İcra takibi kural olarak borçlunun mal, hak ve alacakları üzerinde yürütülür. Borçluya ait olmadığı hâlde üçüncü kişiye ait bir malın haczedilmesi durumunda üçüncü kişi, malın kendisine ait olduğunu ileri sürerek istihkak iddiasında bulunabilir.
Üçüncü kişinin istihkak iddiası İcra ve İflas Kanunu’nun 96 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.
İstihkak İddiası Nedir?
İstihkak iddiası, haczedilen malın borçluya değil üçüncü kişiye ait olduğunun ileri sürülmesidir.
Örneğin borçlunun işyerinde haczedilen makinenin başka bir şirkete ait olması veya haciz sırasında üçüncü kişiye ait eşyanın borçlunun malı kabul edilmesi hâlinde istihkak prosedürü gündeme gelebilir.
İstihkak İddiası İçin Süre Kaç Gündür?
İİK m.96 kapsamında haczi öğrenen üçüncü kişi, kural olarak haczi öğrendiği tarihten itibaren 7 gün içinde istihkak iddiasında bulunmalıdır.
Bu süre içerisinde istihkak iddiasında bulunulmaması hâlinde üçüncü kişi aynı icra takibinde bu hakkını kaybedebilir.
Bu nedenle üçüncü kişiye ait malın haczedildiğinin öğrenilmesi hâlinde gecikmeden icra dosyasına başvurulması önemlidir.
İstihkak İddiası Nasıl Yapılır?
Üçüncü kişi ilgili icra dairesine başvurarak haczedilen malın kendisine ait olduğunu bildirir.
İddianın;
- Fatura,
- Satış sözleşmesi,
- Banka ödeme kayıtları,
- Ruhsat veya sicil kayıtları,
- Vergi ve ticari defter kayıtları,
- Teslim belgeleri
gibi delillerle desteklenmesi önemlidir.
Yalnızca “bu mal benimdir” şeklindeki soyut beyan her durumda yeterli olmayabilir.
Mal Borçlunun Elindeyse Ne Olur?
Mal borçlunun elinde haczedilmiş ancak üçüncü kişi mal üzerinde mülkiyet veya başka bir ayni hak iddia etmişse İİK m.96-97 prosedürü uygulanır.
Alacaklı veya borçlu istihkak iddiasına itiraz ederse icra müdürlüğü dosyayı icra mahkemesine gönderir.
Mahkeme takibin devamına veya ertelenmesine karar verir. Takibin devamına karar verilmesi hâlinde üçüncü kişinin, kararın tefhim veya tebliğinden itibaren 7 gün içinde istihkak davası açması gerekir.
Mal Üçüncü Kişinin Elindeyse Ne Olur?
Haczedilen mal borçlunun değil, doğrudan mülkiyet iddiasında bulunan üçüncü kişinin elindeyse farklı bir prosedür uygulanır.
İİK m.99 kapsamında üçüncü kişi yedieminliği kabul ederse mal muhafaza altına alınmaz.
Bu durumda icra müdürlüğü, üçüncü kişiye karşı istihkak davası açması için alacaklıya 7 günlük süre verir.
Alacaklı bu süre içerisinde dava açmazsa üçüncü kişinin istihkak iddiası kabul edilmiş sayılır. Dava açılırsa dava sonuçlanıncaya kadar mal satılamaz.
İstihkak Davası Hangi Mahkemede Açılır?
İstihkak davaları icra hukuk mahkemesinde görülür.
Mahkeme haczedilen malın gerçekten borçluya mı yoksa üçüncü kişiye mi ait olduğunu tarafların sunduğu delillere göre değerlendirir. İİK m.96, 97 ve 99 kapsamında açılan istihkak davaları icra mahkemelerinin görev alanındadır.
Üçüncü Kişinin Faturası Varsa Haciz Kesin Kalkar Mı?
Her zaman değil.
Fatura önemli bir delildir ancak mahkeme yalnızca faturaya bakmak zorunda değildir.
Malın kim tarafından satın alındığı, ödeme kayıtları, malın nerede bulunduğu, taraflar arasındaki ilişki ve ticari kayıtlar birlikte değerlendirilebilir.
Özellikle borçlu ile üçüncü kişinin aynı adreste faaliyet göstermesi veya malı birlikte kullanması hâlinde mülkiyet karinesi ayrıca önem taşır.
Araç veya Taşınmaz Üçüncü Kişiye Aitse Ne Yapılır?
Araç ve taşınmaz gibi resmî sicile kayıtlı mallarda sicil kayıtları büyük önem taşır.
Borçluya ait olmayan bir araç veya taşınmazın borç nedeniyle haczedilmesi hâlinde tapu, trafik sicili ve ilgili icra işlemi birlikte incelenmelidir.
Somut olayın niteliğine göre haczin kaldırılması talebi, icra müdürlüğü işlemine karşı şikâyet veya istihkak prosedürü gündeme gelebilir.
İstihkak İddiası Satışı Durdurur Mu?
Her durumda otomatik olarak durdurmaz.
İİK m.97 kapsamında mahkeme takibin devamına veya ertelenmesine karar verebilir.
Mal üçüncü kişinin elinde haczedilmiş ve İİK m.99 prosedürü uygulanmışsa alacaklının süresinde açtığı istihkak davası sonuçlanıncaya kadar haczedilen malın satışı yapılamaz.
Sonuç
Borçluya ait olmayan bir malın haczedilmesi hâlinde üçüncü kişi istihkak iddiasında bulunabilir.
Malın borçlunun elinde veya üçüncü kişinin elinde haczedilmiş olması uygulanacak prosedürü değiştirir. İstihkak bakımından 7 günlük süreler bulunduğundan haczin öğrenilmesinden sonra gecikmeden işlem yapılması önemlidir.
Fatura, ödeme belgeleri, sözleşmeler ve resmî sicil kayıtları malın üçüncü kişiye ait olduğunun ispatında önemli delillerdir.
Esenyurt icra avukatı, Büyükçekmece icra avukatı, Beylikdüzü icra avukatı, Bahçeşehir icra avukatı ve İstanbul icra avukatı kapsamında istihkak iddiası, üçüncü kişinin malına haciz, haczin kaldırılması ve istihkak davalarına ilişkin hukuki destek alınabilir.
İletişim: 0542 547 48 51