Eşlerden birinin alkol kullanması, tek başına ve her durumda boşanma sebebi değildir. Boşanma davalarında esas olarak alkol kullanımının evlilik birliğini nasıl etkilediği, eşe veya çocuklara yönelik davranışlara dönüşüp dönüşmediği ve ortak yaşamı çekilmez hâle getirip getirmediği değerlendirilir.

Bu nedenle zaman zaman alkol tüketmek ile sürekli biçimde aşırı alkol kullanmak, eve geç gelmek, aile ihtiyaçlarını ihmal etmek, hakaret veya şiddet uygulamak aynı şekilde değerlendirilmez.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2024 tarihli kararlarında da yoğun veya sürekli alkol tüketiminin, özellikle hakaret, ilgisizlik, ekonomik şiddet ve aile yükümlülüklerinin ihlali gibi başka davranışlarla birlikte bulunması hâlinde kusur değerlendirmesine konu edildiği görülmektedir.

Alkol Kullanmak Tek Başına Boşanma Sebebi Midir?

Her durumda hayır.

Bir eşin sosyal ortamlarda veya zaman zaman alkol tüketmesi, sırf bu nedenle kusurlu kabul edilmesini gerektirmez.

Boşanma açısından önemli olan alkol kullanımının evlilik birliğine somut etkisidir.

Örneğin alkol nedeniyle sürekli tartışma çıkarmak, eve geç gelmek, eşe hakaret etmek, aile giderleriyle ilgilenmemek veya şiddet uygulamak kusur değerlendirmesini değiştirebilir.

Sürekli Alkol Kullanmak Kusur Sayılır Mı?

Evet, somut olayda kusur sayılabilir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2022/11586 E., 2023/3523 K. sayılı kararına konu olayda erkeğin sürekli alkol alışkanlığının bulunması ve eşine hakaret etmesi kusur değerlendirmesinde dikkate alınmıştır.

Benzer şekilde Yargıtay'ın 2024 tarihli başka bir kararında da erkeğin sürekli alkol tüketmesi, evin giderleriyle ilgilenmemesi ve eşine yönelik başka kusurlu davranışları birlikte değerlendirilmiştir.

Dolayısıyla süreklilik ve aile hayatına etkisi önemlidir.

Aşırı Alkol Kullanımı ile Sosyal İçicilik Aynı Şey Midir?

Hayır.

Mahkeme açısından “alkol kullanıyor” şeklindeki genel bir ifade yeterli değildir.

Kişinin ne sıklıkla alkol aldığı, bu nedenle kontrolünü kaybedip kaybetmediği, aile yaşamının aksayıp aksamadığı ve eşe karşı davranışlarının değişip değişmediği önem taşır.

Örneğin haftada bir kez sosyal ortamda alkol tüketmek ile her gece yoğun biçimde alkol alarak eve gelmek aynı şekilde değerlendirilemez.

Alkol Alıp Eşe Hakaret Etmek Kusur Sayılır Mı?

Evet.

Alkol kullanımının hakaret ve aşağılayıcı davranışlarla birlikte gerçekleşmesi kusurun ağırlığını artırabilir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2024/3789 E., 2024/5810 K. sayılı kararında, sürekli alkol alarak eşine hakaret eden kadın eşin bu davranışları kusurlu kabul edilmiş ve somut olayda boşanmaya sebep olan olaylarda tam kusurlu olduğu değerlendirilmiştir.

Alkol alınmış olması hakaretin hukuki sonuçlarını ortadan kaldırmaz.

Alkol Alıp Fiziksel Şiddet Uygulamak Kusuru Artırır Mı?

Evet.

Alkol kullanımına fiziksel şiddetin eşlik etmesi hâlinde mesele yalnızca alkol tüketimi olmaktan çıkar.

Fiziksel şiddet boşanma davalarında başlı başına ağır bir kusur niteliği taşıyabilir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2024 tarihli bir kararına konu olayda sürekli alkol tüketme yanında eşe şiddet uygulama, aileyle görüşmeye engel olma ve hakaret gibi davranışlar birlikte değerlendirilmiştir.

Bu nedenle dilekçede yalnızca “alkol kullanıyordu” denilmesi yerine alkol sonrasında gerçekleşen somut davranışların açıklanması daha önemlidir.

Alkol Alarak Eve Geç Gelmek Kusur Mudur?

Sürekli hâle gelmişse ve ortak yaşamı olumsuz etkiliyorsa kusur oluşturabilir.

Yargıtay'ın 2024 tarihli kararlarında yoğun alkol kullanımıyla birlikte eve geç gelme davranışının da kusur değerlendirmesinde dikkate alındığı görülmektedir.

Ancak bir defaya mahsus geç gelmek ile sürekli biçimde aile hayatından uzaklaşmak aynı şekilde değerlendirilmez.

Alkol Nedeniyle Günlerce Eve Gelmemek Kusur Sayılır Mı?

Somut olayın özelliklerine göre evet.

Eşin alkol kullanımı nedeniyle günlerce ortak konuta gelmemesi, nerede olduğunu açıklamaması ve aile yaşamını fiilen terk etmesi kusur değerlendirmesine konu olabilir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2024 tarihli bir dosyasında, erkeğin ciddi alkol kullanımı bulunduğu ve bir hafta boyunca haber vermeden eve gelmediği iddiaları değerlendirilmiştir.

Burada yalnızca alkol değil, ortak yaşamın ve evlilik yükümlülüklerinin ihlali önemlidir.

Alkol Kullanımı Nedeniyle Aile Bütçesini Harcamak Kusur Mudur?

Evet, şartları varsa ekonomik şiddet boyutuna ulaşabilir.

Eşin gelirinin önemli kısmını alkole harcaması nedeniyle kira, fatura, çocukların ihtiyaçları veya temel aile giderlerinin karşılanmaması kusur olarak değerlendirilebilir.

Yargıtay'ın 2024 tarihli kararında yoğun alkol tüketen erkeğin aynı zamanda eşinin maaşını aldığı, eşine para vermediği ve aile yükümlülüklerini yerine getirmediği kabul edilmiştir.

Dolayısıyla alkol kullanımına ekonomik baskı veya ihmal eşlik ediyorsa kusurun kapsamı genişleyebilir.

Alkol Kullanımı Çocukları Etkiliyorsa Ne Olur?

Çocukların yanında sürekli sarhoş olmak, tartışma çıkarmak veya çocukların bakımını aksatmak velayet ve kişisel ilişki değerlendirmesinde de önem taşıyabilir.

Velayette temel ölçüt çocuğun üstün yararıdır.

Alkol kullanımı çocuğun fiziksel veya psikolojik güvenliği bakımından somut bir risk oluşturuyorsa mahkeme bu durumu dikkate alabilir.

Ancak yalnızca ebeveynin alkol tüketmesi velayetin otomatik olarak diğer tarafa verilmesi sonucunu doğurmaz.

Alkol Bağımlılığı ile Alkol Kullanımı Aynı Şey Midir?

Hayır.

Alkol bağımlılığı tıbbi bir kavramdır ve sırf eşin iddiasıyla kesin olarak var kabul edilemez.

Boşanma davasında “alkol bağımlısı” şeklinde bir iddia ileri sürülecekse sağlık kayıtları, tedavi belgeleri veya diğer somut deliller önem kazanabilir.

Buna karşılık bağımlılık düzeyine ulaşmasa dahi yoğun ve sürekli alkol tüketiminin evlilik hayatına zarar vermesi kusur oluşturabilir.

Yani kusur için mutlaka tıbben bağımlılık tanısı konulmuş olması gerekmez.

Alkol Tedavisine Gitmemek Kusur Sayılır Mı?

Tek başına otomatik olarak kusur değildir.

Ancak alkol sorunu evlilik birliğini ciddi biçimde etkiliyor, eşin davranışları şiddet, hakaret veya ekonomik ihmale yol açıyor ve kişi hiçbir çözüm arayışında bulunmuyorsa tedaviyi sürekli reddetmesi olayın bütünü içerisinde değerlendirilebilir.

Buna karşılık kişinin tedavi görmesi ve sorunun çözümü için çaba göstermesi de kusurun değerlendirilmesinde dikkate alınabilecek bir olgudur.

Eş Alkol Kullanıyor Diye Evden Ayrılmak Kusur Mudur?

Her durumda hayır.

Alkol kullanımına sürekli hakaret, tehdit, şiddet veya ortak yaşamı çekilmez hâle getiren başka davranışlar eşlik ediyorsa diğer eşin ortak konuttan ayrılması haklı kabul edilebilir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2024/3789 E., 2024/5810 K. sayılı kararında, sürekli alkol alıp hakaret eden eş karşısında boşanma davası açmak amacıyla evden ayrılan erkeğe “evi terk etme” kusurunun yüklenmesi doğru bulunmamıştır.

Bu nedenle “evden kim ayrıldı?” sorusundan önce ayrılığa hangi davranışların neden olduğu araştırılmalıdır.

Alkol Kullanımı Manevi Tazminat Sebebi Olur Mu?

Alkol kullanımı tek başına her durumda manevi tazminat doğurmaz.

Ancak alkol kullanımına hakaret, aşağılama, fiziksel şiddet, ekonomik şiddet veya kişilik haklarını ihlal eden başka davranışlar eşlik ediyorsa manevi tazminat gündeme gelebilir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2023/7067 E., 2024/5177 K. sayılı kararında yoğun alkol tüketimiyle birlikte eşe hakaret, aşağılama, ekonomik baskı ve diğer kusurlu davranışların bulunduğu olayda kadın lehine maddi ve manevi tazminata hükmedilmesi uygun bulunmuştur.

Alkol Kullanan Eş Nafaka Alabilir Mi?

Alkol kullanması tek başına nafaka hakkını otomatik olarak ortadan kaldırmaz.

Yoksulluk nafakası bakımından nafaka isteyen eşin boşanma nedeniyle yoksulluğa düşmesi ve kusurunun diğer eşten daha ağır olmaması önemlidir.

Bu nedenle alkol kullanımı kusur olarak tespit edilse bile tarafların bütün davranışları karşılaştırılmalıdır.

Eğer alkol kullanan eş boşanmaya sebep olan olaylarda daha ağır kusurluysa yoksulluk nafakası talebi bundan etkilenebilir.

Alkol Kullanımı Nasıl İspatlanır?

Alkol kullanımı iddiası tanık anlatımları, mesajlar, fotoğraf ve görüntüler, sağlık kayıtları, kolluk tutanakları, ceza dosyaları ve hukuka uygun şekilde elde edilmiş diğer delillerle ispatlanabilir.

Özellikle eşin alkol aldıktan sonra gerçekleştirdiği hakaret, şiddet veya eve gelmeme gibi davranışlara doğrudan şahit olan tanıkların anlatımları önemlidir.

Ancak yalnızca “çok içiyordu” şeklindeki soyut anlatımlarla yetinilmemelidir.

Hastane Kayıtları Delil Olabilir Mi?

Somut uyuşmazlıkla bağlantılı olması hâlinde sağlık kayıtları önem taşıyabilir.

Örneğin alkol zehirlenmesi, bağımlılık tedavisi veya alkol kullanımına bağlı sağlık başvuruları varsa bunlar iddiayı destekleyebilir.

Ancak sağlık verileri özel nitelikli kişisel veri olduğundan bu kayıtların hukuka uygun şekilde ve mahkeme aracılığıyla elde edilmesi önemlidir.

Polis Tutanakları ve Ceza Dosyaları Delil Olur Mu?

Evet.

Alkol kullanımı sonrasında aile içi şiddet, hakaret veya tehdit nedeniyle kolluk müdahalesi olmuşsa tutanaklar boşanma davasında önemli delil olabilir.

Aynı şekilde buna ilişkin ceza soruşturması veya mahkeme dosyası bulunuyorsa aile mahkemesi bu kayıtları değerlendirebilir.

Ancak ceza dosyasındaki her olgunun otomatik olarak boşanma mahkemesini bağladığı söylenemez; aile mahkemesi kusuru kendi dosyasındaki bütün delillerle birlikte değerlendirir.

Tanıkla Alkol Kullanımı İspatlanabilir Mi?

Evet.

Ancak tanığın doğrudan gözlemi önemlidir.

Eşi sürekli sarhoş gören, eve alkollü geldiğine veya alkol sonrası kavga çıkardığına bizzat şahit olan kişinin anlatımı önem taşıyabilir.

Buna karşılık yalnızca “bana eşinin alkol kullandığını söyledi” şeklindeki duyuma dayalı anlatımın ispat gücü daha sınırlıdır.

Bir Kez Sarhoş Olmak Boşanma Sebebi Midir?

Kural olarak tek bir olay tek başına yeterli olmayabilir.

Ancak o tek olay sırasında ağır fiziksel şiddet, tehdit veya ciddi başka kusurlu davranışlar gerçekleşmişse değerlendirme farklılaşır.

Yani mahkeme yalnızca kaç kez alkol alındığına değil, alkol kullanımının sonuçlarına bakar.

Alkol Kullanımı Dilekçede Nasıl Anlatılmalıdır?

Dilekçede yalnızca “davalı alkol bağımlısıdır” veya “sürekli içki içer” şeklindeki soyut ifadeler yerine olayların somutlaştırılması gerekir.

Hangi sıklıkla alkol alındığı, bunun ardından ne tür davranışlarda bulunduğu, ortak konuta geç gelip gelmediği, aile giderlerini aksatıp aksatmadığı ve eşe veya çocuklara yönelik hakaret ya da şiddet bulunup bulunmadığı mümkün olduğunca açıklanmalıdır.

Örneğin “haftada birkaç gece yoğun biçimde alkol alarak ortak konuta geç gelmekte ve alkol aldığı zamanlarda eşine hakaret etmektedir” şeklindeki somut anlatım ispat açısından daha işlevseldir.

Alkol Kullanımı İspatlanamazsa Ne Olur?

İspatlanmayan bir vakıa eşe kusur olarak yüklenemez.

Bu nedenle yalnızca dava dilekçesinde alkol kullanımının ileri sürülmesi yeterli değildir.

Dosyadaki tanık anlatımları, mesajlar, sağlık veya kolluk kayıtları ve diğer deliller birlikte değerlendirilmelidir.

Ayrıca dilekçede ileri sürülmeyen vakıaların sonradan kusur olarak yüklenmesi de usul hukuku bakımından sorun doğurabilir. Yargıtay'ın 2024 tarihli kararlarında dilekçelerde ileri sürülmeyen bazı kusur vakıalarının hükme esas alınması doğru bulunmamıştır.

Alkol Kullanan Eş Her Zaman Tam Kusurlu Mudur?

Hayır.

Boşanma davalarında tarafların tüm kusurlu davranışları birlikte değerlendirilir.

Bir eş yoğun alkol kullanıyor olabilir ancak diğer eşin de hakaret, sadakatsizlik, ekonomik şiddet veya başka kusurları bulunabilir.

Örneğin Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2022/11586 E., 2023/3523 K. sayılı kararına konu dosyada erkeğin sürekli alkol alışkanlığı ve hakaretleri bulunmasına rağmen diğer tarafın kesinleşen kusurları da dikkate alınmış ve taraflar eşit kusurlu kabul edilmiştir.

Dolayısıyla yalnızca alkol kullanımı üzerinden otomatik olarak tam kusur belirlemesi yapılamaz.

Sonuç

Boşanma davasında alkol kullanmak tek başına ve her durumda kusur değildir.

Ancak alkol kullanımının yoğun ve sürekli hâle gelmesi; eşe hakaret, tehdit veya şiddet uygulanmasına, eve sürekli geç gelinmesine, aile giderlerinin ihmal edilmesine veya ortak yaşamın ciddi biçimde bozulmasına neden oluyorsa kusur olarak değerlendirilebilir.

Yargıtay'ın güncel kararlarında da yoğun veya sürekli alkol kullanımı, özellikle hakaret, şiddet, ekonomik baskı ve aile yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi gibi başka davranışlarla birlikte kusur tespitine konu edilmektedir.

Buna karşılık her alkol tüketimi boşanma sebebi değildir ve “alkol kullanıyor” şeklindeki soyut iddianın yeterli olmadığı unutulmamalıdır. Alkol kullanımının sıklığı, sonuçları ve evlilik birliği üzerindeki etkisi somut delillerle ortaya konulmalıdır.

Boşanma Davalarında Hukuki Destek

Alkol kullanımı, aile içi şiddet, hakaret, ekonomik şiddet, evlilik yükümlülüklerinin ihlali, kusur tespiti, nafaka, velayet ve maddi-manevi tazminat taleplerinde somut olayın tüm delilleriyle birlikte değerlendirilmesi önemlidir.

Umut Hukuk ve Danışmanlık
Av. Umutcan SARIKAYA

Telefon: 0542 547 48 51
Telefon: 0542 141 48 51

Adres: Gökevler Mah. 539 Sok. Oğuzkent Sitesi 1-F-8, Esenyurt / İstanbul

Web: avukatumutsarikaya.com

Esenyurt, Beylikdüzü, Bahçeşehir, Büyükçekmece, Avcılar, Küçükçekmece ve İstanbul genelinde boşanma ve aile hukuku uyuşmazlıklarına ilişkin hukuki danışmanlık ve dava takip hizmeti sunulmaktadır.