Mahkeme tarafından hükmedilen tedbir nafakası, iştirak nafakası veya yoksulluk nafakası ödenmediğinde nafaka alacaklısı icra yoluyla tahsilat talep edebilir.
Nafaka alacakları, alacaklının ve özellikle müşterek çocukların geçiminin sağlanmasına yönelik olmaları nedeniyle icra hukukunda özel öneme sahiptir.
Mahkeme kararına dayanan nafaka alacağı için kural olarak ilamlı icra takibi başlatılır. İcra takibinin kesinleşmesinden sonra borçlunun maaşı, banka hesapları, araçları, taşınmazları ve diğer haczedilebilir malvarlığı unsurları üzerine haciz konulması talep edilebilir.
Nafaka Ödenmezse İcra Takibi Başlatılabilir Mi?
Evet.
Mahkeme tarafından nafakaya hükmedilmiş olmasına rağmen borçlu ödemelerini yapmıyorsa alacaklı doğrudan icra takibi başlatabilir.
Takipte;
- Ödenmeyen geçmiş nafaka taksitleri,
- İşlemiş faiz,
- Takip giderleri,
- Şartlarına göre takip tarihinden sonra işleyecek aylık nafakalar
talep edilebilir.
Nafakanın birkaç ay boyunca ödenmemiş olması şart değildir. Vadesi gelmiş bir nafaka taksidinin ödenmemesi dahi icra takibine konu olabilir.
Nafaka İçin Hangi İcra Takibi Yapılır?
Nafaka mahkeme kararına dayanıyorsa ilamlı icra yoluna başvurulur.
İcra takip talebiyle birlikte nafakaya hükmeden mahkeme kararı icra dosyasına sunulur.
İcra müdürlüğü tarafından borçluya icra emri gönderilir. İİK m.32 kapsamında borçlunun icra emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içerisinde ilamın gereğini yerine getirmesi gerekir.
Ödeme yapılmazsa haciz işlemlerine geçilebilir.
Nafaka Kararının Kesinleşmesi Gerekir Mi?
Nafaka kararları bakımından kesinleşme konusunda özel hükümler bulunmaktadır.
Genel olarak nafakaya ilişkin kararların icrası için kararın kesinleşmesi beklenmez ve nafakaya ilişkin kararların icrasının geri bırakılması da mümkün değildir.
Özellikle dava devam ederken hükmedilen tedbir nafakalarının, kararın kesinleşmesi beklenmeden tahsili mümkündür.
Bununla birlikte nafakanın hangi mahkeme kararına ve hangi dönem için hükmedildiği icra takibinden önce dikkatle incelenmelidir.
Birikmiş Nafaka Alacakları Takibe Konulabilir Mi?
Evet.
Borçlu aylar veya yıllar boyunca nafaka ödememişse, zamanaşımı hükümleri de dikkate alınarak ödenmeyen nafaka taksitleri toplu şekilde icra takibine konu edilebilir.
Örneğin aylık 15.000 TL nafaka ödemesine karar verilen bir dosyada borçlu dört ay boyunca hiç ödeme yapmamışsa, ödenmeyen aylıkların toplamı takip konusu yapılabilir.
Ancak borçlunun yaptığı kısmi ödemeler, banka havaleleri ve açıklamalı ödemeler takip hesabında dikkate alınmalıdır.
Nafaka İçin Maaşa Haciz Konulabilir Mi?
Evet.
Borçlunun SGK'lı veya kamu çalışanı olması hâlinde maaşının haczedilmesi talep edilebilir.
Nafaka alacakları maaş haczi bakımından diğer birçok alacağa göre özel korumaya sahiptir.
Özellikle takip tarihinden sonra işleyecek cari nafaka alacakları, borçlunun maaşında daha önce başka hacizler bulunsa dahi öncelikli şekilde kesilebilir.
Birikmiş nafaka alacağı bakımından ise önceki maaş hacizlerinin sırası ayrıca önem taşıyabilir. Nafaka alacaklarının bu özel niteliği yeni cebri icra düzenlemesi çalışmalarında da açık biçimde korunmaktadır.
Banka Hesabına Haciz Konulabilir Mi?
Evet.
Nafaka borçlusunun banka hesaplarının tespit edilmesi ve hesaplara haciz ihbarnamesi gönderilmesi talep edilebilir.
Bunun yanında borçlunun;
- Aracı,
- Taşınmazları,
- Üçüncü kişilerdeki alacakları,
- Maaşı ve diğer gelirleri
üzerine de şartlarının bulunması hâlinde haciz uygulanabilir.
Bu nedenle nafaka alacağı yalnızca maaş haczi yoluyla takip edilmek zorunda değildir.
Nafaka Borçlusunun Aracına veya Evine Haciz Konulabilir Mi?
Evet.
Borçlunun adına kayıtlı araç veya taşınmaz tespit edilirse bunların üzerine haciz konulması talep edilebilir.
Borç devam ederse gerekli şartların gerçekleşmesi hâlinde haczedilen malın satışının istenmesi ve satış bedelinden nafaka alacağının tahsil edilmesi mümkündür.
Ancak taşınmaz haczinde meskeniyet, araç ve diğer mallarda ise haczedilmezlik hükümleri somut olayın özelliklerine göre ayrıca değerlendirilir.
Nafaka Ödenmemesi Nedeniyle Hapis Cezası Var Mıdır?
İİK m.344'e göre nafaka kararının gereğini yerine getirmeyen borçlu hakkında, alacaklının şikâyeti üzerine üç aya kadar tazyik hapsine karar verilebilir.
Tazyik hapsinin amacı borçluyu cezalandırmaktan ziyade nafaka kararının yerine getirilmesini sağlamaktır.
Borçlu tazyik hapsinin uygulanmasına başlandıktan sonra nafaka kararının gereğini yerine getirirse tahliye edilir.
Tazyik Hapsi İçin İcra Takibi Gerekir Mi?
Uygulamada nafaka ödenmemesi nedeniyle İİK m.344 kapsamında şikâyette bulunulabilmesi için nafakaya ilişkin kararın icra takibine konulmuş olması ve borçluya gerekli icra veya ödeme emrinin usulüne uygun tebliğ edilmesi önem taşımaktadır.
Adalet Bakanlığı kaynaklarında da tedbir, iştirak ve yoksulluk nafakasının ödenmemesi hâlinde tazyik hapsi uygulanabilmesi için nafakaya ilişkin takibin işleme konulması ve ödeme emrinin borçluya tebliğ edilmesi gerektiği belirtilmektedir.
Bu nedenle yalnızca “nafaka ödenmedi” denilerek doğrudan hapis kararı verilmez.
Nafaka Ödenmemesi Şikâyeti Nereye Yapılır?
Nafaka kararına uymayan borçlu hakkında şikâyet, İcra Ceza Mahkemesine yapılır.
İcra ve İflas Kanunu m.346 uyarınca tazyik hapsine icra mahkemesi karar verir. Adliyelerde de “nafaka ödenmemesi veya nafaka kararlarına uymama” İİK m.344 kapsamında icra ceza mahkemelerinin görevleri arasında yer almaktadır. (fatsa.adalet.gov.tr)
Nafaka Ödenmemesi Şikâyetinde Süre Var Mıdır?
Evet.
İİK m.347 uyarınca şikâyet hakkı;
fiilin öğrenilmesinden itibaren 3 ay
ve her hâlde
fiilin işlendiği tarihten itibaren 1 yıl
geçmekle düşer.
Bu nedenle ödenmeyen nafaka taksitleri bakımından şikâyet sürelerinin ayrı ayrı değerlendirilmesi önemlidir.
Birikmiş Nafakanın Tamamı İçin Tazyik Hapsi İstenebilir Mi?
Burada icra takibi ile tazyik hapsi birbirinden ayrılmalıdır.
Eski tarihli ve birikmiş nafaka alacakları icra yoluyla tahsil edilebilir. Ancak tazyik hapsi bakımından şikâyet süreleri ve güncel olarak ödenmeyen nafaka taksitleri ayrıca değerlendirilir.
Dolayısıyla yıllardır birikmiş bütün nafaka borcunun bulunması, geçmişteki her taksit bakımından otomatik olarak tazyik hapsi uygulanacağı anlamına gelmez.
İİK m.347'deki 3 aylık ve 1 yıllık süreler bu açıdan önem taşır.
Nafaka Borçlusu Kısmi Ödeme Yaparsa Ne Olur?
Borçlu nafakanın yalnızca bir kısmını ödüyorsa yapılan ödemelerin hangi aya ve hangi borca ilişkin olduğunun belirlenmesi gerekir.
Özellikle banka üzerinden yapılan ödemelerde açıklama kısmına;
“Eylül 2026 iştirak nafakası”
gibi açık bir ifade yazılması ileride ortaya çıkabilecek uyuşmazlıkları azaltabilir.
Açıklamasız, düzensiz veya eksik ödemeler hâlinde icra dosyasındaki borç hesabı ile tarafların banka kayıtları birlikte incelenmelidir.
Nafaka İcra Takibinde Gelecek Ayların Nafakası da Tahsil Edilebilir Mi?
Nafaka çoğunlukla aylık ve sürekli bir borç olduğundan icra dosyası yalnızca takip tarihindeki birikmiş nafakalar bakımından önem taşımaz.
Takip tarihinden sonra vadesi gelen nafaka taksitlerinin de aynı dosya üzerinden tahsili talep edilebilir.
Bu nedenle borçlunun yalnızca takip açıldığı tarihteki birikmiş borcu ödemesi yeterli olmayabilir; karar yürürlükte kaldığı sürece sonraki aylara ilişkin nafaka ödeme yükümlülüğü devam eder.
Nafaka Artırılmışsa Hangi Miktar Üzerinden Takip Yapılır?
Mahkeme daha sonra nafakanın artırılmasına karar vermişse takip hesabında artırılmış nafakanın hangi tarihten itibaren geçerli olduğu dikkate alınmalıdır.
Eski nafaka kararı ile artırım kararının başlangıç tarihleri karıştırılmamalıdır.
Aksi hâlde takipte fazla veya eksik nafaka talep edilmesi ve borçlu tarafından icra mahkemesine başvurulması gündeme gelebilir.
Nafaka İcra Takibinde En Çok Nelere Dikkat Edilmelidir?
Takip başlatılmadan önce özellikle;
- Nafaka kararının tarihi,
- Nafaka türü,
- Nafakanın başlangıç tarihi,
- Aylık nafaka miktarı,
- Daha önce yapılan ödemeler,
- Varsa nafaka artırım kararları,
- Birikmiş toplam alacak,
- Borçlunun maaş ve malvarlığı durumu
kontrol edilmelidir.
Özellikle uzun süredir ödenmeyen nafakalarda ay ay hesaplama yapılması, sonradan ortaya çıkabilecek borç hesabı uyuşmazlıklarını önemli ölçüde azaltır.
Sonuç
Nafaka alacağı ödenmediğinde icra takibi başlatılarak zorla tahsil edilebilir.
Mahkeme kararına dayanan nafaka alacaklarında kural olarak ilamlı icra yoluna başvurulur. Borçlu ödeme yapmazsa maaş, banka hesabı, araç, taşınmaz ve diğer haczedilebilir malvarlığı değerleri üzerine haciz konulabilir.
Nafaka kararına rağmen ödemelerin yapılmaması hâlinde ayrıca İİK m.344 kapsamında üç aya kadar tazyik hapsi talep edilmesi mümkündür. Bu şikâyet bakımından İİK m.347'deki sürelerin kaçırılmaması gerekir.
Özellikle birikmiş nafaka, nafaka artırım kararları ve düzensiz ödemelerin bulunduğu dosyalarda takip hesabının doğru hazırlanması önemlidir.
Esenyurt icra avukatı, Büyükçekmece icra avukatı, Beylikdüzü icra avukatı, Bahçeşehir icra avukatı ve İstanbul icra avukatı kapsamında nafaka icra takibi, birikmiş nafaka alacağının tahsili, maaş haczi ve nafaka ödenmemesi nedeniyle tazyik hapsi süreçlerine ilişkin hukuki destek alınabilir.
İletişim: 0542 547 48 51