İcra dosyasının kapatılması, takip konusu borcun tamamen ödenmesi, alacaklının borcun haricen tahsil edildiğini bildirmesi veya takipten açıkça vazgeçmesi gibi hâllerde gündeme gelir.
Ancak yalnızca ana paranın ödenmesi her zaman dosyanın kapanması için yeterli değildir. Dosyada işlemiş faiz, vekâlet ücreti, icra masrafları ve harçlar bulunabileceğinden ödeme yapılmadan önce güncel dosya hesabının (kapak hesabının) alınması önemlidir.
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi de icra dosyasının infazen kapatılabilmesi bakımından dosya borcunun tamamen ödenmesi, alacağın tahsil edildiğinin açıkça bildirilmesi veya takipten/alacaktan açık şekilde vazgeçilmesi gibi durumları esas almaktadır.
İcra Dosyası Borç Ödenerek Nasıl Kapatılır?
Borçlu icra dosyasındaki borcun tamamını ödeyerek dosyanın kapanmasını sağlayabilir.
Ancak ödeme yapılmadan önce icra müdürlüğünden ödeme tarihine göre güncel kapak hesabı alınması gerekir.
Kapak hesabında dosyanın niteliğine göre;
- Asıl alacak,
- İşlemiş faiz,
- Takip sonrası faiz,
- Vekâlet ücreti,
- İcra giderleri,
- Harçlar
yer alabilir.
Bu nedenle;
“Ödeme emrinde yazan ana parayı ödedim, icra dosyası kendiliğinden kapanır.”
şeklinde bir değerlendirme her zaman doğru değildir.
Ödeme tarihine kadar oluşan dosya borcunun tamamının kontrol edilmesi gerekir.
Kapak Hesabı Nedir?
Kapak hesabı, icra dosyasının belirli bir tarihte tamamen kapatılabilmesi için ödenmesi gereken güncel tutarın hesaplanmasıdır.
Örneğin takip 100.000 TL üzerinden açılmış olabilir ancak takip tarihinden sonra;
- Faiz,
- Vekâlet ücreti,
- Tebligat giderleri,
- Haciz masrafları,
- Diğer takip giderleri
eklenmiş olabilir.
Bu nedenle dosya açılışındaki rakam ile dosyanın kapanacağı tarihte ödenecek rakam aynı olmayabilir.
Borç İcra Dairesine Ödenirse Dosya Kapanır Mı?
Dosya borcu icra müdürlüğü aracılığıyla tamamen ödendiğinde, gerekli tahsil ve harç işlemleri tamamlandıktan sonra dosyanın infazen kapatılması mümkündür.
492 sayılı Harçlar Kanunu m.28 uyarınca icra takiplerinde tahsil harcı, kural olarak alacağın ödenmesi sırasında alınır.
Bu nedenle icra dosyası kapatılırken yalnızca alacak miktarının değil, gerekli harçların da kontrol edilmesi gerekir.
Borç Doğrudan Alacaklıya Ödenirse Ne Olur?
Borç, icra dairesi dışında doğrudan alacaklıya veya alacaklı vekiline ödenebilir.
Bu uygulamada haricen tahsil olarak adlandırılır.
Ancak borçlunun alacaklıya para göndermesi, icra dosyasının sistemde otomatik olarak kapanmasını sağlamaz.
Alacaklı veya vekilinin icra dosyasına;
“Dosya alacağı haricen tahsil edilmiştir.”
şeklinde açık bir bildirimde bulunması ve gerekli harç işlemlerinin tamamlanması gerekir.
Yargıtay uygulamasında da dosyanın infazen kapatılması bakımından alacağın haricen tahsil edildiğine ilişkin açık beyana önem verilmektedir.
Haricen Ödeme Yaparken Nelere Dikkat Edilmelidir?
Borç alacaklıya veya vekiline doğrudan ödenecekse ödeme öncesinde mümkünse yazılı bir anlaşma yapılmalıdır.
Özellikle;
- Ödenecek miktarın dosyanın tamamını kapatıp kapatmadığı,
- Faizden vazgeçilip vazgeçilmediği,
- Vekâlet ücretinin dahil olup olmadığı,
- Hacizlerin kaldırılacağı,
- Dosyanın haricen tahsil nedeniyle kapatılacağı
açık şekilde belirlenmelidir.
Aksi hâlde borçlu bir miktar ödeme yapmasına rağmen icra dosyasında bakiye borç bulunduğu iddiasıyla karşılaşabilir.
Kısmi Ödeme İcra Dosyasını Kapatır Mı?
Kural olarak hayır.
Borçlunun dosya borcunun yalnızca bir kısmını ödemesi, kalan alacak devam ettiği için dosyanın tamamen kapanmasını sağlamaz.
Örneğin dosya borcu 300.000 TL iken 200.000 TL ödeme yapılmışsa kalan 100.000 TL ve buna bağlı fer'iler yönünden takip devam edebilir.
Ancak alacaklı kalan alacaktan açıkça vazgeçerse veya taraflar dosyanın belirli bir tutarla tamamen kapatılması konusunda anlaşırsa farklı sonuç doğabilir.
Alacaklı Daha Düşük Bir Miktarla Dosyayı Kapatabilir Mi?
Evet.
Alacaklı ile borçlu anlaşarak dosya borcundan daha düşük bir miktar üzerinden sulh veya ödeme anlaşması yapabilir.
Örneğin dosya hesabı 500.000 TL olmasına rağmen alacaklı;
400.000 TL'nin ödenmesi hâlinde dosyanın tamamen kapatılmasını
kabul edebilir.
Ancak bu anlaşmanın yazılı hâle getirilmesi ve ödeme sonrasında alacaklının icra dosyasına gerekli haricen tahsil veya vazgeçme bildirimini yapması önemlidir.
Alacaklı Takipten Vazgeçerse Dosya Kapanır Mı?
Alacaklı takipten açıkça vazgeçebilir.
Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin yaklaşımına göre icra dosyasının infazen kapatılmasında takipten açıkça vazgeçilmesi veya alacaktan feragat edilmesi de hukuki sonuç doğurabilir.
Ancak takipten vazgeçme ile maddi hukuk bakımından alacaktan feragat aynı kavram değildir.
Bu nedenle alacaklının beyanının;
- Sadece mevcut takipten mi vazgeçtiği,
- Yoksa alacağın kendisinden de mi vazgeçtiği
açıkça belirlenmelidir.
Takipten Vazgeçilirse Harç Ödenir Mi?
İcra takibinin sona erdirilmesi veya haricen tahsil nedeniyle kapatılması hâlinde dosyanın aşamasına göre tahsil harcı gündeme gelebilir.
İİK m.15, icra ve iflas harçlarının kanunla belirleneceğini düzenlemektedir.
Harçlar Kanunu m.28 ise icra tahsil harcının tahsil zamanı bakımından özel hüküm içermektedir.
Tahsil harcının oranı dosyanın hangi aşamada bulunduğuna göre değişebileceğinden kapatma öncesinde icra müdürlüğünden güncel hesap alınması önemlidir.
Dosya Kapanınca Hacizler Otomatik Kalkar Mı?
Dosyanın kapanmasıyla birlikte dosyadaki hacizlerin de kaldırılması gerekir; ancak uygulamada hacizlerin sistemlerden fiilen kaldırılıp kaldırılmadığı ayrıca kontrol edilmelidir.
Örneğin;
- Banka hesabı haczi,
- Maaş haczi,
- Araç haczi,
- Taşınmaz haczi,
- Üçüncü kişilere gönderilen haciz müzekkereleri
bakımından gerekli fek yazılarının düzenlenmesi gerekebilir.
Bu nedenle dosya kapatılırken;
“Dosyadaki tüm hacizlerin kaldırılmasına ve gerekli müzekkerelerin ilgili kurumlara gönderilmesine”
ilişkin açık talepte bulunmak uygulamada faydalıdır.
Araç Üzerindeki Haciz Dosya Kapanınca Ne Olur?
Takip tamamen sona ermişse araç üzerindeki haczin devam etmesini gerektiren takip hukuku sebebi de ortadan kalkar.
Ancak UYAP ve araç kayıtlarında haczin fiilen kaldırılıp kaldırılmadığı kontrol edilmelidir.
Dosyanın kapanmış olmasına rağmen haciz kaydı görünmeye devam ediyorsa icra müdürlüğünden haczin fekki talep edilebilir.
Banka Hesabındaki Bloke Nasıl Kaldırılır?
Borç tamamen ödendikten veya dosya haricen tahsil nedeniyle kapatıldıktan sonra banka hesaplarına uygulanan hacizlerin kaldırılması için icra müdürlüğünün ilgili bankalara haciz fek müzekkeresi göndermesi gerekebilir.
Dosyanın UYAP'ta kapanması ile bankanın bloke kaydını aynı anda kaldırması her zaman gerçekleşmeyebilir.
Bu nedenle bankaya gönderilen fek yazısının kontrol edilmesi önemlidir.
Maaş Haczi Nasıl Sona Erer?
Dosya kapandığında borçlunun işverenine gönderilmiş maaş haczinin de sona erdirilmesi gerekir.
İcra müdürlüğünden işverene;
maaş haczinin kaldırıldığına ilişkin müzekkere
gönderilmesi talep edilebilir.
Aksi hâlde işveren dosyanın kapandığından haberdar olmadığı için kesinti yapmaya devam edebilir.
Borç Ödendiği Hâlde Alacaklı Dosyayı Kapatmıyorsa Ne Yapılabilir?
Borçlu borcu tamamen ödediğini düşünmesine rağmen alacaklı haricen tahsil bildirimi yapmıyorsa ödeme belgeleri önem kazanır.
Banka dekontu, makbuz, yazılı anlaşma ve alacaklının ödeme kabulüne ilişkin mesajlar incelenebilir.
Somut olayın niteliğine göre;
- İcra müdürlüğüne talepte bulunulması,
- İcra müdürlüğü işleminin icra hukuk mahkemesinde şikâyet edilmesi,
- Borcun bulunmadığının tespitine yönelik hukuki yollara başvurulması
gündeme gelebilir.
Bu nedenle özellikle haricen ödemelerde açıklaması belirsiz veya belgesiz ödeme yapılmaması önemlidir.
Dosya Kapandıktan Sonra Yeniden İcra Takibi Başlatılabilir Mi?
Bu sorunun cevabı dosyanın neden kapandığına bağlıdır.
Dosya borcun tamamen ödenmesi nedeniyle kapatılmışsa aynı borcun yeniden talep edilmesi kural olarak mümkün değildir.
Ancak alacaklı yalnızca mevcut takipten vazgeçmiş ve maddi hukuk bakımından alacağından vazgeçmemişse şartları ve zamanaşımı süresi kapsamında yeni bir takip gündeme gelebilir.
Bu nedenle dosya kapanışındaki beyanın niteliği önemlidir.
İcra Dosyasının Kapanıp Kapanmadığı Nasıl Kontrol Edilir?
UYAP Vatandaş Portal veya e-Devlet üzerinden dosyanın durumu kontrol edilebilir.
Ancak yalnızca dosyanın;
“Kapalı”
olarak görünmesi yeterli olmayabilir.
Özellikle;
- Borcun tamamen tahsil edilip edilmediği,
- Dosyanın hangi nedenle kapatıldığı,
- Araç veya taşınmaz hacizlerinin kaldırılıp kaldırılmadığı,
- Banka ve maaş hacizlerinin fek edilip edilmediği
ayrıca kontrol edilmelidir.
Sonuç
İcra dosyasının kapatılabilmesi için takip konusu borcun ve dosyaya bağlı gerekli fer'ilerin sona ermiş olması veya alacaklının takipten/alacaktan açık biçimde vazgeçmesi gerekir.
Borç icra dairesine tamamen ödenebilir veya alacaklıyla anlaşma yapılarak haricen ödeme gerçekleştirilebilir. Haricen ödeme hâlinde alacaklı veya vekilinin dosyaya haricen tahsil bildirimi yapması önemlidir.
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi de bir icra dosyasının infazen kapatılması bakımından borcun tamamen ödenmesi, takipten açıkça vazgeçilmesi veya alacaktan feragat edilmesi gibi açık hukuki işlemlerin bulunması gerektiğini kabul etmektedir.
Ayrıca Harçlar Kanunu kapsamında tahsil harcı ve diğer gerekli harç işlemleri tamamlanmalıdır.
Bu nedenle;
“Ana parayı alacaklıya gönderdim, icra dosyası otomatik olarak kapanmıştır.”
şeklinde hareket edilmemelidir.
Ödeme sonrasında dosyanın kapatıldığı, bakiye borç bulunmadığı ve banka, maaş, araç ve taşınmaz üzerindeki hacizlerin kaldırıldığı mutlaka kontrol edilmelidir.
Esenyurt icra avukatı, Büyükçekmece icra avukatı, Beylikdüzü icra avukatı, Bahçeşehir icra avukatı ve İstanbul icra avukatı kapsamında icra dosyasının kapatılması, haricen tahsil, kapak hesabı, hacizlerin kaldırılması ve icra borcunun ödenmesine ilişkin hukuki destek alınabilir.
İletişim: 0542 547 48 51