İstinaf, ilk derece ceza mahkemesi tarafından verilen hükmün Bölge Adliye Mahkemesi (BAM) tarafından hem hukuki hem de maddi yönden yeniden incelenmesini sağlayan olağan kanun yoludur.

Mahkûmiyet, beraat veya kanunda öngörülen diğer hükümlere karşı şartları bulunuyorsa istinaf başvurusu yapılabilir.

CMK m.272'ye göre temel kural, ilk derece mahkemelerinden verilen hükümlere karşı istinaf yolunun açık olmasıdır. Ayrıca 15 yıl ve daha fazla hapis cezasına ilişkin hükümler, başvuru olmasa dahi Bölge Adliye Mahkemesi tarafından kendiliğinden incelenir.

Ceza Davasında İstinaf Süresi Ne Kadardır?

Güncel CMK m.273'e göre istinaf süresi:

Gerekçeli kararın tebliğ edildiği tarihten itibaren iki haftadır.

2024 yılında 7499 sayılı Kanun ile eski 7 günlük sistem değiştirilmiş ve süre iki haftaya çıkarılmıştır. Yeni düzenleme 1 Haziran 2024 itibarıyla uygulanmaktadır.

Bu nedenle eski internet kaynaklarında görülen;

“Ceza istinaf süresi 7 gündür.”

bilgisi güncel değildir.

İstinaf Başvurusu Nereye Yapılır?

İstinaf dilekçesi doğrudan Bölge Adliye Mahkemesine değil, kararı veren ilk derece mahkemesine sunulur.

Örneğin Büyükçekmece Asliye Ceza Mahkemesinin verdiği karara karşı istinaf edilecekse dilekçe ilgili Büyükçekmece Asliye Ceza Mahkemesine verilir. Dosya gerekli işlemler tamamlandıktan sonra yetkili Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesine gönderilir.

Kimler İstinaf Başvurusu Yapabilir?

Dosyanın durumuna göre;

• Sanık,
• Sanık müdafii,
• Cumhuriyet savcısı,
• Katılan,
• Katılan vekili,
• Kanunda belirtilen şekilde suçtan zarar gören kişiler

istinaf yoluna başvurabilir.

Sanık ve katılan bakımından istinaf nedenlerinin dilekçede hiç gösterilmemiş olması incelemeyi her durumda engellemez. Buna rağmen etkili bir istinaf başvurusunda hangi hukuka aykırılıkların bulunduğunun açıkça gösterilmesi önemlidir.

İstinaf Dilekçesinde Neler Yazılabilir?

Somut dosyaya göre;

• Delillerin yanlış değerlendirilmesi,
• Eksik araştırma yapılması,
• Tanıkların dinlenmemesi,
• Hukuka aykırı delilin hükme esas alınması,
• Suç vasfının yanlış belirlenmesi,
• Beraat yerine mahkûmiyet kurulması,
• Cezanın yanlış hesaplanması,
• Haksız tahrik veya takdiri indirim hükümlerinin uygulanmaması,
• Gerekçesiz veya yetersiz gerekçeli hüküm kurulması

istinaf sebebi yapılabilir.

İstinaf dilekçesinde yalnızca;

“Karar hukuka aykırıdır, kaldırılmasını talep ediyoruz.”

demek yerine, hükümdeki hataların somut olarak gösterilmesi daha etkili olacaktır.

Bölge Adliye Mahkemesi Dosyayı Nasıl İnceler?

Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesi dosyayı;

• Usul kuralları,
• Deliller,
• İlk derece mahkemesinin değerlendirmesi,
• Suçun hukuki niteliği,
• Ceza miktarı

bakımından inceler.

CMK m.280 uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi, hukuka aykırılık bulunmadığı kanaatine varırsa istinaf başvurusunun esastan reddine karar verebilir.

Bazı ağır usul hatalarında hükmü bozarak dosyayı ilk derece mahkemesine gönderebilir. Diğer hâllerde ise ilk derece hükmünü kaldırarak davayı kendisi yeniden görebilir ve yeni hüküm kurabilir.

İstinafta Duruşma Yapılır Mı?

Her dosyada duruşma yapılmaz.

Bölge Adliye Mahkemesi bazı dosyalarda incelemeyi dosya üzerinden sonuçlandırabilir.

Ancak yeniden yargılama yapılması gereken durumlarda duruşma açılabilir; gerekli görülen tanıklar ve bilirkişiler dinlenebilir, yeni deliller değerlendirilebilir.

Bu nedenle istinaf yalnızca ilk derece mahkemesinin kararındaki yazım hatalarını kontrol eden bir aşama değildir.

İstinafta Beraat Kararı Verilebilir Mi?

Evet.

İlk derece mahkemesinin mahkûmiyet hükmünün hukuka aykırı olduğu sonucuna varılırsa Bölge Adliye Mahkemesi şartlarına göre hükmü kaldırarak beraat kararı verebilir.

Örneğin;

• Suçun unsurları oluşmamışsa,
• Sanığın suçu işlediği ispatlanamamışsa,
• Mahkûmiyet yalnızca hukuka aykırı delile dayanıyorsa,
• Mevcut deliller mahkûmiyet için yeterli değilse

beraat gündeme gelebilir.

Sadece Sanık İstinaf Ederse Ceza Artırılabilir Mi?

Kural olarak hayır.

CMK m.283'e göre istinaf yoluna yalnızca sanık lehine başvurulmuşsa, yeniden verilen hükümde sanığın cezası önceki hükümden daha ağır olamaz. Buna uygulamada aleyhe değiştirme yasağı denilmektedir.

Örneğin sanık 2 yıl hapis cezasını istinaf etmiş ve savcılık sanık aleyhine başvuru yapmamışsa, sırf sanığın kendi başvurusu nedeniyle cezası daha ağır hâle getirilemez.

Ancak Cumhuriyet savcısının veya yetkili diğer tarafların sanık aleyhine istinaf başvurusu bulunması hâlinde durum farklı değerlendirilebilir.

Her Ceza Kararı İstinaf Edilebilir Mi?

Hayır.

CMK m.272/3'te bazı kararlar istinaf dışında bırakılmıştır.

Güncel düzenlemeye göre, hapis cezasından çevrilen adli para cezaları hariç olmak üzere sonuç olarak 15.000 TL veya daha az doğrudan adli para cezasına mahkûmiyet hükümleri kural olarak kesindir.

Ayrıca üst sınırı 500 günü geçmeyen adli para cezasını gerektiren suçlardan verilen beraat hükümleri ve kanunda kesin olduğu açıkça belirtilen hükümler istinaf edilemez.

Bu 15.000 TL sınırı da 7499 sayılı Kanunla eski 3.000 TL sınırından yükseltilmiştir.

İstinaf Başvurusu Kararın Kesinleşmesini Engeller Mi?

Süresi içerisinde yapılan geçerli istinaf başvurusu kural olarak hükmün kesinleşmesini engeller.

Dolayısıyla kanun yolu incelemesi tamamlanmadan karar kesinleşmiş mahkûmiyet hükmü hâline gelmez.

Ancak tutukluluk veya bazı koruma tedbirleri yönünden ayrıca değerlendirme yapılması gerekebilir.

İstinaftan Sonra Yargıtay'a Gidilebilir Mi?

Her dosyada değil.

Bölge Adliye Mahkemesinin bazı kararları temyize açık, bazıları ise kesindir.

Örneğin CMK m.286'da belirlenen bazı ceza miktarları ve karar türleri bakımından Bölge Adliye Mahkemesi kararı temyiz edilemez. Buna karşılık kanundaki şartları taşıyan BAM kararlarına karşı Yargıtay nezdinde temyiz yoluna başvurulabilir.

Bu nedenle;

“İstinaftan sonra her dosya Yargıtay'a gider.”

şeklindeki bilgi doğru değildir.

İstinaf Dilekçesi Neden Önemlidir?

İstinaf incelemesinde dosyanın tamamı dikkate alınabilse de savunmanın hangi hususlara itiraz ettiğinin açık şekilde ortaya konulması önemlidir.

Örneğin uyuşturucu dosyasında;

• Aramanın hukuka aykırı olduğu,
• Telefon incelemesinin usulsüz yapıldığı,
• Ticaret kastını gösteren delil bulunmadığı

ileri sürülebilir.

Dolandırıcılık dosyasında ise;

• Hile unsurunun bulunmadığı,
• Olayın hukuki ihtilaf olduğu,
• Banka ve WhatsApp kayıtlarının eksik değerlendirildiği

belirtilebilir.

Bu nedenle istinaf dilekçesinin dosyanın somut özelliklerine göre hazırlanması gerekir.

Esenyurt, Büyükçekmece, Beylikdüzü ve Bahçeşehir’de Ceza İstinaf Süreci

Bir Esenyurt ceza avukatı tarafından istinaf dosyasında ilk derece mahkemesinin gerekçesi ve delil değerlendirmesi ayrıntılı şekilde incelenmelidir.

Bir Büyükçekmece ceza avukatı tarafından özellikle istinaf süresinin kaçırılmaması ve gerekçeli kararın tebliğ tarihinin doğru belirlenmesi önemlidir.

Bir Beylikdüzü ceza avukatı veya Bahçeşehir ceza avukatı tarafından ise beraat, mahkûmiyet, HAGB veya diğer hükümlerde kullanılabilecek kanun yolu ve istinaf nedenleri ayrıca değerlendirilmelidir.

Sonuç

Ceza davasında istinaf, ilk derece mahkemesi hükmünün Bölge Adliye Mahkemesi tarafından maddi ve hukuki yönden incelenmesini sağlar.

Güncel CMK m.273 uyarınca istinaf süresi:

Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftadır.

Bölge Adliye Mahkemesi inceleme sonucunda;

• İstinaf başvurusunu esastan reddedebilir,
• Hükmü bozabilir,
• İlk derece hükmünü kaldırarak yeniden yargılama yapabilir,
• Yeni bir hüküm kurabilir.

Ayrıca yalnız sanık lehine istinaf başvurusu varsa, CMK m.283 gereğince yeni hükümde sanığın cezası ağırlaştırılamaz.

Bu nedenle istinaf başvurusunda süre, hukuka aykırılıkların doğru tespiti ve taleplerin somut şekilde açıklanması önemlidir.

Esenyurt ceza avukatı, Büyükçekmece ceza avukatı, Beylikdüzü ceza avukatı, Bahçeşehir ceza avukatı ve İstanbul ağır ceza avukatı kapsamında ceza istinaf başvurusu, beraat, mahkûmiyet ve Bölge Adliye Mahkemesi süreçlerine ilişkin hukuki destek alınabilir.

İletişim: 0542 547 48 51