İcra takibinde alacaklı tarafından gerçekte mevcut olandan daha yüksek bir borç talep edilmişse borçlu, fazla talep edilen kısma karşı kısmi borca itiraz yoluna başvurabilir.
Fazlalık;
- Ana paradan,
- İşlemiş faizden,
- Yanlış faiz oranından,
- Daha önce yapılmış bir ödemenin hesaba katılmamasından,
- Mahsup edilmesi gereken tutarlardan,
- Takipte mükerrer şekilde istenen bir kalemden
kaynaklanabilir.
Genel haciz yoluyla ilamsız takipte İcra ve İflas Kanunu'nun 62. maddesi uyarınca borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içerisinde borcun tamamına veya bir kısmına itiraz edebilir.
Borcun Sadece Bir Kısmına İtiraz Edilebilir Mi?
Evet.
Borçlu takipteki borcun tamamını reddetmek zorunda değildir.
Örneğin alacaklı;
300.000 TL
üzerinden takip başlatmış ancak borçlu gerçekte yalnızca;
200.000 TL
borcu bulunduğunu kabul ediyorsa, fazla talep edildiğini düşündüğü 100.000 TL'lik kısma itiraz edebilir.
İİK m.62'ye göre borcun yalnızca bir kısmına itiraz eden borçlunun, itiraz ettiği kısmın miktarını açıkça göstermesi gerekir. Aksi hâlde kısmi itirazın geçersiz sayılması gündeme gelebilir.
Bu nedenle yalnızca;
“Borç fazla hesaplanmıştır.”
şeklinde genel bir ifade kullanılması yeterli olmayabilir.
Kısmi Borca İtiraz Nasıl Yazılmalıdır?
İtiraz edilen tutarın açık ve tereddütsüz şekilde gösterilmesi önemlidir.
Örneğin;
“Takip konusu 300.000 TL alacağın 100.000 TL'lik kısmına ve bu kısma ilişkin tüm faiz ve fer'ilerine itiraz ediyoruz. 200.000 TL dışındaki borcu kabul etmiyoruz.”
şeklinde açık bir itiraz kurulabilir.
Dosyanın niteliğine göre ayrıca;
- Faiz oranına,
- Faiz başlangıç tarihine,
- İşlemiş faiz miktarına,
- Yetkiye,
- İmzaya
ilişkin itirazlar da aynı dilekçede ileri sürülebilir.
Kısmi İtiraz Takibi Tamamen Durdurur Mu?
Hayır.
İİK m.66 uyarınca borçlu borcun yalnızca bir kısmına itiraz etmişse takip itiraz edilen miktar bakımından durur, kabul edilen miktar yönünden ise devam eder.
Örneğin;
500.000 TL'lik takibin 150.000 TL'lik bölümüne itiraz edilmişse, kabul edilen 350.000 TL yönünden alacaklı şartları oluştuğunda takibe devam edebilir.
Bu nedenle;
“Takibin herhangi bir kısmına itiraz ettim, bütün icra dosyası durdu.”
şeklinde bir değerlendirme doğru değildir.
Fazla Ana Para Talep Edilmişse Ne Yapılabilir?
Alacaklı takipte gerçekte var olmayan bir ana para tutarını talep etmiş olabilir.
Örneğin borç;
250.000 TL
olmasına rağmen takip;
400.000 TL
üzerinden başlatılmışsa fazla talep edilen 150.000 TL'ye açıkça itiraz edilebilir.
Bu durumda ödeme belgeleri, sözleşme, hesap dökümleri veya borcun miktarını gösteren diğer belgeler saklanmalıdır.
Borçlu yalnızca;
“Borcum yoktur.”
şeklinde tüm borca itiraz etmek yerine gerçekten kabul ettiği miktar bulunuyorsa kısmi itirazın sınırlarını doğru belirlemelidir.
Daha Önce Yapılan Ödeme Hesaba Katılmamışsa Ne Olur?
Borçlunun icra takibinden önce kısmi ödeme yapmış olması sık karşılaşılan durumlardan biridir.
Örneğin;
- İlk borç 300.000 TL,
- Daha önce yapılan ödeme 100.000 TL,
- Kalan borç 200.000 TL
iken alacaklı 300.000 TL'nin tamamı üzerinden takip başlatmış olabilir.
Bu durumda borçlu ödediği 100.000 TL'lik kısma itiraz ederek banka dekontunu veya ödeme belgesini sunabilir.
Ödeme açıklamasında borcun hangi hukuki ilişkiye ait olduğunun belirtilmiş olması ispat açısından önemlidir.
Fazla Faiz Talep Edilmişse Nasıl İtiraz Edilir?
İcra takibinde ana para doğru olmasına rağmen faiz fazla hesaplanmış olabilir.
Örneğin;
- Yanlış faiz oranı uygulanmış,
- Faiz yanlış tarihten başlatılmış,
- Ticari olmayan borca ticari faiz yürütülmüş,
- Eski dönemlere yeni faiz oranı uygulanmış,
- Faize yeniden faiz işletilmiş
olabilir.
Bu durumda borçlu ana parayı kabul edip yalnızca faize veya fazla hesaplanan faiz bölümüne itiraz edebilir.
İtiraz dilekçesinde;
“Asıl alacağa itirazımız bulunmamakla birlikte takipte talep edilen işlemiş faiz miktarına, faiz oranına ve faiz başlangıç tarihine itiraz ediyoruz.”
şeklinde açık bir ayrım yapılabilir.
Vekâlet Ücreti veya Takip Masrafı Fazla Hesaplandıysa Ne Yapılır?
Burada fazla talebin hangi aşamada ortaya çıktığı önemlidir.
Eğer ödeme emrinde alacaklı tarafından haksız veya fazla bir alacak kalemi takip konusu yapılmışsa borca ilişkin itiraz gündeme gelebilir.
Buna karşılık sorun daha sonra icra müdürlüğü tarafından yapılan;
- Kapak hesabı,
- Harç hesabı,
- İcra vekâlet ücreti hesabı,
- Dosya masrafı hesabı
gibi bir işlemden kaynaklanıyorsa, somut olayın niteliğine göre icra müdürlüğü işleminin şikâyeti söz konusu olabilir.
İİK m.16 uyarınca icra dairesinin kanuna veya olaya uygun olmayan işlemlerine karşı kural olarak işlemin öğrenilmesinden itibaren 7 gün içerisinde icra hukuk mahkemesine şikâyet mümkündür.
Bu nedenle her fazla hesaplama uyuşmazlığı aynı hukuki yolla çözülmez.
Borcun Tamamına İtiraz Etmek Yerine Kısmi İtiraz Yapmanın Önemi Nedir?
Borçlunun gerçekte kabul ettiği bir borç bulunuyorsa itirazın buna uygun hazırlanması önemlidir.
Örneğin borçlu 500.000 TL'lik takibin 400.000 TL'sini açıkça kabul ettiği hâlde hiçbir ayrım yapmadan tüm borca itiraz ederse, sonraki yargılama aşamasında bu durum ayrıca değerlendirilebilir.
Özellikle kısmi itirazda İİK m.62'nin açık hükmü nedeniyle hangi miktara itiraz edildiğinin tereddütsüz gösterilmesi gerekir.
İtiraz Süresi Kaç Gündür?
Genel haciz yoluyla ilamsız icra takibinde fazla talep edilen borca itiraz süresi ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gündür.
İtiraz;
- Takibi yapan icra dairesine,
- Kanundaki şartlarla başka bir icra dairesi aracılığıyla
yapılabilir.
İİK m.62, itirazın dilekçe ile veya sözlü olarak yapılabileceğini düzenlemektedir.
Yedi Günlük Süre Kaçırılırsa Ne Olur?
Kural olarak 7 günlük süre geçtikten sonra genel haciz yoluyla takipte normal borca itiraz imkânı ortadan kalkar.
Ancak dosyanın özelliklerine göre;
- Usulsüz tebligat,
- Gecikmiş itiraz,
- Menfi tespit davası,
- İcra müdürlüğü işleminin şikâyeti
gibi farklı hukuki yollar gündeme gelebilir.
Bu nedenle;
“Yedi gün geçtiyse fazla talep edilen borca karşı artık hiçbir şey yapılamaz.”
şeklinde genel bir sonuç çıkarılmamalıdır.
Özellikle ödeme emrinin gerçekten usulüne uygun tebliğ edilip edilmediği kontrol edilmelidir.
Borçlu Fazla Kısmı Öderse Daha Sonra Geri İsteyebilir Mi?
Borçlu olmadığı bir parayı icra tehdidi altında ödemişse şartlarına göre istirdat davası gündeme gelebilir.
Ancak ödeme yapılmadan önce süresi içerisinde itiraz edilmesi, çoğu durumda gereksiz ödeme yapılmasının önüne geçebilir.
Bu nedenle ödeme emri gelir gelmez;
- Ana para,
- İşlemiş faiz,
- Faiz oranı,
- Önceki ödemeler,
- Masraflar
tek tek kontrol edilmelidir.
Alacaklı Kısmi İtirazdan Sonra Ne Yapabilir?
Borçlunun itiraz ettiği kısım yönünden takip durur.
Alacaklı fazla olmadığını ve talep ettiği miktarın tamamının haklı olduğunu düşünüyorsa şartlarına göre;
- İtirazın iptali davası açabilir,
- İtirazın kaldırılması yoluna başvurabilir.
İİK m.67'ye göre alacaklı, itirazın kendisine tebliğinden itibaren 1 yıl içerisinde itirazın iptali davası açabilir.
Mahkeme alacaklının gerçekten ne kadar alacağı bulunduğunu değerlendirir.
Alacaklı Fazla Takip Başlatırsa Kötü Niyet Tazminatı Verilir Mi?
Her fazla talep otomatik olarak kötü niyet anlamına gelmez.
Alacaklı;
- Faiz hesabında hata yapmış,
- Taraflar mahsup konusunda farklı düşünmüş,
- Cari hesap miktarı konusunda uyuşmazlık yaşamış
olabilir.
Ancak alacaklının gerçekte alacağı olmadığını bildiği bir tutarı bilinçli şekilde takibe koyduğu ispatlanırsa, şartlarına göre kötü niyet tazminatı gündeme gelebilir.
İİK m.67, takipte haksız ve kötü niyetli olduğu belirlenen alacaklının karşı tarafın talebi üzerine reddedilen miktarın yüzde 20'sinden aşağı olmamak üzere tazminata mahkûm edilebilmesine imkân tanımaktadır.
İtiraz Edilen Miktar Yanlış Yazılırsa Ne Olur?
Kısmi itirazda en büyük risklerden biri budur.
İİK m.62 açık şekilde borçlunun itiraz ettiği kısmın cihet ve miktarını açıkça göstermesini istemektedir.
Örneğin;
“Fazla miktara itiraz ediyorum.”
şeklindeki soyut bir ifade yerine;
“Takip konusu 450.000 TL'nin 125.000 TL'lik bölümüne ve bu bölüme ilişkin faiz ve fer'ilerine itiraz ediyorum.”
şeklinde somut miktar belirtilmesi gerekir.
Aksi hâlde itirazın hangi tutara ilişkin olduğu tartışmalı hâle gelebilir.
Kambiyo Takibinde Fazla Borca İtiraz Aynı Şekilde Mi Yapılır?
Hayır.
Takip çek, bono veya poliçeye dayanıyorsa kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip söz konusu olabilir.
Bu takipte borca itiraz genel haciz yolundan farklı olarak kural olarak 5 gün içerisinde icra hukuk mahkemesine yapılır.
Dolayısıyla ödeme emrinin türü mutlaka kontrol edilmelidir.
Genel haciz yolundaki 7 günlük icra dairesine itiraz sistemi kambiyo takiplerine aynen uygulanmaz.
İlamlı İcra Takibinde Fazla Borç Talep Edilmişse Ne Yapılır?
Takip bir mahkeme kararına dayanıyorsa da genel haciz yolundaki normal borca itiraz sistemi uygulanmaz.
Örneğin ilamda hükmedilenden;
- Fazla ana para,
- Fazla faiz,
- Yanlış faiz başlangıç tarihi
talep edilmişse, uyuşmazlığın niteliğine göre icra hukuk mahkemesine şikâyet veya icranın geri bırakılması gibi yollar gündeme gelebilir.
Bu nedenle;
“Her fazla icra borcuna 7 gün içinde icra dairesinde itiraz edilir.”
şeklinde bir değerlendirme doğru değildir.
Sonuç
İcra takibinde gerçekte mevcut olandan daha fazla borç talep edilmişse borçlu, genel haciz yoluyla ilamsız takipte ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içerisinde fazla talep edilen kısma itiraz edebilir.
İİK m.62 gereğince kısmi itirazda itiraz edilen miktarın açıkça belirtilmesi zorunludur.
Örneğin 400.000 TL'lik takibin yalnızca 250.000 TL'si kabul ediliyorsa;
150.000 TL'lik bölüme ve bu bölüme bağlı faiz ve fer'ilerine açıkça itiraz edilmesi gerekir.
Kısmi itiraz hâlinde takip yalnızca itiraz edilen kısım yönünden durur; kabul edilen miktar bakımından takip devam edebilir.
Fazlalığın icra müdürlüğünün daha sonraki hesaplama veya işleminden kaynaklanması hâlinde ise borca itiraz yerine İİK m.16 kapsamında şikâyet yolu gündeme gelebilir.
Bu nedenle;
“İcra dosyasında rakam fazla görünüyorsa yalnızca ‘borca itiraz ediyorum’ demek yeterlidir.”
şeklinde hareket edilmemelidir.
Hangi alacak kaleminin ne kadar fazla olduğu, kabul edilen miktar, faiz ve diğer fer'iler açıkça belirlenmelidir.
Esenyurt icra avukatı, Büyükçekmece icra avukatı, Beylikdüzü icra avukatı, Bahçeşehir icra avukatı ve İstanbul icra avukatı kapsamında fazla icra borcuna itiraz, kısmi borca itiraz, faize itiraz, kapak hesabına şikâyet ve haksız icra takiplerine ilişkin hukuki destek alınabilir.
İletişim: 0542 547 48 51