Evlilik birliği, eşlerin anne, baba, kardeş ve diğer yakınlarıyla olan bütün ilişkilerini sona erdirmelerini gerektirmez. Eşlerden birinin diğer eşin ailesiyle görüşmesini sistematik biçimde engellemesi, ailesini ziyaret etmesine izin vermemesi, aile bireylerinin ortak konuta gelmesini yasaklaması veya eşini kendi ailesinden tamamen uzaklaştırmaya çalışması boşanma davasında kusur olarak değerlendirilebilir.

Ancak her aile uyuşmazlığı aynı sonucu doğurmaz. Eşin ailesinin evliliğe sürekli müdahale etmesi, diğer eşe hakaret etmesi veya ciddi sorunlara yol açması hâlinde makul sınırlar talep edilmesi mümkündür.

Bu nedenle mahkeme, eşin aile ilişkilerini makul ölçüde sınırlandırmaya mı çalıştığı yoksa diğer eşi sistematik biçimde ailesinden izole mi ettiği üzerinde duracaktır.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 10.09.2024 tarihli, 2023/7766 E. ve 2024/5527 K. sayılı kararına konu olayda, kadının ailesiyle görüşmesinin engellenmesi ve evlilik boyunca ailesini yalnızca birkaç kez ziyaret edebilmesi iddiaları dosyada tartışılmış; ayrıca bağımsız konut sağlanmaması da kusur değerlendirmesinde önem taşımıştır. Kararda, eşlerin oturacakları konutu birlikte seçmeleri gerektiği de vurgulanmıştır.

Eşin Ailesiyle Görüşmesine Engel Olmak Kusur Mudur?

Somut olayın özelliklerine göre evet.

Eşlerden birinin diğer eşe “ailenle görüşmeyeceksin”, “annenlere gidemezsin” veya “kardeşin bu eve gelemez” şeklinde sürekli yasaklar koyması evlilik içerisindeki psikolojik baskının göstergesi olabilir.

Özellikle bu yasakların sürekli uygulanması ve eşin ailesiyle ilişkilerinin fiilen koparılması kusur değerlendirmesinde önemlidir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2024 tarihli kararına konu olayda da kadının ailesiyle görüşmesinin engellendiği ve evliliği boyunca ailesini çok sınırlı sayıda ziyaret edebildiği ileri sürülmüştür.

Eşin Anne ve Babasını Görmesini Yasaklamak Boşanma Sebebi Olur Mu?

Tek başına her olayda boşanma kararı verilmesini gerektirmeyebilir.

Ancak bu davranış sürekli hâle geliyor ve evlilik birliğini çekilmez hâle getiriyorsa TMK m.166 kapsamında evlilik birliğinin temelinden sarsılması değerlendirmesine konu olabilir.

Örneğin eşin yıllarca anne ve babasını görmesine izin verilmemesi, telefonla görüşmesinin dahi kontrol edilmesi veya ailesini ziyaret ettiği için tehdit edilmesi ciddi bir psikolojik baskı oluşturabilir.

“Ailene Gidersen Bu Eve Dönme” Demek Kusur Mudur?

Somut olayda ağır bir baskı davranışı olarak değerlendirilebilir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2023/9901 E., 2024/5264 K. sayılı kararına konu olayda, eşin ailesine gittiği takdirde ortak konuta dönmemesi yönünde tehdit edildiği iddia edilmiş; aynı dosyada kadının ailesiyle görüşmesinin yasaklanmaya çalışılması da ileri sürülmüştür.

Bu tür sözler, eş üzerinde ailesi ile evliliği arasında tercih yapmaya zorlayan bir baskı oluşturabilir.

Eşin Kardeşlerinin Eve Gelmesini Yasaklamak Kusur Sayılır Mı?

Her durumda değil.

Aile bireylerinden birinin evlilik birliğine sürekli müdahale etmesi, hakaret veya tehditte bulunması gibi haklı nedenler varsa ortak konuta ilişkin makul sınırlar konulabilir.

Ancak hiçbir haklı neden olmaksızın yalnızca diğer eşin ailesi olduğu için kardeşlerin veya anne-babanın eve gelmesi tamamen yasaklanıyorsa bu davranış kusur değerlendirmesine konu olabilir.

Önemli olan yasağın makul bir nedene dayanıp dayanmadığıdır.

Eşin Ailesiyle Telefonla Görüşmesini Engellemek Kusur Mudur?

Evet, sistematik ve baskıcı bir davranış hâline gelmişse kusur oluşturabilir.

Eşin telefonuna müdahale etmek, aile bireyleriyle konuşmasını yasaklamak veya görüşmeleri nedeniyle tartışma çıkarmak kişisel alanın aşırı biçimde sınırlandırılması anlamına gelebilir.

Bu tür davranışlar aşırı kıskançlık ve psikolojik şiddetle birlikte gerçekleşiyorsa kusurun ağırlığı artabilir.

Eşi Kendi Ailesinden İzole Etmek Psikolojik Şiddet Sayılabilir Mi?

Evet.

Eşin sosyal çevresini ve aile bağlarını sistematik biçimde zayıflatmak psikolojik baskının önemli biçimlerinden biri olabilir.

Kişinin ailesiyle iletişim kurmasının engellenmesi, sürekli kontrol edilmesi, yalnızlaştırılması ve bütün sosyal desteğinin kesilmeye çalışılması psikolojik şiddet kapsamında değerlendirilebilir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2023/4304 E., 2024/2659 K. sayılı dosyasına konu olayda da kadının ailesiyle görüşmesine izin verilmediği, telefonuna el konulduğu, aşırı kıskançlık ve baskı uygulandığı gibi iddialar birlikte değerlendirilmiştir.

Eşin Ailesinin Evliliğe Müdahalesi Varsa Görüşmeyi Sınırlandırmak Kusur Mudur?

Her durumda hayır.

Eşin ailesinin sürekli evliliğe müdahale etmesi, diğer eşe hakaret etmesi veya eşlerin özel hayatına aşırı biçimde karışması hâlinde sınır koymak makul olabilir.

Örneğin kayınvalide sürekli eşler arasındaki tartışmalara müdahale ediyor veya diğer eşe hakaret ediyorsa eşin “evimize izinsiz gelmesin” demesi tek başına kusur değildir.

Burada makul sınır koymak ile eşin ailesini tamamen hayatından çıkarmasını istemek birbirinden ayrılmalıdır.

Eş Ailesinin Tarafını Tutuyorsa Ne Olur?

Eşlerden birinin sürekli kendi ailesinin tarafını tutması ve diğer eşin makul şikâyetlerini dikkate almaması kusur oluşturabilir.

Örneğin anne veya babanın diğer eşe hakaret ettiği bilindiği hâlde hiçbir şekilde müdahale edilmemesi veya aksine hakaret eden aile bireyinin savunulması evlilik birliğini zedeleyebilir.

Bu nedenle aile ilişkilerinde eşlerden beklenen, körü körüne bir taraf seçmek değil, evlilik birliğinin sınırlarını korumaktır.

Eşin Kendi Ailesiyle Sürekli Görüşüp Diğer Eşin Ailesini Yasaklaması Kusur Mudur?

Bu tür çifte standart kusur değerlendirmesinde önem taşıyabilir.

Eş kendi ailesiyle sürekli görüşüyor ancak diğer eşin ailesine gitmesine veya onları görmesine hiçbir makul sebep olmaksızın engel oluyorsa bu davranış baskıcı nitelikte değerlendirilebilir.

Mahkeme, taraflar arasındaki aile ilişkilerinin fiilen nasıl yürütüldüğüne bakacaktır.

Bayramlarda Eşin Ailesine Gitmeye İzin Vermemek Kusur Mudur?

Tek bir bayramda ziyaret gerçekleşmemesi kusur değildir.

Ancak yıllar boyunca eşin ailesinin bayramlarda dahi ziyaret edilmesine izin verilmemesi ve aile bağlarının sistematik şekilde engellenmesi daha farklı değerlendirilir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2023/9901 E., 2024/5264 K. sayılı kararına konu olayda da eşin kadının ailesiyle görüşmediği, bayram ziyaretlerine gitmediği ve kadının ailesiyle görüşmesini yasaklamaya çalıştığı iddiaları dosyada yer almıştır.

Eşin Ailesini Ziyaret Etmek İçin İzin Almak Zorunda Mı?

Evlilik birliği eşlerden birine diğer eş üzerinde mutlak izin verme yetkisi sağlamaz.

Eşlerin birbirlerine haber vermesi ve aile düzenini gözetmesi olağandır.

Ancak “ben izin vermezsem anneni göremezsin” şeklindeki sistematik bir kontrol anlayışı farklıdır.

Burada ortak aile planlaması ile baskıcı denetim birbirinden ayrılmalıdır.

Eşin Ailesinden Uzak Bir Şehre Taşınmak Kusur Sayılır Mı?

Tek başına hayır.

İş, ekonomik nedenler veya tarafların ortak kararıyla başka şehre taşınmak mümkündür.

Ancak taşınmanın tek amacı diğer eşi ailesinden uzaklaştırmak ve sosyal çevresini tamamen ortadan kaldırmaksa olayın koşullarına göre değerlendirme değişebilir.

Özellikle eşin itirazlarına rağmen hiçbir objektif neden bulunmadan sürekli yer değiştiriliyorsa bunun evlilik birliği üzerindeki etkisi incelenebilir.

Eşin Ailesinin Yanına Gitmesini Sürekli Tartışma Konusu Yapmak Kusur Mudur?

Sürekli ve baskıcı hâle gelmişse evet.

Eş her ailesini ziyaret etmek istediğinde kavga çıkarılması, boşanmayla tehdit edilmesi veya ortak konuta alınmamakla korkutulması psikolojik baskı oluşturabilir.

Burada tek bir tartışma değil, davranışın sürekliliği önemlidir.

Eşin Ailesine Hakaret Etmek Kusur Sayılır Mı?

Evet.

Eşin anne, baba veya yakınlarına yönelik ağır hakaretler, diğer eşin kişilik haklarını ve aile bağlarını da zedeleyebilir.

Yargıtay uygulamasında eşin ailesine yönelik hakaret ve tehdit davranışlarının da boşanma kusuru değerlendirmesine konu olduğu görülmektedir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2023/9901 E., 2024/5264 K. sayılı dosyasına konu olayda eşin kadına ve ailesine hakaret, küfür ve tehditte bulunduğu iddiaları birlikte ileri sürülmüştür.

Aileden Uzaklaştırma Nedeniyle Evden Ayrılmak Kusur Mudur?

Her durumda hayır.

Eşin aile ilişkilerinin tamamen yasaklandığı, psikolojik baskı uygulandığı veya bağımsız yaşam alanı sağlanmadığı bir ortamdan ayrılması haklı görülebilir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2023/7766 E., 2024/5527 K. sayılı kararında, kadının manevî açıdan bağımsız olmayan ortak konuta dönmek istememesinin haklı sebep oluşturduğu kabul edilmiş ve erkeğin bağımsız konut sağlamaması daha ağır kusur olarak değerlendirilmiştir.

Dolayısıyla ortak konuttan kimin ayrıldığı tek başına belirleyici değildir.

Eşin Ailesiyle Görüşmesini Engellemek Manevi Tazminat Sebebi Midir?

Her durumda otomatik olarak manevi tazminat sonucu doğurmaz.

TMK m.174 kapsamında manevi tazminat için kişilik haklarına saldırı niteliğinde davranışların bulunması gerekir.

Ancak aileden sistematik biçimde izole etme; ağır hakaret, tehdit, aşağılanma veya özgürlüğü kısıtlayan başka davranışlarla birlikte gerçekleşiyorsa manevi tazminat şartları gündeme gelebilir.

Eşin Ailesinden Uzaklaştırılması Nafakayı Etkiler Mi?

Bu davranış kusur olarak tespit edilirse yoksulluk nafakası bakımından tarafların kusur karşılaştırmasında dikkate alınabilir.

Ancak nafaka yalnızca bu tek davranış üzerinden belirlenmez.

Tarafların bütün kusurları ve ekonomik durumları birlikte değerlendirilir.

Eşin Ailesinden Uzaklaştırılması Velayeti Etkiler Mi?

Tek başına velayet sonucu doğurmaz.

Velayette temel ölçüt çocuğun üstün yararıdır.

Ancak eş, çocuğun da anneanne, babaanne, dede veya diğer yakınlarıyla ilişkisini hiçbir makul gerekçe olmaksızın kesiyor ve çocuğu aileden izole ediyorsa bu davranış çocuğun sosyal ve duygusal gelişimi bakımından ayrıca değerlendirilebilir.

Çocukları Diğer Eşin Ailesine Göstermemek Kusur Mudur?

Somut olayın özelliklerine göre kusur olabilir.

Ancak çocuğun güvenliği veya aile bireylerinin zararlı davranışları nedeniyle görüşmenin sınırlandırılması haklı olabilir.

Dolayısıyla sırf “çocuğu ailesine göstermedi” denilmesi yeterli değildir. Bunun nedenleri araştırılmalıdır.

Eşi Ailesinden Uzaklaştırma Nasıl İspatlanır?

Tanık anlatımları, WhatsApp ve SMS mesajları, taraflar arasındaki yazışmalar ve hukuka uygun şekilde elde edilmiş diğer deliller kullanılabilir.

Örneğin;

“Annenlerle görüşmeyeceksin.”

“Kardeşin bu eve gelemez.”

“Ailene gidersen bu eve geri dönme.”

şeklindeki yazışmalar iddiayı önemli ölçüde destekleyebilir.

Ayrıca eşin ailesiyle görüşmelerinin yıllarca engellendiğine doğrudan şahit olan kişiler tanık olarak dinlenebilir.

Tanıkla Aileden Uzaklaştırma İspatlanabilir Mi?

Evet.

Özellikle anne, baba, kardeş veya aile dostları görüşmenin engellendiği olaylara doğrudan şahit olmuşlarsa beyanları önem taşıyabilir.

Ancak “kızım bana kocasının izin vermediğini anlattı” şeklindeki duyuma dayalı anlatımla, “damadı bizzat kızımın bizimle görüşmesine izin vermediğini söylerken duydum” şeklindeki doğrudan anlatım aynı değildir.

Tanığın somut olayı bizzat görmüş veya duymuş olması ispat gücünü artırır.

“Eşim Beni Ailemden Uzaklaştırdı” Demek Dilekçede Yeterli Midir?

Hayır.

Dava dilekçesinde olayların mümkün olduğunca somutlaştırılması gerekir.

Eşin hangi aile bireyleriyle görüşmesinin engellendiği, bu davranışın ne kadar sürdüğü, hangi sözlerin söylendiği ve aile ziyaretlerinin nasıl önlendiği açıklanmalıdır.

Örneğin yalnızca “ailemle görüşmemi engelliyordu” demek yerine, belirli bir bayramda ziyaretin engellenmesi, kardeşin ortak konuta alınmaması veya aile ziyaretine gidildiğinde ortak konuta dönmeme yönünde tehdit edilme gibi olaylar somutlaştırılabilir.

Eşin Ailesiyle Arası Kötüyse Onlarla Görüşmek Zorunda Mıdır?

Hayır.

Bir eş, diğer eşin anne veya babasıyla mutlaka yakın ilişki kurmak zorunda değildir.

Kişiler arasında anlaşmazlık bulunabilir.

Ancak kendisinin görüşmek istememesi ile diğer eşin de ailesiyle görüşmesini yasaklaması aynı şey değildir.

Örneğin kişi kayınvalidesiyle görüşmek istemeyebilir; fakat eşine “sen de anneni göremezsin” demesi farklı bir hukuki değerlendirmeye yol açabilir.

Aile İlişkilerine Sınır Koymak ile Aileden Uzaklaştırmak Arasındaki Fark Nedir?

Bu ayrım önemlidir.

Aile ilişkilerine sınır koymak, evlilik birliğinin özel alanını korumaya yöneliktir.

Örneğin aile bireylerinin habersiz şekilde eve gelmemesini istemek, eşlerin özel sorunlarının aileye anlatılmamasını talep etmek veya hakaret eden bir aile bireyiyle mesafe konulmasını istemek makul olabilir.

Buna karşılık eşin hiçbir aile bireyiyle görüşmemesini istemek, ziyaretleri yasaklamak ve iletişimi tamamen kesmeye zorlamak aileden uzaklaştırma niteliğine dönüşebilir.

Sonuç

Boşanma davasında eşin diğer eşi ailesinden sistematik biçimde uzaklaştırması kusur sayılabilir.

Eşin anne ve babasıyla görüşmesine engel olmak, ailesini ziyaret etmesini yasaklamak, kardeşlerinin ortak konuta gelmesini engellemek veya “ailene gidersen bu eve dönemezsin” şeklinde baskı kurmak evlilik birliği içerisinde psikolojik şiddet ve kontrol davranışı olarak değerlendirilebilir.

Yargıtay'ın güncel kararlarında da aileyle görüşmenin engellenmesi, bağımsız konut sağlanmaması ve eş üzerinde aile ilişkileri bakımından baskı kurulması boşanma uyuşmazlıklarında dikkate alınmaktadır. Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2023/7766 E., 2024/5527 K. sayılı kararında bağımsız konut sağlanmaması daha ağır kusur olarak kabul edilmiş ve eşlerin oturacakları konutu birlikte seçmeleri gerektiği vurgulanmıştır.

Bununla birlikte eşin ailesinin evliliğe sürekli müdahale etmesi, diğer eşe hakaret veya tehditte bulunması gibi haklı nedenler varsa makul sınırlar talep edilmesi kusur değildir.

Bu nedenle mahkeme, aile ilişkilerinin tamamen kesilmeye mi çalışıldığını yoksa evlilik birliğini korumak amacıyla makul sınırlar mı konulduğunu somut olay üzerinden değerlendirecektir.

Boşanma Davalarında Hukuki Destek

Eşin ailesiyle görüşmesinin engellenmesi, aileden uzaklaştırma, psikolojik şiddet, eşin ailesinin evliliğe müdahalesi, bağımsız konut uyuşmazlıkları, kusur tespiti, nafaka, velayet ve maddi-manevi tazminat taleplerinde somut olayın tüm delilleriyle birlikte değerlendirilmesi önemlidir.

Umut Hukuk ve Danışmanlık
Av. Umutcan SARIKAYA

Telefon: 0542 547 48 51
Telefon: 0542 141 48 51

Adres: Gökevler Mah. 539 Sok. Oğuzkent Sitesi 1-F-8, Esenyurt / İstanbul

Web: avukatumutsarikaya.com

Esenyurt, Beylikdüzü, Bahçeşehir, Büyükçekmece, Avcılar, Küçükçekmece ve İstanbul genelinde boşanma ve aile hukuku uyuşmazlıklarına ilişkin hukuki danışmanlık ve dava takip hizmeti sunulmaktadır.