mülkiyeti önem taşır.

Takip borçlu hakkında yürütülüyorsa üçüncü kişiye ait malın borçlunun borcu nedeniyle satılması kural olarak mümkün değildir.

Ancak haciz mahallinde mülkiyet konusunda uyuşmazlık ortaya çıkması hâlinde istihkak prosedürü gündeme gelebilir.

Bu nedenle eşyanın üçüncü kişiye ait olduğunu gösteren belgelerin bulunması önemlidir.

Kiralık Evdeki Eşyalar Haczedilebilir Mi?

Borçlunun kiracı olması haciz yapılmasına tek başına engel değildir.

Ancak ev sahibine ait eşyanın borçlunun borcu nedeniyle haczedilmesi hâlinde mülkiyet uyuşmazlığı ortaya çıkabilir.

Özellikle eşyalı kiralanmış konutlarda kira sözleşmesinde ev sahibine ait eşyaların açıkça gösterilmiş olması önemlidir.

Eşyalı kira sözleşmesi, demirbaş listesi, faturalar ve teslim tutanakları üçüncü kişinin mülkiyet iddiasının değerlendirilmesinde kullanılabilir.

Evde Haciz Yapılması İçin Borçlunun Evde Olması Şart Mıdır?

Borçlunun haciz sırasında evde bulunması her durumda zorunlu değildir.

Ancak konuta girilmesi, kapalı yerlerin açılması ve haczin gerçekleştirilmesi bakımından İcra ve İflas Kanunu'ndaki usul hükümlerine uyulması gerekir.

Bu nedenle “borçlu evde değilse hiçbir şekilde haciz yapılamaz” şeklindeki genel bilgi doğru değildir.

Eve Hacze Gelinmeden Önce Haber Verilir Mi?

Takip kesinleştikten sonra alacaklının her haciz talebinden önce borçluya ayrıca “şu gün evinize hacze gelinecektir” şeklinde bildirim yapılması gerektiğine ilişkin genel bir zorunluluk bulunmamaktadır.

Borçluya ödeme emrinin tebliğ edilmesi ve takibin kesinleşmesi sonrasında şartları mevcutsa haciz işlemlerine geçilebilir.

Bu nedenle ödeme emrinin tebliğ edildiği aşamada dosyanın takip edilmesi önemlidir.

Ev Haczi İçin Mahkeme Kararı Gerekir Mi?

İcra takibinin kesinleşmesinden sonra haciz işlemi, icra müdürlüğü tarafından yürütülen cebri icra işlemlerinden biridir.

Her haciz işlemi için ayrıca alacaklının yeni bir alacak davası açarak mahkeme kararı alması gerekmez.

Ancak haciz işleminin hukuka aykırı olduğu düşünülüyorsa icra hukuk mahkemesine şikâyet yolu gündeme gelebilir.

İcra Memuru Hangi Eşyanın Haczedilemeyeceğine Karar Verebilir Mi?

İİK m.82'de yapılan değişiklik sonrasında icra memuruna, haczi talep edilen malın haczinin kanunen mümkün olup olmadığını değerlendirme yetkisi verilmiştir.

Dolayısıyla açıkça haczedilemeyecek nitelikte bulunan bir ev eşyasının haczedilmesi talep edildiğinde icra memurunun kanuni düzenlemeyi dikkate alması gerekir.

Haciz işleminin hukuka aykırı olduğu düşünülüyorsa ayrıca şikâyet yolu kullanılabilir.

Haczedilemeyen Ev Eşyası Haczedilirse Ne Yapılabilir?

İİK m.82 kapsamında haczedilmemesi gereken bir eşya haczedilmişse borçlu haczedilmezlik şikâyetinde bulunabilir.

İcra ve İflas Kanunu'nun 16. maddesi uyarınca icra dairesinin kanuna aykırı işlemleri hakkında icra hukuk mahkemesine şikâyet yoluna başvurulabilir.

Şikâyetin süreye tabi olup olmadığı ve sürenin hangi tarihte başladığı, haczedilmezliğin niteliğine ve somut olayın özelliklerine göre değerlendirilmelidir.

Bu nedenle haciz tutanağının bir örneğinin alınması önemlidir.

Haciz Tutanağı Neden Önemlidir?

Haciz sırasında hangi eşyaların görüldüğü, hangilerinin haczedildiği ve tarafların beyanları haciz tutanağına geçirilir.

Borçlu bir eşyanın haczedilemez olduğunu düşünüyorsa bu hususun haciz sırasında tutanağa yazdırılması önem taşıyabilir.

Aynı şekilde üçüncü kişi eşyanın kendisine ait olduğunu iddia ediyorsa mülkiyet iddiasının açıkça belirtilmesi gerekir.

Haciz sonrasında açılabilecek şikâyet veya istihkak süreçlerinde haciz tutanağı önemli bir delildir.

Haczedilen Eşya Hemen Evden Götürülür Mü?

Her haczedilen taşınır eşyanın mutlaka aynı anda evden çıkarılması gerekmez.

Haciz ve muhafaza işlemleri birbirinden farklıdır.

Somut olayın koşullarına göre haczedilen eşyanın muhafaza altına alınması veya yediemine bırakılması gündeme gelebilir.

Ancak zaten İİK m.82 kapsamında haczedilemeyecek bir eşyanın haczedilmesi hukuka uygun hâle gelmez.

Ev Eşyasının Değeri Çok Düşükse Haciz Yapılır Mı?

Haciz işleminin amacı alacağın tahsil edilmesidir.

Bu nedenle eşyanın tahmini satış değeri ile haciz, muhafaza ve satış masrafları arasında ciddi orantısızlık bulunması uygulamada önem taşıyabilir.

İİK m.85 kapsamında alacak, faiz ve masrafları karşılamaya yetecek miktarda haciz yapılması ve alacaklı ile borçlunun menfaatlerinin mümkün olduğunca gözetilmesi gerekir.

Dolayısıyla ekonomik değeri son derece düşük bir eşyanın haczinin tahsilata gerçek bir katkı sağlayıp sağlamayacağı da önemlidir.

Borçlunun Mesleğinde Kullandığı Eşyalar Haczedilebilir Mi?

İİK m.82 yalnızca ev eşyalarını korumamaktadır.

Ekonomik faaliyeti sermayesinden ziyade bedensel çalışmasına dayanan borçlunun mesleğini sürdürebilmesi için gerekli her türlü eşya da haczedilemeyen mallar arasında yer almaktadır.

Örneğin borçlunun mesleğini devam ettirebilmesi için zorunlu olan araç ve gereçler bakımından haczedilmezlik gündeme gelebilir.

Ancak büyük ölçekli ticari işletmelerde kullanılan makine ve ekipmanların tamamının bu hüküm kapsamında olduğu söylenemez.

Evden Çalışan Kişinin Bilgisayarı Haczedilebilir Mi?

Borçlunun mesleğini evden yürütmesi hâlinde bilgisayar, yazıcı veya diğer ekipmanın mesleki faaliyet için zorunlu olup olmadığı ayrıca incelenmelidir.

Eğer borçlunun ekonomik faaliyeti ağırlıklı olarak kişisel emeğine dayanıyor ve bilgisayar mesleğini sürdürebilmesi için gerekli bulunuyorsa İİK m.82 kapsamındaki mesleki eşya koruması gündeme gelebilir.

Bununla birlikte birden fazla bilgisayar veya yüksek sayıda ticari ekipman bulunması hâlinde değerlendirme değişebilir.

Evde Haciz Sırasında Polis Bulunabilir Mi?

Haciz işleminin gerçekleştirilmesi sırasında gerekli olması hâlinde kolluk kuvvetlerinden yardım istenebilir.

İİK m.81 kapsamında zabıta görevlilerinin icra memuruna gerekli yardımı sağlamasına ilişkin düzenlemeler bulunmaktadır.

Ancak kolluk görevlisinin haciz mahallinde bulunması, kanunen haczedilemeyen malların haczedilebileceği anlamına gelmez.

Ev Haczi Yapılması Borcun Tamamını Karşılamazsa Ne Olur?

Evde haczedilebilir mal bulunmaması veya haczedilen malların borcu karşılamaması, icra dosyasını kendiliğinden sona erdirmez.

Alacaklı şartları mevcutsa borçlunun banka hesapları, maaşı, araçları, taşınmazları ve üçüncü kişilerde bulunan hak ve alacakları üzerine haciz talep edebilir.

Bu nedenle “evde haczedilecek eşya yoksa icra dosyası kapanır” şeklindeki bilgi doğru değildir.

Ev Eşyalarına Haciz Konulması ile Mesken Haczi Aynı Şey Midir?

Hayır.

Ev içerisindeki taşınır eşyaların haczi ile borçlunun mülkiyetindeki konutun haczi tamamen farklı hukuki konulardır.

Ev eşyaları bakımından İİK m.82'de özel haczedilmezlik düzenlemesi bulunmaktadır.

Borçlunun mülkiyetindeki konut bakımından ise “hâline münasip ev” nedeniyle meskeniyet şikâyeti gündeme gelebilir.

Dolayısıyla “ev eşyaları haczedilemiyor, o hâlde evin kendisi de haczedilemez” şeklinde bir sonuç çıkarılamaz.

Borçlunun Tek Evi Haczedilebilir Mi?

Borçlunun tek konutu bakımından da yalnızca “tek ev” olması otomatik olarak haczi engellemez.

İİK m.82 kapsamında borçlunun hâline münasip evi yönünden haczedilmezlik koruması bulunmaktadır.

Meskeniyet şikâyetinde borçlunun ve ailesinin ihtiyaçları, konutun değeri ve borçlunun hâline uygun daha mütevazı bir konut edinmesi için gereken bedel birlikte değerlendirilir.

Bu konu ev eşyalarının haczinden farklı ve ayrı bir hukuki süreçtir.

Ev Haczinde En Sık Yapılan Hata Nedir?

En sık yapılan hatalardan biri, “artık hiçbir şekilde eve hacze gelinemiyor” düşüncesidir.

Kanun evde haciz yapılmasını tamamen yasaklamamıştır.

Yasaklanan husus, İİK m.82 kapsamında korunan kişisel ve ortak kullanım eşyalarının haczedilmesidir.

Evde borçluya ait para, altın, kıymetli evrak veya haczi mümkün başka mallar bulunuyorsa bunlar bakımından haciz işlemi gündeme gelebilir.

Diğer yaygın hata ise evde bulunan her eşyanın borçluya ait olduğunun düşünülmesidir. Üçüncü kişiye ait mallar bakımından istihkak hükümlerinin ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Eve Hacze Gelindiğinde Ne Yapılmalıdır?

Öncelikle icra dosyası ve haciz işleminin hangi alacağa ilişkin olduğu kontrol edilmelidir.

Haciz sırasında haczedilmek istenen eşyanın İİK m.82 kapsamında korunan bir ev eşyası olduğu düşünülüyorsa bu hususun haciz tutanağına geçirilmesi talep edilmelidir.

Üçüncü kişiye ait bir eşya söz konusuysa mülkiyet iddiası açıkça belirtilmeli ve varsa fatura, banka dekontu, garanti belgesi veya diğer belgeler sunulmalıdır.

Hukuka aykırı haciz yapılmışsa süresi içerisinde icra hukuk mahkemesine başvurulması gündeme gelebilir.

Sonuç

İcra takibi nedeniyle evde bulunan her eşya haczedilemez.

İcra ve İflas Kanunu'nun 82. maddesi kapsamında borçlu ve aynı çatı altında yaşayan aile bireyleri için gerekli kişisel eşyalar ile ailenin ortak kullanımına hizmet eden tüm ev eşyaları kural olarak haczedilemez.

Buzdolabı, çamaşır makinesi, yatak ve evin olağan kullanımına hizmet eden diğer temel eşyalar bu koruma kapsamında değerlendirilebilir.

Ancak aynı amaçla kullanılan birden fazla eşya bulunması hâlinde bunlardan biri haczedilebilir. Ayrıca para, altın, değerli taş, kıymetli evrak ve diğer haczi mümkün malvarlığı değerleri, yalnızca ev içerisinde bulundukları için haczedilmez hâle gelmez.

Haciz sırasında üçüncü kişiye ait bir eşyanın haczedilmesi hâlinde istihkak, kanunen haczedilemeyen bir eşyanın haczedilmesi hâlinde ise haczedilmezlik şikâyeti gündeme gelebilir.

Dolayısıyla ev hacizlerinde hem haczedilen eşyanın niteliği hem de eşyanın gerçekte kime ait olduğu ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

İcra Takiplerinde Hukuki Destek

Ev haczi, ev eşyalarının haczi, haczedilmezlik şikâyeti, istihkak iddiası, üçüncü kişiye ait malın haczi, meskeniyet şikâyeti, banka hesabı haczi, maaş haczi ve diğer icra hukuku uyuşmazlıklarında takip dosyasının ve haciz tutanağının ayrıntılı şekilde değerlendirilmesi önemlidir.

Umut Hukuk ve Danışmanlık
Av. Umutcan SARIKAYA

Telefon: 0542 547 48 51
Telefon: 0542 141 48 51

Adres: Gökevler Mah. 539 Sok. Oğuzkent Sitesi 1-F-8, Esenyurt / İstanbul

Web: avukatumutsarikaya.com

Esenyurt, Beylikdüzü, Bahçeşehir, Büyükçekmece, Avcılar, Küçükçekmece ve İstanbul genelinde icra takibi, ev haczi, ev eşyalarının haczi, haczedilmezlik şikâyeti, istihkak, üçüncü kişiye ait malların haczi, meskeniyet şikâyeti, banka hesabı haczi, maaş haczi, borca itiraz ve diğer icra hukuku uyuşmazlıklarına ilişkin hukuki danışmanlık ve dava takip hizmeti sunulmaktadır.