Evlilik birliği yalnızca ekonomik katkıdan ibaret değildir. Eşlerin ortak yaşamın sürdürülmesine, çocukların bakımına, eğitimine ve gözetimine birlikte katkı sağlamaları beklenir.

Bu nedenle eşlerden birinin ev işlerine hiçbir şekilde katılmaması, çocukların bakımını tamamen diğer eşin üzerine bırakması ve ortak aile sorumluluklarından sistematik biçimde kaçınması, somut olayın özelliklerine göre boşanma davasında kusur olarak değerlendirilebilir.

Türk Medeni Kanunu'nun 185. maddesinde eşlerin evlilik birliğinin mutluluğunu birlikte sağlamak ve çocukların bakım, eğitim ve gözetimine beraberce özen göstermekle yükümlü oldukları açıkça düzenlenmiştir. Aynı şekilde TMK m.186 uyarınca eşler evlilik birliğini birlikte yönetir ve birliğin giderlerine güçleri oranında emek ve malvarlıklarıyla katılırlar. Yargıtay uygulamasında da bu yükümlülüklerin evlilik birliğinin temel unsurları olduğu kabul edilmektedir.

Ev İşlerine Hiç Katılmamak Boşanma Davasında Kusur Mudur?

Somut olayın özelliklerine göre evet.

Eşlerden birinin ortak konutta yaşamasına rağmen ev hayatına hiçbir katkıda bulunmaması, bütün günlük sorumlulukları diğer eşin üzerine bırakması ve bunu sürekli hâle getirmesi evlilik birliğinin yükümlülükleri bakımından değerlendirilebilir.

Ancak burada ev işlerinin mutlaka yüzde elli oranında paylaşılması gerektiği şeklinde mekanik bir kural yoktur.

Tarafların çalışma düzenleri, ekonomik durumları, çocuk sayısı, sağlık koşulları ve evlilik içindeki fiilî iş bölümü birlikte değerlendirilmelidir.

Eşin Çocuk Bakımına Hiç Katılmaması Kusur Sayılır Mı?

Evet.

Çocukların bakımı yalnızca anneye veya yalnızca babaya ait bir yükümlülük değildir.

TMK m.185 uyarınca eşler, çocukların bakımına, eğitimine ve gözetimine birlikte özen göstermekle yükümlüdür. Bu yükümlülüğün sistematik biçimde yalnızca bir eşin üzerine bırakılması boşanma davasında kusur değerlendirmesine konu olabilir.

Örneğin eşin çocukların okul, sağlık, bakım ve günlük ihtiyaçlarıyla hiç ilgilenmemesi ve bütün yükü diğer eşe bırakması bu kapsamda değerlendirilebilir.

“Ben Para Kazanıyorum, Ev ve Çocuk Senin Sorumluluğun” Demek Yeterli Midir?

Her durumda hayır.

Evlilik birliğine katkı yalnızca maddi katkıdan ibaret değildir.

TMK m.186 uyarınca eşlerin birliğin giderlerine emek ve malvarlıklarıyla güçleri oranında katılmaları esastır. Yargıtay da evlilik birliğinin hak ve yükümlülük temeline dayanan bir hayat ortaklığı olduğunu, eşlerin birlikte yönetim ve karşılıklı yardımlaşma yükümlülüklerinin bulunduğunu vurgulamaktadır.

Dolayısıyla yüksek gelir elde eden eşin “ben para getiriyorum, diğer bütün sorumluluklar sana ait” şeklindeki yaklaşımı her durumda hukuken yeterli kabul edilmez.

Çalışan Eşin Ev İşlerine Hiç Katılmaması Kusur Mudur?

Çalışıyor olmak, eşin bütün ev ve çocuk sorumluluklarından tamamen muaf olduğu anlamına gelmez.

Ancak kusur değerlendirmesinde çalışma saatleri ve fiilî imkânlar dikkate alınır.

Örneğin günde çok uzun saatler çalışan bir eş ile düzenli çalışma saatleri bulunmasına rağmen hiçbir aile sorumluluğu üstlenmeyen eş aynı şekilde değerlendirilemez.

Burada önemli olan tarafların güçleri ve imkânları ölçüsünde ortak hayata katkı sağlayıp sağlamadıklarıdır.

Çalışmayan Eşin Ev İşlerini Yapmaması Kusur Sayılır Mı?

Tek başına çalışmıyor olmak bütün ev işlerini üstlenme zorunluluğu yaratmaz.

Ancak tarafların fiilî yaşam düzenine göre değerlendirme yapılabilir.

Çalışmayan eşin hiçbir sağlık veya başka haklı sebep olmaksızın hem ev işlerinden hem çocukların bakımından tamamen uzak durması, diğer eşin bütün sorumluluğu tek başına üstlenmesine neden olabilir.

Bu durumda evlilik birliğinin gerektirdiği dayanışma ve yardımlaşma yükümlülüklerinin ihlali tartışılabilir.

Çocuğun Altını Değiştirmemek veya Gece Bakımına Hiç Katılmamak Kusur Mudur?

Tek bir olaya bakılarak kusur belirlenmez.

Ancak eşlerden biri çocuğun doğumundan itibaren gece bakımı, beslenmesi, hastalıkları, doktor kontrolleri veya günlük ihtiyaçlarına hiçbir şekilde katılmıyorsa bu durum aile sorumluluklarının ihlali olarak değerlendirilebilir.

Özellikle diğer eşin bütün bakım yükünü tek başına üstlenmek zorunda bırakılması önemlidir.

Çocuğu Doktora Hiç Götürmemek Kusur Sayılır Mı?

Tek bir doktor randevusuna katılmamak kusur değildir.

Ancak çocuğun sağlık sorunlarıyla sürekli yalnızca bir ebeveyn ilgileniyor ve diğer ebeveyn bilinçli şekilde bütün sorumluluktan kaçıyorsa bu davranışların bütünü önem kazanır.

TMK m.185'te çocukların bakım ve gözetimine birlikte özen gösterme yükümlülüğü açıkça düzenlenmiştir.

Çocuğun Okuluyla Hiç İlgilenmemek Kusur Mudur?

Sürekli ve haklı sebep olmaksızın ilgilenmemek kusur değerlendirmesine konu olabilir.

Örneğin veli toplantılarına hiçbir zaman katılmamak, çocuğun eğitim sorunlarıyla ilgilenmemek, okul ihtiyaçlarını tamamen diğer eşe bırakmak ve çocuğun eğitim hayatından bilinçli biçimde uzak durmak aile sorumluluklarının ihlali kapsamında değerlendirilebilir.

Ancak tarafların kendi aralarında yaptığı iş bölümü de dikkate alınmalıdır.

Bir Eş Ev İşlerini, Diğeri Maddi Giderleri Üstlenmişse Sorun Olur Mu?

Tarafların karşılıklı anlaşmasıyla oluşturdukları iş bölümü kural olarak kusur değildir.

Bir eş daha fazla ev işi yaparken diğer eş maddi giderlerin önemli bölümünü karşılıyor olabilir.

Mahkeme bu tür aile içi iş bölümüne müdahale etmez.

Sorun, taraflardan birinin hiçbir katkı sağlamaması veya diğer eşi aşırı ve tek taraflı bir yük altında bırakması durumunda ortaya çıkar.

Ev İşlerini Yapmamak Ekonomik Şiddet Sayılır Mı?

Her durumda hayır.

Ev işlerine katılmamak daha çok evlilik birliğinin ortak yönetimi, karşılıklı yardım ve aile sorumluluklarının yerine getirilmesi bakımından değerlendirilir.

Ancak davranışın yanında diğer eşin çalışmasının engellenmesi, bütün ekonomik kaynakların kontrol edilmesi veya ekonomik bağımlılığın bilinçli şekilde kullanılması gibi başka unsurlar varsa ekonomik şiddet ayrıca gündeme gelebilir.

Ev İşlerini Diğer Eşe Zorla Yüklemek Psikolojik Şiddet Olabilir Mi?

Somut olayın koşullarına göre olabilir.

Örneğin eşin sürekli olarak “senin görevin bunları yapmak” şeklinde aşağılayıcı davranması, diğer eşi hizmet eden bir kişi gibi görmesi ve hakaret veya baskıyla bütün ev sorumluluklarını yüklemesi psikolojik şiddetle birlikte değerlendirilebilir.

Ancak ev işi paylaşımına ilişkin her tartışma psikolojik şiddet olarak kabul edilmez.

Çocukların Tüm Sorumluluğunu Anneye Bırakmak Kusur Sayılır Mı?

Evet, somut olayda kusur olabilir.

Çocukların bakım yükümlülüğü sadece anneye ait değildir.

Babanın ekonomik katkı sağlaması çocukların günlük bakım, eğitim ve gözetimi bakımından tüm sorumluluklarının sona erdiği anlamına gelmez.

Aynı şekilde bütün bakımın babaya bırakılması ve annenin hiçbir katkı sağlamaması da benzer şekilde değerlendirilebilir.

Hukuki yükümlülük cinsiyete göre değil, eşlerin ve ebeveynlerin ortak sorumluluğuna göre belirlenir.

“Çocuklara Ben Bakıyorum, Eşim Sadece Para Veriyor” Kusur İçin Yeterli Midir?

Her zaman değil.

Bazı ailelerde taraflar arasında fiilen böyle bir görev paylaşımı olabilir ve her iki taraf da bu düzenden memnun olabilir.

Ancak bir eş diğerinden yardım talep ettiği hâlde sürekli reddediliyor, çocukların bütün fiziksel ve zihinsel bakım yükünü tek başına taşımaya zorlanıyor ve diğer eş aile hayatına hiç katılmıyorsa durum farklılaşır.

Çocuğun Hastalığında Hiç İlgilenmemek Kusur Sayılır Mı?

Somut olayda önemli bir kusur göstergesi olabilir.

Eşlerin hem birbirlerine yardımcı olma hem de çocukların bakım ve gözetimine birlikte özen gösterme yükümlülüğü bulunmaktadır.

Bu nedenle çocuğun ciddi hastalığında diğer ebeveynin hiçbir haklı sebep olmaksızın tamamen ilgisiz kalması aile sorumluluklarının ihlali kapsamında değerlendirilebilir.

Eşin Hastalığında Ev ve Çocuk İşlerine Katılmamak Kusur Mudur?

Evet, somut olayda kusur oluşturabilir.

Eşin ameliyat, doğum, ağır hastalık veya başka bir nedenle geçici olarak ev işlerini ve çocuk bakımını yerine getiremediği dönemlerde diğer eşten makul ölçüde destek beklenir.

TMK m.185'te eşlerin birbirlerine yardımcı olmak zorunda oldukları açıkça düzenlenmiştir.

Bu nedenle diğer eşin hastalık döneminde hiçbir destek sağlamaması da evlilik birliği içerisindeki davranışların bütünü içinde değerlendirilebilir.

Çocuk Bakımına Katılmamak Velayeti Etkiler Mi?

Etkileyebilir.

Ancak boşanmadaki kusur ile velayet doğrudan aynı şey değildir.

Velayet bakımından temel ölçüt çocuğun üstün yararıdır.

Bir ebeveynin yıllar boyunca çocuğun eğitimi, sağlığı, günlük bakımı ve gelişimiyle fiilen hiç ilgilenmemesi velayet değerlendirmesinde önemli olabilir.

Mahkeme çocuğa fiilen kimin baktığını ve hangi ebeveynin bakım kapasitesinin daha güçlü olduğunu ayrıca inceler.

Çocuklarla İlgilenmeyen Eş Kişisel İlişki Kurabilir Mi?

Boşanma öncesinde çocuklarla ilgisiz davranmış olmak, kişisel ilişkinin otomatik olarak kaldırılması sonucunu doğurmaz.

Çocuğun üstün yararı gerektiriyorsa çocuk ile velayet kendisine verilmeyen ebeveyn arasında kişisel ilişki kurulabilir.

Ancak bağımlılık, şiddet, ağır ihmal veya çocuğun güvenliğini etkileyen durumlar varsa kişisel ilişkinin şekli ayrıca değerlendirilebilir.

Ev İşlerine Katılmamak Manevi Tazminat Sebebi Olur Mu?

Tek başına her durumda hayır.

Bir davranışın boşanmada kusur oluşturması ile TMK m.174 kapsamında manevi tazminat doğurması farklı meselelerdir.

Manevi tazminat için kişilik haklarına saldırı bulunmalıdır.

Sırf bulaşık yıkamamak veya ev işine katılmamak tek başına genellikle manevi tazminat için yeterli olmayabilir.

Ancak bu davranışlara ağır hakaret, aşağılama, fiziksel veya psikolojik şiddet eşlik ediyorsa değerlendirme değişebilir.

Ev İşlerine Katılmayan Eş Tam Kusurlu Sayılır Mı?

Her durumda hayır.

Boşanma davasında kusur, tarafların bütün davranışları karşılaştırılarak belirlenir.

Bir eş ev ve çocuk sorumluluklarından kaçınmış olabilir; diğer eşin de fiziksel şiddet, sadakatsizlik, ağır hakaret veya başka kusurları bulunabilir.

Bu nedenle yalnızca ev işlerine katılmama davranışı üzerinden otomatik “tam kusur” sonucu çıkarılamaz.

Ev İşlerine Katılmamak Nafakayı Etkiler Mi?

Kusur tespiti yoksulluk nafakası bakımından önem taşıyabilir.

Yoksulluk nafakası isteyen eşin kusurunun diğer eşten daha ağır olmaması gerekir.

Dolayısıyla aile sorumluluklarını uzun süre yerine getirmeyen eşe yüklenen kusur, diğer kusurlarla birlikte nafaka değerlendirmesinde dikkate alınabilir.

Ancak nafaka yalnızca bu tek davranış üzerinden belirlenmez.

Ev İşleri ve Çocuk Bakımının Tamamını Üstlenen Eşin Çalışamaması Önemli Midir?

Evet.

Çocukların bakımı ve ev işlerinin yoğunluğu nedeniyle eşin çalışma hayatından uzak kalması, tarafların ekonomik durumlarının ve nafaka taleplerinin değerlendirilmesinde önem taşıyabilir.

TMK m.186 uyarınca evlilik birliğine katkı yalnızca para ile değil, emek yoluyla da sağlanabilir. Yargıtay da bu yaklaşımı açık biçimde kabul etmektedir.

Bu nedenle ev ve çocuk bakımına ayrılan emek “ekonomik katkı yok” şeklinde yok sayılamaz.

Ev İşlerine ve Çocuk Bakımına Katılmama Nasıl İspatlanır?

Bu tür davranışlar çoğunlukla aile yaşamı içerisinde gerçekleştiği için tanık anlatımları önemlidir.

Aile bireyleri, komşular, bakıcılar veya tarafların günlük düzenini doğrudan bilen kişiler tanık olarak dinlenebilir.

Bunun yanında çocukların okul ve sağlık kayıtları, randevular, taraflar arasındaki WhatsApp mesajları ve diğer hukuka uygun deliller de kullanılabilir.

Örneğin bir eşin sürekli “çocuklarla sen ilgilen, benim işim değil” şeklindeki mesajları iddiayı destekleyebilir.

Okul ve Hastane Kayıtları Delil Olabilir Mi?

Evet, somut olaya göre yardımcı delil olabilir.

Çocuğun doktor kontrollerinin sürekli tek ebeveyn tarafından takip edilmesi veya okul süreçleriyle yalnızca bir ebeveynin ilgilenmesi fiilî bakım düzenini gösterebilir.

Ancak tek başına okul veya hastane kaydında bir ebeveynin adının bulunması diğer ebeveynin hiç ilgilenmediğini kesin biçimde göstermez.

Deliller birlikte değerlendirilmelidir.

Tanık Beyanı Yeterli Midir?

Tanık anlatımları önemli olmakla birlikte mümkün olduğunca somut olmalıdır.

“Çocuklarla hiç ilgilenmiyordu” şeklindeki genel ifadeden ziyade tanığın hangi olaylara doğrudan şahit olduğu açıklanmalıdır.

Örneğin çocuğun hastaneye kaldırıldığı sırada diğer ebeveynin yardım etmeyi reddettiğini bizzat gören tanığın anlatımı daha somuttur.

“Eşim Bana Hiç Yardım Etmiyordu” Demek Dilekçede Yeterli Midir?

Hayır.

Kusur vakıalarının mümkün olduğunca somutlaştırılması gerekir.

Örneğin çocukların okul, hastane ve günlük bakımının sürekli bir eş tarafından yapıldığı, diğer eşin yardım taleplerini reddettiği, ev işlerinin tamamını diğer eşe bıraktığı ve bunun yıllardır devam ettiği açıklanmalıdır.

Soyut “ilgisizdi” veya “yardım etmiyordu” ifadeleri yerine örnek olayların anlatılması ispatı güçlendirir.

Eşler Arasında Geleneksel İş Bölümü Varsa Sonradan Kusur İleri Sürülebilir Mi?

Tarafların karşılıklı rızayla sürdürdükleri iş bölümü tek başına kusur değildir.

Ancak evlilik koşulları zaman içerisinde değişebilir.

Örneğin çocuk doğduktan sonra bakım yükü ağırlaşmış veya çalışan eş de iş hayatına başlamış olabilir.

Bu durumda diğer eşten daha fazla katkı talep edilmesi mümkündür.

Evliliğin başındaki düzenin hiçbir değişikliğe izin vermeyen kalıcı bir yükümlülük olduğu söylenemez.

Ev İşlerini Yapmadığı İçin Eşe Hakaret Etmek Haklı Mıdır?

Hayır.

Eşin aile sorumluluklarını yerine getirmediği düşünülebilir ancak bu durum diğer eşe hakaret, tehdit veya şiddet uygulama hakkı vermez.

Boşanma davasında her tarafın kusurlu davranışları ayrı ayrı değerlendirilir.

Bir eş ev işlerine katılmamış, diğer eş ise bu nedenle ağır hakaret etmiş olabilir. Mahkeme her iki davranışı da kusur karşılaştırmasına dahil eder.

Sonuç

Boşanma davasında ev işlerine ve çocuk bakımına hiç katılmamak, sürekli ve haklı bir neden olmaksızın gerçekleşiyorsa kusur sayılabilir.

Türk Medeni Kanunu m.185 uyarınca eşler, evlilik birliğinin mutluluğunu birlikte sağlamak ve çocukların bakım, eğitim ve gözetimine beraberce özen göstermekle yükümlüdür. TMK m.186 kapsamında ise birliğin giderlerine yalnızca para ile değil, emek ve malvarlığıyla güçleri oranında katkı sağlama yükümlülüğü bulunmaktadır.

Bu nedenle eşlerden birinin “ben para kazanıyorum” diyerek çocukların bakımı ve ortak yaşamın bütün sorumluluklarını diğer eşe bırakması her durumda yeterli kabul edilemez.

Ancak mahkeme ev işlerinin tam olarak yarı yarıya yapılıp yapılmadığına bakmaz. Tarafların çalışma koşulları, sağlık durumları, fiilî iş bölümü ve aile yaşamının bütünü değerlendirilir.

Asıl önemli olan, eşlerden birinin ortak yaşam ve çocuk bakımına sürekli olarak katkı sağlamaktan kaçınıp kaçınmadığıdır.

Boşanma Davalarında Hukuki Destek

Ev işlerine ve çocuk bakımına katılmama, eş ve çocuklara ilgisizlik, aile sorumluluklarının ihlali, kusur tespiti, nafaka, velayet ve maddi-manevi tazminat taleplerinde somut olayın bütün delillerle değerlendirilmesi önemlidir.

Umut Hukuk ve Danışmanlık
Av. Umutcan SARIKAYA

Telefon: 0542 547 48 51
Telefon: 0542 141 48 51

Adres: Gökevler Mah. 539 Sok. Oğuzkent Sitesi 1-F-8, Esenyurt / İstanbul

Web: avukatumutsarikaya.com

Esenyurt, Beylikdüzü, Bahçeşehir, Büyükçekmece, Avcılar, Küçükçekmece ve İstanbul genelinde boşanma ve aile hukuku uyuşmazlıklarına ilişkin hukuki danışmanlık ve dava takip hizmeti sunulmaktadır.