Evlilik birliği yalnızca aynı evde yaşamaktan ibaret değildir. Eşlerin birbirlerine destek olması, çocuklarla ilgilenmesi, aile giderlerine katkı sağlaması ve ortak yaşamın gerektirdiği sorumlulukları yerine getirmesi beklenir.

Bu nedenle eşin doğum günü, evlilik yıldönümü veya benzeri özel günleri zaman zaman unutması tek başına boşanma sebebi değildir. Ancak bu davranışın sürekli ilgisizlik, eşini yok sayma, çocuklarla ilgilenmeme, aile sorumluluklarından kaçınma ve ortak yaşamı ihmal etme biçiminde genel bir davranış modeline dönüşmesi hâlinde boşanma davasında kusur gündeme gelebilir.

Türk Medeni Kanunu'nun 185. maddesi uyarınca eşler evlilik birliğinin mutluluğunu birlikte sağlamak, çocukların bakım, eğitim ve gözetimine beraberce özen göstermek, birlikte yaşamak ve birbirlerine yardımcı olmakla yükümlüdür. Yargıtay'ın 2026 tarihli kararlarında da bu yükümlülüklerin sürekli ihlal edilmesinin boşanma bakımından önem taşıdığı açıkça vurgulanmaktadır.

Doğum Gününü Unutmak Tek Başına Kusur Mudur?

Kural olarak hayır.

Bir eşin diğer eşin doğum gününü bir kez unutması, tek başına evlilik birliğini temelinden sarsan kusurlu davranış olarak kabul edilmemelidir.

Mahkeme tek tek sembolik olaylardan çok, evliliğin genel işleyişine bakar.

Ancak doğum günü veya yıldönümü unutulması; eşin yıllardır hiçbir özel günle ilgilenmemesi, eşini sürekli yok sayması, birlikte zaman geçirmekten kaçınması ve başka ilgisiz davranışlarla birlikte gerçekleşiyorsa daha geniş bir ilgisizlik tablosunun parçası olabilir.

Evlilik Yıldönümünü Sürekli Önemsememek Kusur Sayılır Mı?

Tek başına her durumda değil.

Evlilik yıldönümünün kutlanmaması kanunda ayrıca düzenlenmiş bir boşanma sebebi değildir.

Ancak taraflardan birinin diğer eşin duygusal beklentilerini sürekli küçümsemesi ve evlilik ilişkisine ilişkin bütün ortak faaliyetlerden kaçınması hâlinde davranışların bütünü değerlendirilebilir.

Dolayısıyla dava açısından asıl önemli olan “yıldönümünü unuttu” değil, eşine ve evlilik birliğine sistematik biçimde ilgisiz davranıp davranmadığıdır.

Eşe Sürekli İlgisiz Davranmak Kusur Mudur?

Evet, ispatlanması hâlinde kusur oluşturabilir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2024/6224 E., 2024/6533 K. sayılı kararında, eşine karşı ilgisiz davranma, ihtiyaçlarıyla ilgilenmeme, evlilik içerisinde birlikte alınması gereken kararları tek başına alma ve birlikte yaşama yükümlülüğünü ihlal etme kusur değerlendirmesine konu edilmiştir.

Bu nedenle ilgisizlik sürekli ve evlilik birliğini etkileyen bir hâl almışsa mahkemece dikkate alınabilir.

Çocuklarla Hiç İlgilenmemek Kusur Sayılır Mı?

Evet.

TMK m.185 uyarınca eşler çocukların bakım, eğitim ve gözetimine beraberce özen göstermekle yükümlüdürler.

Bu nedenle bütün çocuk bakımının bir eşe bırakılması ve diğer eşin hiçbir haklı sebep olmaksızın çocuklarla ilgilenmemesi kusur oluşturabilir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2024/1012 E., 2024/796 K. sayılı kararına konu olayda eş ve baba olarak sorumlulukların yerine getirilmemesi ve eş ile çocuklara ilgisiz davranılması kusur değerlendirmesine dahil edilmiştir.

Evin Bütün Sorumluluğunu Diğer Eşe Bırakmak Kusur Mudur?

Somut olayda evet.

Evlilik içerisinde aile sorumluluklarının tamamen tek bir eşin üzerine bırakılması, özellikle diğer eşin hiçbir katkı sağlamadan ortak yaşamdan uzaklaşması hâlinde kusur oluşturabilir.

Bu sorumluluk yalnızca para kazanmakla sınırlı değildir.

Çocukların bakımı, evin ihtiyaçları, sağlık ve eğitim konuları, ortak kararlar ve aile yaşamının sürdürülmesi de birlikte değerlendirilir.

Aile Giderlerine Katkı Sağlamamak Kusur Mudur?

Eşin ödeme gücü olduğu hâlde aile giderlerine katkı sağlamaması kusur oluşturabilir.

Türk Medeni Kanunu'nun 186. maddesine göre eşler birliğin giderlerine güçleri oranında emek ve malvarlıklarıyla katılırlar. Yargıtay'ın güncel yaklaşımında da eşlerin ortak yaşam ve aile giderlerine ilişkin yükümlülüklerinin ihlal edilmesi boşanma değerlendirmesinde dikkate alınmaktadır.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2024/4891 E., 2024/5710 K. sayılı kararında da evin ihtiyaçlarını karşılamama, eve pek uğramama ve aileyle ilgilenmeme davranışları kusur değerlendirmesinde yer almıştır.

Eşin Sürekli Kendi Hayatıyla İlgilenip Ailesini İhmal Etmesi Kusur Mudur?

Somut olayın özelliklerine göre evet.

Bir eş bütün boş zamanını arkadaşları, hobileri veya başka faaliyetlerle geçiriyor, buna karşılık eşine ve çocuklarına düzenli olarak zaman ayırmıyorsa bu davranış aile sorumluluklarının ihlali kapsamında değerlendirilebilir.

Ancak eşlerin bireysel sosyal hayatlarının bulunması normaldir.

Buradaki sınır, bireysel yaşamın evlilik ve aile sorumluluklarının sürekli ihlaline dönüşmesidir.

Eşin Eve Uğramaması Kusur Sayılır Mı?

Sürekli hâle gelmişse evet.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2024/4891 E., 2024/5710 K. sayılı kararına konu olayda “eve pek uğramama” ve aileyle ilgilenmeme kusur değerlendirmesine dahil edilmiştir.

Eşin iş veya zorunluluk nedeniyle bazı dönemlerde evde daha az bulunması farklıdır.

Hiçbir haklı sebep olmaksızın ortak yaşamdan uzak durmak ise farklı değerlendirilir.

Eşin Sürekli Telefonda Olup Aileyle İlgilenmemesi Kusur Mudur?

Tek başına telefon kullanmak kusur değildir.

Ancak eş, eve geldiği hâlde bütün zamanını telefonda geçiriyor, diğer eşle iletişim kurmuyor, çocuklarla ilgilenmiyor ve ortak yaşamı tamamen ihmal ediyorsa bu davranışlar birlikte değerlendirilebilir.

Burada telefon yalnızca ilgisizliğin araçlarından biri olabilir.

Eşin Özel Günlerde Sürekli Evde Olmaması Kusur Sayılır Mı?

Tek başına değil, ancak başka davranışlarla birlikte kusur oluşturabilir.

Örneğin eş doğum günlerinde, bayramlarda ve aile açısından önemli günlerde sürekli olarak başka yerlerde bulunuyor ve aileyle zaman geçirmekten bilinçli şekilde kaçınıyorsa davranışın sürekliliği önem taşır.

Mahkeme, belirli bir özel günün kutlanmamasından çok ortak aile hayatının genel olarak ihmal edilip edilmediğine bakacaktır.

Bayramlarda Eşin Ailesini Hiç Ziyaret Etmemek Kusur Mudur?

Her durumda değil.

Eşin kayınvalidesi veya kayınpederiyle görüşmek istememesi tek başına boşanma sebebi değildir.

Ancak hiçbir haklı neden olmaksızın eşin ailesine sürekli düşmanca davranılması, eve gelmelerinin engellenmesi veya eşin aile ilişkilerinin tamamen koparılmaya çalışılması kusur değerlendirmesine konu olabilir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2024/8996 E., 2024/463 K. sayılı kararında da eşin aile bireylerinin ortak konuta gelmesini istememe gibi davranışlar tarafların kusur değerlendirmesinde yer almıştır.

Eşin Hastalığında Yanında Olmamak Kusur Mudur?

Somut olayın özelliklerine göre evet.

Eşlerin birbirlerine yardımcı olma yükümlülüğü TMK m.185'te açıkça düzenlenmiştir.

Bu nedenle eş ciddi bir hastalık geçirirken hiçbir haklı neden olmaksızın onunla ilgilenmemek, yalnız bırakmak veya ihtiyaçlarını tamamen görmezden gelmek kusur olarak değerlendirilebilir.

Ancak burada da sağlık durumunun ağırlığı, tarafların imkânları ve olayın koşulları dikkate alınmalıdır.

Eşin Maddi İhtiyaçları Karşılayıp Duygusal Olarak İlgisiz Olması Kusur Olabilir Mi?

Evet.

Aile sorumluluğu yalnızca para kazanmaktan ibaret değildir.

Bir eş bütün faturaları ödüyor olabilir ancak diğer eşle hiçbir iletişim kurmuyor, onu yok sayıyor veya aile hayatına katılmıyorsa bu davranışlar ayrıca değerlendirilebilir.

Yargıtay'ın güncel kararlarında eşe karşı ilgisiz davranmak ve aile yaşamını ihmal etmek kusur değerlendirmesine konu olabilmektedir.

Eşin Manevi Beklentileri Karşılamaması Kusur Mudur?

Her duygusal beklentinin karşılanmaması hukuki kusur oluşturmaz.

Boşanma mahkemesi bir eşin yeterince romantik olup olmadığını ölçmez.

Ancak eşini sistematik şekilde yok saymak, onunla konuşmamak, sürekli ilgisiz davranmak ve ortak aile yaşamına katılmamak gibi objektif davranışlar varsa bunlar evlilik yükümlülüklerinin ihlali kapsamında değerlendirilebilir.

Bu nedenle “beni mutlu etmiyordu” şeklindeki soyut ifade yerine somut davranışların anlatılması gerekir.

Eşin Özel Günleri Unutması Manevi Tazminat Sebebi Midir?

Tek başına kural olarak hayır.

Manevi tazminat için TMK m.174 kapsamında kişilik haklarına saldırı niteliğinde davranışların bulunması gerekir.

Doğum günü veya evlilik yıldönümünü unutmak, tek başına genellikle kişilik hakkı ihlali düzeyinde görülmemelidir.

Ancak ilgisizliğe ağır hakaret, aşağılama, şiddet veya kişilik haklarına saldırı niteliğinde başka davranışlar eşlik ediyorsa manevi tazminat şartları ayrıca değerlendirilebilir.

Aile Sorumluluklarını İhmal Eden Eş Tam Kusurlu Sayılır Mı?

Her durumda hayır.

Boşanmada tarafların bütün kusurları karşılaştırılır.

Bir eş aile ve çocuklarla ilgilenmemiş olabilir; diğer eşin de hakaret, şiddet veya başka kusurlu davranışları bulunabilir.

Yargıtay'ın kararlarında da tarafların tüm davranışları birlikte değerlendirilerek ağır, eşit veya daha az kusurlu oldukları sonucuna ulaşılmaktadır.

İlgisizlik Nasıl İspatlanır?

İlgisizlik ve aile sorumluluklarının ihlali tanıklar, taraflar arasındaki yazışmalar, banka kayıtları, okul ve sağlık kayıtları ve diğer hukuka uygun delillerle ortaya konulabilir.

Örneğin bütün çocuk bakımının sürekli tek eş tarafından gerçekleştirildiğini gösteren okul görüşmeleri, sağlık randevuları veya taraflar arasındaki mesajlar iddiayı destekleyebilir.

Ancak delillerin somut vakıayla bağlantılı olması gerekir.

Tanıkla Aileye İlgisizlik İspatlanabilir Mi?

Evet.

Eşlerin aile hayatını doğrudan bilen tanıkların anlatımları önemli olabilir.

Ancak Yargıtay, “eşine ve çocuklarına ilgisizdi” gibi yalnızca sonuç bildiren soyut tanık anlatımlarını her durumda yeterli görmemektedir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2023/8996 E., 2024/463 K. sayılı kararında, birlik görevlerini yerine getirmeme ve ilgisizlik yönündeki bazı tanık anlatımlarının soyut olması nedeniyle bu vakıaların kusur olarak yüklenemeyeceği belirtilmiştir.

Bu nedenle tanığın “çocuklarla ilgilenmiyordu” demesi yerine hangi olaya bizzat şahit olduğunu anlatması önemlidir.

Aile Sorumluluklarının İhmali Dilekçede Nasıl Anlatılmalıdır?

Dilekçede yalnızca “eşim aile sorumluluklarını yerine getirmedi” şeklinde genel bir ifadeyle yetinilmemelidir.

Hangi yükümlülüğün, ne kadar süreyle ve ne şekilde ihlal edildiği açıklanmalıdır.

Örneğin:

Eşin çocukların okul ve sağlık ihtiyaçlarıyla ilgilenmediği, ortak aile giderlerine katkıda bulunmadığı, önemli ailevi konularda eşini yalnız bıraktığı veya ortak yaşamdan sistematik biçimde uzaklaştığı somut olaylarla anlatılmalıdır.

Yargıtay'ın yaklaşımı açısından da kusur vakıalarının soyut ifadeler yerine somutlaştırılması önemlidir.

Eşin Çocuğun Özel Günlerine Katılmaması Kusur Mudur?

Tek bir doğum günü veya okul etkinliğine katılmamak otomatik olarak kusur değildir.

Ancak ebeveynin çocuğun bütün önemli günlerinden, eğitiminden, sağlık sorunlarından ve günlük bakımından sürekli uzak durması, aile yükümlülüklerinin ihlali kapsamında değerlendirilebilir.

Bu durum velayet incelemesinde de çocuğun üstün yararı bakımından önem taşıyabilir.

Eş Özel Günleri Hatırlıyor Ama Diğer Sorumluluklarını Yerine Getirmiyorsa Ne Olur?

Özel günlerde hediye almak veya kutlama yapmak, diğer aile yükümlülüklerinin yerine getirildiği anlamına gelmez.

Mahkeme evliliği bir bütün olarak değerlendirir.

Eşin aile giderlerine katkıda bulunmaması, çocuklarla ilgilenmemesi veya diğer eşi sürekli yalnız bırakması hâlinde yalnızca özel günleri kutlamış olması kusuru ortadan kaldırmaz.

Sadece Romantik Olmamak Boşanma Sebebi Midir?

Hayır.

Eşin romantik olmaması, hediye almaması veya sürpriz yapmaması tek başına hukuki kusur değildir.

Boşanma hukukunun konusu, kişisel beklentilerin tam karşılanıp karşılanmadığından çok evlilik birliğinden doğan hukuki ve fiilî yükümlülüklerin ihlal edilip edilmediğidir.

Bu nedenle makul duygusal beklentilerle sistematik ilgisizlik birbirinden ayrılmalıdır.

Sürekli İlgisizlik Boşanma Davasında Nafakayı Etkiler Mi?

Kusur tespiti yoksulluk nafakası bakımından önem taşıyabilir.

Nafaka isteyen eşin kusurunun diğer eşten daha ağır olmaması gerekir.

Bu nedenle aile sorumluluklarını sürekli ihmal eden eşin kusuru, tarafların diğer davranışlarıyla birlikte nafaka değerlendirmesinde dikkate alınabilir.

Ancak tek bir ilgisizlik vakıası nafaka sonucunu otomatik olarak belirlemez.

Aile Sorumluluklarını İhmal Etmek Velayeti Etkiler Mi?

Velayet bakımından temel ölçüt çocuğun üstün yararıdır.

Bir ebeveynin çocuğun eğitim, sağlık ve günlük bakımına uzun süredir hiç katılmaması velayet incelemesinde dikkate alınabilir.

Ancak boşanmadaki kusur ile velayet doğrudan aynı şey değildir.

Bir kişinin eşine karşı kusurlu olması, otomatik olarak kötü ebeveyn olduğu anlamına gelmez.

Mahkeme çocuğun ihtiyaçları ve ebeveynlerin bakım kapasitesi üzerinden ayrıca değerlendirme yapar.

Sonuç

Eşin doğum günü, evlilik yıldönümü veya başka özel günleri unutması tek başına boşanma davasında kusur sayılmaz.

Ancak bu davranış; eşe sürekli ilgisizlik, çocuklarla ilgilenmeme, aile giderlerine katkı sağlamama, ortak yaşamdan uzaklaşma ve aile sorumluluklarını diğer eşin üzerine bırakma şeklinde genel ve sürekli bir davranış biçiminin parçasıysa kusur gündeme gelebilir.

Türk Medeni Kanunu m.185 uyarınca eşler evlilik birliğinin mutluluğunu birlikte sağlamak, çocukların bakım ve eğitimine beraberce özen göstermek ve birbirlerine yardımcı olmakla yükümlüdür. Yargıtay'ın güncel kararlarında da bu yükümlülüklerin sürekli ihlal edilmesi boşanma sebebi ve kusur değerlendirmesinde dikkate alınmaktadır.

Bununla birlikte “eşim ilgisizdi” şeklindeki soyut bir iddia yeterli olmayabilir. Aile sorumluluklarının hangi somut davranışlarla, ne kadar süreyle ve ne şekilde ihlal edildiğinin ortaya konulması gerekir. Yargıtay da soyut tanık anlatımlarının kusur tespiti bakımından yetersiz kalabileceğini açıkça göstermektedir.

Boşanma Davalarında Hukuki Destek

Eşe ilgisizlik, çocukların ve aile sorumluluklarının ihmal edilmesi, ekonomik ve psikolojik şiddet, kusur tespiti, nafaka, velayet ve maddi-manevi tazminat taleplerinde somut olayın tüm delilleriyle değerlendirilmesi önemlidir.

Umut Hukuk ve Danışmanlık
Av. Umutcan SARIKAYA

Telefon: 0542 547 48 51
Telefon: 0542 141 48 51

Adres: Gökevler Mah. 539 Sok. Oğuzkent Sitesi 1-F-8, Esenyurt / İstanbul

Web: avukatumutsarikaya.com

Esenyurt, Beylikdüzü, Bahçeşehir, Büyükçekmece, Avcılar, Küçükçekmece ve İstanbul genelinde boşanma ve aile hukuku uyuşmazlıklarına ilişkin hukuki danışmanlık ve dava takip hizmeti sunulmaktadır.